Στον «αέρα» παραμένουν εξαγγελίες για μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων εκτός Αττικής, συνολικού κόστους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, καθώς δεν έχει προχωρήσει ακόμη η έκδοση της πρόσκλησης χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ που λήγει το 2027.
Τον… καλύτερό της εαυτό φαίνεται πως δείχνει η κυβερνητική «αριστεία» στα σκουπίδια. Επειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, η ανακύκλωση παραμένει στα ίδια χαμηλά ποσοστά, κάτω του 20%, και η ταφή πάνω από το 80%. Οι αρμόδιοι ανακοινώνουν συνεχώς έργα για μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εκτός Αττικής, αλλά, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, οι συμβάσεις τους παραμένουν χωρίς χρηματοδότηση διότι δεν έχει ακόμη βγει «στον αέρα» η πρόσκληση για το ΕΣΠΑ που λήγει το 2027!!!
Η αδιανόητη κατάσταση που επικρατεί στον τομέα της επεξεργασίας των στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα αποτυπώθηκε σε συζήτηση που οργανώθηκε στο πλαίσιο διημερίδας για τα Τομεακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ. Οσο και αν οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης προσπάθησαν να εξωραΐσουν τα δεδομένα, η κατάσταση δεν μπορούσε να κρυφτεί. Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό ότι στο ξεκίνημα της συζήτησης, ο γενικός γραμματέας ΕΣΠΑ, Βασίλης Σιαδήμας, δήλωσε ότι «είμαστε στο σημείο μηδέν» και κάλεσε τους παρισταμένους «να βγάλουν τα εσώψυχά τους».
Είχε προηγηθεί η παραδοχή από τον ίδιο τον κ. Σιαδήμα ότι η πρόσκληση του ΕΣΠΑ 2021-2027 για τα έργα απορριμμάτων όχι μόνο δεν έχει δημοσιευθεί (αν και προαναγγέλλεται από το 2024), αλλά το διατιθέμενο ποσό μειώθηκε από τα 800 εκατομμύρια ευρώ στα 610. Σκληρά ήταν τα λόγια που ακούστηκαν λίγο αργότερα, όχι από κάποιον εκπρόσωπο της αντιπολίτευσης, αλλά από τον διευθυντή Εργων Απορριμμάτων του ομίλου ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, Χαράλαμπο Χαραλαμπίδη.
Επισήμως, ο κ. Χαραλαμπίδης μίλησε εκ μέρους του Πανελληνίου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Προστασίας Περιβάλλοντος (ΠΑΣΕΠΠΕ), αλλά δεν παύει να είναι υψηλόβαθμο στέλεχος ενός ομίλου που θεωρείται από τους πιο ευνοημένους της κυβερνητικής πολιτικής, έχοντας εξασφαλίσει ανεκτέλεστο συμβάσεων που ξεπερνά τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ.
«Ηταν Δεκέμβρης 2024 που συζητάγαμε ότι έχουμε την πρόσκληση (του ΕΣΠΑ) έτοιμη, είμαστε Απρίλιο 2026 και δεν έχουμε τίποτε», ξεκίνησε να λέει ο κ. Χαραλαμπίδης: «Η ιδιωτική αγορά με αυτή την υπόσχεση επένδυσε, έχουμε έργα που δημοπρατούνται, έχουμε αναδόχους, δεν έχουμε υπογεγραμμένες συμβάσεις, έχουμε συμβάσεις χωρίς χρηματοδότηση, έχουμε διακοπές εργασιών σε έργα, αναμένονται νέες διακοπές εργασιών σε πολλά έργα, άρα έχουμε θέσεις εργασίας σε κίνδυνο», συνέχισε, παραθέτοντας τα στοιχεία της κατάστασης που επικρατεί στις μεγάλες και μικρές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε έργα διαχείρισης απορριμμάτων, τονίζοντας ότι ο συγκεκριμένος κλάδος ασφυκτιά και είναι «σε καταστολή».
Η περιγραφή της κατάστασης προκάλεσε παγωμάρα στην αίθουσα, καθώς, ενόψει των έργων που υποσχόταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη, οι μικρότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην αγορά των απορριμμάτων απορροφήθηκαν από μεγαλύτερες και, πλέον, εκτός της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, σημαντικά μερίδια διεκδικούν οι όμιλοι MOTOR OIL και AKTOR.
Τα βλέμματα όλων στράφηκαν στον Μανώλη Γραφάκο, τον γενικό γραμματέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων που έχει μείνει αμετακίνητος στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) από το 2019.
Αλλωστε, λίγο νωρίτερα και ο κ. Σιαδήμας είχε πει ότι το ΥΠΕΝ είναι εκείνο που «χαράζει την πολιτική» και εκείνο πήρε την απόφαση να αλλάξει τις προδιαγραφές για τις μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων.
Ακολουθώντας την πεπατημένη, ο κ. Γραφάκος έριξε την ευθύνη της καθυστέρησης στην πολιτική των κυβερνήσεων του ΣΥΡΙΖΑ που δεν προχωρούσαν τις επενδύσεις και της Περιφέρειας Αττικής που ακύρωσε συγκεκριμένους διαγωνισμούς το 2014, όταν ανέλαβε η Ρένα Δούρου. Στη συνέχεια, άρχισε για πολλοστή φορά να παραθέτει τα έργα που «συμβασιοποιήθηκαν», «συμβασιοποιούνται», «δρομολογούνται», δηλαδή τα ίδια για τα οποία ο κ. Χαραλαμπίδης είπε πως δεν ξεκινούν ή ακόμα και δηλώνουν παύση εργασιών λόγω έλλειψης ρευστότητας.
Ο κ. Γραφάκος ζήτησε επιτακτικά από τους δήμους αλλά και τους 14 Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) να έχουν έτοιμες προτάσεις για έργα όταν θα βγει η πρόσκληση του ΕΣΠΑ, αφήνοντας υπαινιγμό ότι είναι η αυτοδιοίκηση που ευθύνεται για την καθυστέρηση – παρά το γεγονός ότι και ο ίδιος υπήρξε δήμαρχος Μελισσίων στο διάστημα 2007-2010.
Σε ακόμα μια προσπάθεια να εξισορροπήσει τις εντυπώσεις, ο Μ. Γραφάκος μίλησε για το «ΣΔΙΤ Πελοποννήσου» και την επιτυχία να εξασφαλιστεί τελικά κοινοτική χρηματοδότηση για το έργο διαχείρισης απορριμμάτων που προκηρύχθηκε το 2011 και παραλήφθηκε το 2021.
Ωστόσο, λίγο αργότερα, ο επικεφαλής της Διαχειριστικής Αρχής για έργα Περιβάλλοντος, Νίκος Μαμαλούγκας, που είχε και τον ρόλο του συντονιστή της συζήτησης, τόνισε πως για το συγκεκριμένο έργο (επίσης της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ) η Ευρωπαϊκή Ενωση απειλεί να της επιστραφούν χρήματα. Ο λόγος; Το γεγονός ότι δεν έχει βρεθεί τρόπος να συγκεντρώνονται στα εργοστάσια του ΣΔΙΤ μεγάλες ποσότητες οργανικών απορριμμάτων (κλαδέματα – κουζίνα – κήποι) και αυτό πρέπει οπωσδήποτε να οργανωθεί «έως το τέλος του 2026»! Απτόητος ο κ. Γραφάκος, επέμεινε να μιλά για τα επιτεύγματα της θητείας του:
֟ Για την Αττική που παράγει τα μισά απορρίμματα της Ελλάδας υποσχέθηκε, όπως και προ εξαμήνου, ότι υπάρχει συμφωνία με την Περιφέρεια Αττικής να γίνουν τρεις μονάδες. Υπενθυμίζεται ότι υπάρχει διαδικασία για δύο μονάδες (Φυλή – Σχιστό) «παγωμένη» από το 2021, με χωροθέτηση μόνο για τη δεύτερη, ενώ η τρίτη μονάδα είναι εντελώς άγνωστης ταυτότητας.
֟ Υποσχέθηκε επιπλέον πρόγραμμα με χρηματοδότηση από το Τέλος Ταφής για τα έργα ανακύκλωσης των δήμων. Οταν ο δήμαρχος Χανίων και πρόεδρος του Δικτύου ΦΟΔΣΑ, Παναγιώτης Σημανδηράκης, του υπενθύμισε ότι υπάρχει προσφυγή των δήμων στο ΣτΕ κατά του Τέλους Ταφής που «επιβλήθηκε με βίαιο τρόπο», ο κ. Γραφάκος είπε ότι η Πολιτεία θα εξασφαλίσει πόρους από αλλού εάν ακυρωθεί.
֟ Υπεραμύνθηκε της απόφασης να ανοίξει η συζήτηση για έξι εργοστάσια καύσης απορριμμάτων την ώρα που δεν προχωρούν τα στάδια που προηγούνται, δηλαδή η διαλογή στην πηγή, η ανακύκλωση-επαναχρησιμοποίηση και η επεξεργασία για να προκύψει το «καύσιμο»-υπόλειμμα. Υποστήριξε ότι διαφορετικά δεν θα μπορούσαν να «κλείσουν» οι Περιφερειακοί Σχεδιασμοί.
Ως «κερασάκι στην τούρτα», ο κ. Γραφάκος ανακοίνωσε εν έτει 2026 και πρόγραμμα 160 εκατομμυρίων για την επέκταση των ΧΥΤΑ. Παραδέχθηκε, έτσι, ότι «Αττική, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και κάποια νησιά», όπως είπε, έχουν πρόβλημα με χωματερές που ξεχειλίζουν (αφού δεν μειώνονται τα σκουπίδια με άλλους τρόπους) και θα γίνουν ενέργειες για να επεκταθούν ακόμα περισσότερο και μάλιστα με χρήματα από εθνικούς πόρους.
πηγή: efsyn.gr
Διαβάστε περισσότερα
