Μία από τις πιο γνωστές προσωπικότητες της ελληνικής επιχειρηματικότητας, αλλά και μια από τις πιο μυθικές φιγούρες του ελληνικού ποδοσφαίρου, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης, έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών.
Ο «Καπετάνιος» έμεινε στην ιστορία όχι μόνο ως ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας, αλλά και ως ο ασυμβίβαστος παράγοντας του αθλητισμού, με την τεράστια αγάπη για τον Παναθηναϊκό, τον οποίο διοίκησε για 21 συναπτά έτη.
Από την επισκοπή Ρεθύμνου στη ναυτιλία
Γεννημένος στις 7 Απριλίου 1936 στην επισκοπή Ρεθύμνου, ήταν ένα από τα δέκα παιδιά του Ιωάννη Βαρδινογιάννη και της Χρυσής Θεοδωρουλάκη. Ο πρωτότοκος αδελφός του, Παύλος, υπήρξε διακεκριμένος πολιτικός και υπουργός. Οι αδελφοί του, Νίκος και Βαρδής, ξεκίνησαν ως αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού και δημιούργησαν τον πανίσχυρο επιχειρηματικό Όμιλο Βαρδινογιάννη (Motor Oil κτλ.). Οι αδελφοί του, Θεόδωρος και Σήφης, δραστηριοποιήθηκαν με επιτυχία στη ναυτιλία. Η αδελφή του, Ελένη, παντρεύτηκε τον μετέπειτα υπουργό Γιάννη Κεφαλογιάννη.
Αντίθετα με τα αδέλφια του που επέλεξαν το Πολεμικό Ναυτικό, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης στράφηκε από πολύ νωρίς στην εμπορική ναυτιλία. Ταξίδεψε στο εξωτερικό και πραγματοποίησε τις σπουδές του στη φημισμένη Σχολή Εμποροπλοιάρχων του Σαουθάμπτον στην Αγγλία, αποκτώντας το πτυχίο και τις γνώσεις του πραγματικού πλοιάρχου.
Η επαγγελματική του πορεία συνδέθηκε στη συνέχεια με την ανάπτυξη των ναυτιλιακών επιχειρήσεων της οικογένειάς του, η οποία είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνει σημαντική παρουσία στον χώρο των θαλάσσιων μεταφορών και της εμπορίας πετρελαιοειδών.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΕΙΟΥ
Κατά τη δεκαετία του 1960 συμμετείχε στην ανάπτυξη της ναυτιλιακής εταιρείας Varnima, αναλαμβάνοντας, σύμφωνα με ιστορικές αναφορές για την ελληνική ναυτιλία, την ευθύνη των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων του οικογενειακού ομίλου.
Παράλληλα με την επιχειρηματική του δραστηριότητα, είχε παρουσία και στα συλλογικά όργανα της ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας, καθώς διετέλεσε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών.
Η οικογένεια Βαρδινογιάννη διατήρησε τις επόμενες δεκαετίες σημαντική δραστηριότητα στον κλάδο των δεξαμενόπλοιων, μεταξύ άλλων μέσω της Avin International, η οποία δραστηριοποιείται στη μεταφορά αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών.
Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης παντρεύτηκε τη Αγάπη Πολίτη, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά.
Γιατί ονομάστηκε «Καπετάνιος»
Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν πολλοί, το «Καπετάνιος» δεν ήταν απλώς ένας τιμητικός τίτλος για την ενασχόλησή του με τη ναυτιλία. Το κέρδισε τη δεκαετία του 1960, όταν ως πραγματικός πλοίαρχος έσπασε το διεθνές εμπάργκο που είχε επιβληθεί στη Ροδεσία (σημερινή Ζιμπάμπουε). Κάτω από εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες, κατάφερε να περάσει με το δεξαμενόπλοιο «Ιωάννα Β’» τον αποκλεισμό του βρετανικού πολεμικού ναυτικού, γράφοντας ιστορία για την τόλμη του.
Ο Σαραβάκος, ο Αποστολάκης και ο Χάτζι
Ο Δημήτρης Σαραβάκος: Όταν ο «Μικρός» μεσουρανούσε, ο Καπετάνιος χρησιμοποίησε μοναδικές μεθόδους για να τον κρατήσει στον Παναθηναϊκό, «δένοντάς» τον με συνοπτικές διαδικασίες στην ομάδα, παρά το έντονο ενδιαφέρον άλλων μεγάλων συλλόγων και τις οικονομικές σειρήνες.
Το Σεπτέμβριο του 1988, ο τότε πανίσχυρος ιδιοκτήτης του Ολυμπιακού, Γιώργος Κοσκωτάς, αποφάσισε να τινάξει την μπάνκα στον αέρα για να «κλέψει» τον Σαραβάκο. Του πρόσφερε το μυθικό για την εποχή ποσό των 600.000.000 δραχμών μαζί με σπίτια και αυτοκίνητα, έχοντας μάλιστα εξασφαλίσει προσύμφωνο με τον παίκτη.
Όταν ο «Καπετάνιος» το έμαθε, αντέδρασε, χρησιμοποίησε κάθε μέσο μπλοκάροντας τη μετακίνηση. Κλείδωσε ουσιαστικά τον «Μικρό» στον Παναθηναϊκό, αποδεικνύοντας ότι δεν επρόκειτο να επιτρέψει σε κανέναν να αμφισβητήσει την κυριαρχία του.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΕΙΟΥ
Ο Αποστολακης: Άρπαξε μέσα από τα χέρια του Ολυμπιακού τον Στράτο Αποστολάκη. Η μεταγραφή εξελίχθηκε σε θρίλερ. Ο Αποστολάκης είχε υπογράψει προσύμφωνο με τον Παναθηναϊκό, όμως ο Ολυμπιακός κατέθεσε ανανέωση συμβολαίου, κατηγορώντας τον παίκτη για «διπλή υπογραφή». Πρωτοδίκως, ο ποδοσφαιριστής τιμωρήθηκε με 9μηνο αποκλεισμό. Ο «Καπετάνιος», χρησιμοποιώντας όλη του την επιρροή κίνησε γη και ουρανό. Στις 27 Ιουλίου 1990, η δευτεροβάθμια επιτροπή της ΕΠΟ απάλλαξε τον Αποστολάκη και επικύρωσε τη μεταγραφή του στους «πράσινους».
Το «όχι» στον Γκεόργκι Χάτζι: Ο Βαρδινογιάννης είχε τη δυνατότητα να φέρει στην Ελλάδα τον σπουδαίο Ρουμάνο σταρ «Μαραντόνα των Βαλκανίων». Η μεταγραφή, ωστόσο, χάλασε εξαιτίας των δαιδαλωδών γραφειοκρατικών και πολιτικών απαιτήσεων του τότε καθεστώτος Τσαουσέσκου, με τον «Καπετάνιο» να αρνείται να μπει σε διαδικασίες που δεν έλεγχε απόλυτα.
Η μυθική αναμέτρηση με την Τορίνο το 1985
Μετά την ήττα από την Τορίνο με 2-1 στην Ιταλία, η ρεβάνς της Αθήνας διεξήχθη μπροστά σε 73.000 θεατές στις 2 Οκτωβρίου 1985. Ο αγώνας έληξε 1-1 (με πέναλτι του Σαραβάκου), αποτέλεσμα που άφησε τον Παναθηναϊκό εκτός συνέχειας. Το «τριφύλλι» είχε τρομερά παράπονα από τον Γάλλο διαιτητή Μισέλ Βοτρό ο οποίος είχε αρνηθεί καθαρά πέναλτι στους «πράσινους» και ανέχτηκε το εξαιρετικά σκληρό παιχνίδι των Ιταλών (σ.σ: χαρακτηριστικό το πρωτοσέλιδο της επόμενης ημέρας της εφημερίδας «Φίλαθλος»: Αλήτη Βοτρό) . Με τη λήξη, ξέσπασαν άγρια επεισόδια μεταξύ των παικτών των δύο ομάδων.
Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης έξαλλος κατέβηκε αμέσως στα αποδυτήρια. Σύμφωνα με τα όσα καταγράφηκαν επίσημα στο φύλλο αγώνα και στις εκθέσεις της UEFA, ο «Καπετάνιος» κινήθηκε απειλητικά κατά του διαιτητή Μισέλ Βατρό μέσα στη φυσούνα, συνοδευόμενος από ανθρώπους της ασφάλειάς του.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΕΙΟΥ
Οι Ιταλοί της Τορίνο εκμεταλλεύτηκαν το γεγονός επικοινωνιακά, καταγγέλλοντας στα διεθνή μέσα ότι ο πρόεδρος του Παναθηναϊκού οπλοφορούσε και επιχείρησε να εκφοβίσει ή να «πυροβολήσει» τον διαιτητή.
Παρά τις προσπάθειες του Παναθηναϊκού να υποβαθμίσει το θέμα, η UEFA εξέδωσε μια πρωτοφανή για τα δεδομένα της εποχής απόφαση: επέβαλε 2 χρόνια αποκλεισμό στον Γιώργο Βαρδινογιάννη από οποιαδήποτε επίσημη ευρωπαϊκή δραστηριότητα και παρουσία στα γήπεδα.
Παρά την τιμωρία του, ο αστικός μύθος και τα δημοσιεύματα της εποχής αναφέρουν ότι ο «Καπετάνιος» την αψήφησε στην πράξη.
Η σχέση του με τους φιλάθλους
Η σχέση του Γιώργου Βαρδινογιάννη με τους φιλάθλους του Παναθηναϊκού και ειδικά με τους οργανωμένους της Θύρας 13 ήταν έντονη, γεμάτη πάθος, συγκρούσεις αλλά και αμοιβαίο σεβασμό. Αν και για χρόνια υπήρχε ο αστικός μύθος ότι ο «Καπετάνιος» προσπάθησε να διαλύσει τον ιστορικό σύνδεσμο, ο ίδιος ξεκαθάρισε την πραγματικότητα στην τελευταία του συνέντευξη.
«Ουδέποτε κατήργησα τη Θύρα 13, απεναντίας την ανέβασα»: Με αυτή τη φράση ο Βαρδινογιάννης κατέρριψε τις φήμες περί δίωξης των οργανωμένων, εξηγώντας ότι οι παρεμβάσεις του είχαν ως μοναδικό στόχο να προστατεύσουν τον αγνό φίλαθλο κόσμο.
Eurokinissi
Ο λόγος που ο «Καπετάνιος» αποφάσισε να κλείσει προσωρινά κάποιους περιφερειακούς συνδέσμους ήταν οικονομικός και ηθικός. Όπως αποκάλυψε ο ίδιος, έξω από το γήπεδο της Λεωφόρου και του ΟΑΚΑ δρούσαν κυκλώματα που εκμεταλλεύονταν τα εισιτήρια. Ήθελε να σταματήσει τη μαύρη αγορά και τη χρηματοδότηση «επαγγελματιών οπαδών», επιβάλλοντας τον έλεγχο της ΠΑΕ στη διάθεση των εισιτηρίων.
Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης θυμόταν πάντα με υπερηφάνεια την εποχή που οι οπαδοί του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού κάθονταν μαζί στα ντέρμπι.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΕΙΟΥ
Το μοντέλο διοίκησης
Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης διοίκησε την ΠΑΕ Παναθηναϊκός στηριζόμενος σε ένα μοντέλο απόλυτης οικογενειακής κυριαρχίας, συγκεντρωτισμού και οικονομικής αυτάρκειας, έχοντας πάντα στο πλευρό του την ισχυρή οικονομική και στρατηγική κάλυψη του αδελφού του, Βαρδή Βαρδινογιάννη.
Διοικούσε την ομάδα ως ανώνυμη εταιρεία με αυστηρό προϋπολογισμό, αποφεύγοντας τα χρέη και τα ανοίγματα
Το μοντέλο διοίκησης βασιζόταν σε μια ξεκάθαρη ιεραρχία. Ο Βαρδής Βαρδινογιάννης, ως ο ισχυρός άνδρας του επιχειρηματικού ομίλου της οικογένειας, αποτελούσε την οικονομική εγγύηση και τον άνθρωπο που έλεγχε τις μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης είχε το «ελεύθερο» να διοικεί την ομάδα με τον δικό του, προσωποπαγή τρόπο, έχοντας όμως πάντα εξασφαλισμένη τη σταθερότητα που παρείχε η οικογενειακή αυτοκρατορία.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΕΙΟΥ
Η Παιανία και η ευρωπαϊκή νοοτροπία
Τεράστια αλλαγή ήταν η δημιουργία του αθλητικού κέντρου της Παιανίας το 1981. Αντί να ξοδεύει αλόγιστα σε εφήμερες, δαπανηρές μεταγραφές, επέλεξε να επενδύσει σε υποδομές ευρωπαϊκών προδιαγραφών και στις ακαδημίες.
Διοίκησε με έμφαση στην πειθαρχία, τη σωστή διατροφή, την ιατρική παρακολούθηση και την επαγγελματική οργάνωση, κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα των ’80s. Αυτό το μοντέλο οργάνωσης έφερε τις μεγάλες ευρωπαϊκές πορείες μέχρι τα ημιτελικά του Champions League (1985, 1996).
Η διαμάχη με την οικογένεια Γιαννακόπουλου
Η διαμάχη μεταξύ του Γιώργου Βαρδινογιάννη και των αδελφών Παύλου και Θανάση Γιαννακόπουλου υπήρξε μία από τις πιο βαθιές και πολυεπίπεδες στην ιστορία του συλλόγου, καθώς διεξήχθη σε δύο μέτωπα: Η αντιπαλότητα ξεκίνησε πριν καν ο Καπετάνιος καθίσει στην καρέκλα του προέδρου. Το 1979, όταν το ελληνικό ποδόσφαιρο έγινε επαγγελματικό, ο Παύλος Γιαννακόπουλος είχε ουσιαστικά συμφωνήσει να αναλάβει εκείνος το πλειοψηφικό πακέτο της νέας ΠΑΕ. Την τελευταία στιγμή όμως, η οικογένεια Βαρδινογιάννη έκανε μια αστραπιαία κίνηση, κατέθεσε πρώτη την εγγυητική επιστολή και πήρε την ομάδα. Αυτό το γεγονός πλήγωσε τον εγωισμό του Παύλου. Στις δεκαετίες του ’80 και του ’90, οι Γιαννακόπουλοι ανέλαβαν τα τμήματα του Ερασιτέχνη και στη συνέχεια ίδρυσαν την πανίσχυρη ΚΑΕ Παναθηναϊκός στο μπάσκετ.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΕΙΟΥ
Η μεταβίβαση της διοίκησης το 2000
Τον Μάιο του 2000, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης πήρε την απόφαση να αποχωρήσει οριστικά από την προεδρία της ΠΑΕ Παναθηναϊκός. Μετά την ιστορική του δήλωση για τους «ανθρώπους της νύχτας», η οικογένεια Βαρδινογιάννη δεν πούλησε τις μετοχές, αλλά προχώρησε σε εσωτερική διαδοχή.
«Φεύγω γιατί το ποδόσφαιρο περνάει στα χέρια ανθρώπων της νύχτας, των στοιχημάτων και των κακοποιών. Εγώ με αυτούς δεν μπορώ να συνυπάρξω», είχε πει.
Η διοίκηση μεταβιβάστηκε στον ανιψιό του, γιο του Βαρδή, Γιάννη Βαρδινογιάννη, ο οποίος έγινε ευρύτερα γνωστός στον κόσμο του ποδοσφαίρου με το προσωνύμιο «Τζίγγερ». Η μετάβαση αυτή σηματοδότησε μια ριζική αλλαγή στυλ: ο ρομαντικός, παρορμητικός και «ποδοσφαιρικός Καπετάνιος» έδωσε τη θέση του σε ένα τεχνοκρατικό, χαμηλών τόνων μοντέλο διοίκησης, το οποίο ωστόσο γρήγορα ήρθε αντιμέτωπο με έντονη αμφισβήτηση από τους οργανωμένους οπαδούς, οδηγώντας τελικά στην εποχή της πολυμετοχικότητας (2008) και στην οριστική αποχώρηση της οικογένειας.
Τίτλοι και διακρίσεις ως πρόεδρος της ΠΑΕ Παναθηναϊκός
Πρωτάθλημα Ελλάδας (6) : 1983-84, 1985-86, 1989-90, 1990-91, 1994-95, 1995-96
Κύπελλο Ελλάδας (9) : 1981-82, 1983-84, 1985-86, 1987-88, 1988-89, 1990-91, 1992-93, 1993-94, 1994-95
Σούπερ Καπ Ελλάδας (3) : 1987-88, 1992-93, 1993-94
Ημιτελικά κυπέλλου Πρωταθλητριών: 1984-85, 1995-96
Διαβάστε περισσότερα