Τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις στην υγεία κρούει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), με αφορμή το νέο επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης που επηρεάζει αυτές τις μέρες τη χώρα μας. Με ανακοίνωσή της υπενθυμίζει ότι η παρουσία της σκόνης στον ελληνικό ουρανό κάθε άλλο παρά σπάνια είναι: κατά μέσο όρο καταγράφονται 13 επεισόδια ετησίως, με τον αριθμό τους να κυμαίνεται από 7 έως 20, ανάλογα με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. Πίσω από το γνώριμο πλέον φαινόμενο, ωστόσο, κρύβονται σοβαροί κίνδυνοι, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους με χρόνια αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Το πρόβλημα δεν εξαντλείται στη φυσική προέλευση του φαινομένου. Η σκόνη μεταφέρει αιωρούμενα σωματίδια διαφορετικών μεγεθών, μεταξύ των οποίων PM10 και PM2,5, ενώ κατά τη διαδρομή της μπορεί να συμπαρασύρει ατμοσφαιρικούς ρύπους. Για τους κατοίκους των αστικών κέντρων, όπου η ποιότητα του αέρα είναι ήδη επιβαρυμένη, η πρόσθετη αυτή έκθεση δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία.
Από τη δύσπνοια στα καρδιαγγειακά επεισόδια
Οι πρώτοι που πληρώνουν το τίμημα είναι οι άνθρωποι με άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), βρογχίτιδα και αλλεργίες. Η εισπνοή των σωματιδίων μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει δύσπνοια, βήχα, συριγμό και δυσφορία στο στήθος. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με την ΕΠΕ, οι περίοδοι αυξημένης συγκέντρωσης σκόνης συνοδεύονται από περισσότερες προσελεύσεις στα νοσοκομεία.
Ωστόσο, οι επιπτώσεις δεν σταματούν στο αναπνευστικό σύστημα. Η έκθεση έχει συνδεθεί με φλεγμονή, οξειδωτικό στρες και αγγειοσυστολή, μηχανισμούς που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου, ιδιαίτερα στους ευάλωτους πληθυσμούς.
Η παρατεταμένη έκθεση ενδέχεται επίσης να επηρεάσει την άμυνα του οργανισμού, αυξάνοντας την ευαλωτότητα σε λοιμώξεις του αναπνευστικού. Σε βάθος χρόνου, η χρόνια εισπνοή σωματιδίων και συναφών ρύπων έχει συσχετιστεί με μειωμένη πνευμονική λειτουργία, καρδιαγγειακές διαταραχές και ορισμένες μορφές καρκίνου.
42.000 θάνατοι ετησίως
Τα επιστημονικά δεδομένα αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2020, την οποία επικαλείται η Πνευμονολογική Εταιρεία, εκτιμάται ότι 42.000 θάνατοι ετησίως στην Ευρώπη αποδίδονται στη σκόνη. Στις μεσογειακές χώρες, μάλιστα, έχει υπολογιστεί ότι το 27% έως 44% των θανάτων που σχετίζονται με τα αιωρούμενα σωματίδια PM10 αποδίδεται στην αφρικανική σκόνη.
Οι αριθμοί αυτοί αναδεικνύουν μια διάσταση που συχνά απουσιάζει από τη δημόσια συζήτηση: η ατμοσφαιρική επιβάρυνση δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και ζήτημα πρόληψης, προστασίας της υγείας και ετοιμότητας των υγειονομικών υπηρεσιών.
Τι συστήνουν οι πνευμονολόγοι
Η ΕΠΕ καλεί τους πολίτες να παρακολουθούν τις προβλέψεις για την ποιότητα του αέρα και να περιορίζουν τις υπαίθριες δραστηριότητες όταν οι συγκεντρώσεις σωματιδίων είναι υψηλές. Συνιστά περιορισμένο αερισμό των εσωτερικών χώρων, κλειστά παράθυρα κατά την έξαρση του φαινομένου, χρήση καθαριστών αέρα ή φίλτρων όπου υπάρχουν, μάσκες κατά την έξοδο και επαρκή ενυδάτωση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ. Οι πρώτοι ενδέχεται να χρειαστούν προσαρμογή της εισπνεόμενης θεραπείας, αποκλειστικά σύμφωνα με το εξατομικευμένο πλάνο που έχει ορίσει ο γιατρός τους, ενώ οι δεύτεροι μπορεί να χρειαστούν ενίσχυση της ανακουφιστικής αγωγής με ιατρική καθοδήγηση.
Η ατομική προστασία, ωστόσο, δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική απάντηση. Η έγκαιρη ενημέρωση, η συστηματική παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και η προστασία των ευάλωτων ομάδων αποτελούν αναγκαίες πλευρές μιας οργανωμένης πολιτικής δημόσιας υγείας. Γιατί, ακόμη κι όταν ο ουρανός καθαρίζει, οι συνέπειες της έκθεσης δεν εξαφανίζονται απαραίτητα μαζί με τη σκόνη.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr
