Δημιουργούνται αργά αλλά σταθερά οι προϋποθέσεις για τον σχηματισμό ενός νέου δικομματισμού; Θα είναι συγκρουσιακός όπως στην πρώτη φάση της μεταπολίτευσης, με τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ τότε στους βασικούς πρωταγωνιστικούς ρόλους και με τα άλλα κόμματα που λειτουργούσαν ως συμπληρωματικές δυνάμεις; Θα είναι συναινετικός δικομματισμός όπως στη δεύτερη φάση της μεταπολίτευσης, όπου η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ συμφωνούσαν επί της ουσίας στις βασικές αρχές της πολιτικής και οι αντιθέσεις τους αφορούσαν δευτερεύουσες πλευρές του συστήματος; Αν η Νέα Δημοκρατία είναι ο ένας πόλος (αυτό δεν αμφισβητείται), ο άλλος ποιος θα είναι; Το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα; Το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί στη θέση που είχε η Αριστερά τα προηγούμενα χρόνια;
Αυτό φοβάται ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης και προσπαθεί με όλες τις δυνάμεις του να το αποτρέψει. Για τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα απαιτείται σήμερα να συγκροτηθεί ένας προοδευτικός πόλος που θα λειτουργήσει ως αντίπαλο δέος στη διεφθαρμένη και επικίνδυνη Δεξιά, η οποία κατά την κρίση του στήνει μεθοδικά καθεστώς από το 2019. Βλέπει το κόμμα του στη θέση που ήταν το ΠΑΣΟΚ για πολλά χρόνια. Από την πλευρά του ο κ. Ανδρουλάκης καλεί τους πολίτες να μην παρασυρθούν και να μη στηρίξουν κόμματα και πολιτικούς που «έχουν προδώσει την εμπιστοσύνη τους, έχουν κριθεί και έχουν επιφέρει σημαντική ζημιά στη χώρα». Φωτογραφίζει τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αλέξη Τσίπρα τους οποίους, όπως σημειώνει, τους υποστηρίζουν και «τα συστήματα εξουσίας». Ιδού ξανά η διαπλοκή. Τούτη τη φορά ενοχοποιείται από ένα κόμμα το οποίο στο παρελθόν τσακωνόταν με τον έτερο πόλο του δικομματισμού για το ποια είναι η κομματική προτίμηση της διαπλοκής, δηλαδή των οικονομικών και μιντιακών ελίτ. Και η Νέα Δημοκρατία έχει κατηγορήσει το ΠΑΣΟΚ (κυρίως την περίοδο που ήταν αρχηγός του ο Κώστας Σημίτης) και το ΠΑΣΟΚ όμως δεν ήταν λιγότερο τσιγκούνικο στις αιχμές.
Σε κρίση ο δικομματισμός όπως τον ξέραμε; Κάθε φορά που το πολιτικό σύστημα παρουσιάζει συμπτώματα κόπωσης (καλή ώρα) αναπτύσσεται μια φιλολογία που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο δικομματισμός πνέει τα λοίσθια. Μέχρι τώρα πάντως όλες οι εκτιμήσεις έχουν διαψευστεί… Ο δικομματισμός άντεξε με διάφορες παραλλαγές (κλασικός, ατελής) γιατί όλες οι εκ των έσω κινήσεις αμφισβήτησής του δεν κόμισαν τίποτα ριζοσπαστικό, τίποτα καινούργιο στο πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο, παρά μόνο την οργή και τη δυσφορία εκείνων που αποχώρησαν από τα κόμματά τους και επιχείρησαν να μπουν σφήνα με έναν τρίτο σχηματισμό. Αρκετές οι περιπτώσεις: Στεφανόπουλος, Τσοβόλας, Σαμαράς, Τρίτσης, Αρσένης, Μάνος, Αβραμόπουλος. Ξεκίνησαν ορισμένοι με καλές επιδόσεις, κάποιοι δοκιμάστηκαν, επιβίωσαν για λίγο, ωστόσο ουδείς άφησε ευδιάκριτο ίχνος στην πολιτική ζωή. Με άλλα λόγια, τον θάνατο του δικομματισμού έχουν προαναγγείλει πολλοί, αλλά αυτός δεν προσήλθε στην τελετή ταφής του. Γιατί η Ιστορία να μην επαναληφθεί. Αλλωστε κατά τον Γιώργο Σεφερτζή, «ο ελληνικός δικομματισμός ακολούθησε μια ιδιότυπη μεθοδολογία διαρκών αυτοαναπροσαρμογών που εξασφάλιζαν τη συνέχειά του μέσα μέσα από τη μεταμόρφωσή του».
Εχουν αλλάξει οι συνθήκες; Ο δικομματισμός σε όποια μορφή του δεν έχει μέλλον; Αποκλείεται να αναγεννηθεί με νέους όρους και με διαφορετικούς πρωταγωνιστές; Κατά τον επικεφαλής της Public Issue, Γιάννη Μαυρή (συνέντευξη στο tvxs.gr στον Στέλιο Κούλογλου), σήμερα ο δικομματισμός έχει ουσιαστικά καταρρεύσει. Οι ευρωεκλογές του 2024 ήταν οι πρώτες εκλογές της μεταπολίτευσης στις οποίες δεν υπήρχε πραγματικό δίπολο εξουσίας. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν πρόκειται να επιλυθεί με τους τρόπους που γνωρίζαμε στο παρελθόν, δηλαδή με την ανάδειξη ενός κόμματος που θα απορροφήσει τη δυσαρέσκεια και θα εξελιχθεί σε κυρίαρχη κυβερνητική δύναμη. Πιο συγκρατημένος στην πρόβλεψή του ο επιστημονικός διευθυντής της Prorata, Αγγελος Σεριάτος: «Το παρατηρούμε ως τάση την τελευταία περίοδο. Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι δεν θα πρέπει να περιμένουμε λίγο ακόμα, γιατί ενδεχομένως να υπάρχει και ένα σχετικό πλατό σε αυτό, ενδεχομένως και όχι. Θεωρώ ότι πρέπει να περιμένουμε και τις μετρήσεις του Σεπτέμβρη». Να περιμένουμε τις δημοσκοπήσεις, κυρίως όμως τις κάλπες, για να δούμε αν θα ψάλουμε την εξόδιο ακολουθία στον δικομματισμό ή το Χριστός Ανέστη.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr