Τελευταία μέρα του μήνα με τους φίλους να ρωτούν: Πού θα περάσεις το τριήμερο της Πρωτομαγιάς; Φέτος δεν τους απάντησα το κλασικό «η Πρωτομαγιά δεν είναι αργία είναι απεργία», είχα πιο έξυπνη ατάκα: Θα πάω αυτοβούλως στο Ειδικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Γυναικών Ελεώνα Θήβας να δω μια παράσταση χορού από κρατούμενες που γίνεται στο πλαίσιο των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Το σημείο συνάντησής μας ήταν στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, από κει θα παίρναμε το πούλμαν που θα μας πήγαινε στη Θήβα. Δεν είχα πάρει μαζί μου τίποτε παρά μόνο τα απαραίτητα, δηλαδή με σειρά προτεραιότητας το κινητό μου, τον καπνό μου, τα κλειδιά του σπιτιού μου και το πορτοφόλι μου. Ο ανεκπαίδευτος εγώ και αποσυντονισμένος είχα πάρει και το διαβατήριο μου μαζί μην τυχόν η παλιά ταυτότητα που είχα δεν γινόταν αποδεκτή. Μιλάμε για αποσυντονισμό πλήρη στα όρια του πανικού, δεν ήξερα πού πηγαίνω και τι πάω να δω. Την πλήρωσε ο διπλανός μου στο πούλμαν που τον ζάλισα με την πολυλογία μου και τις ερωτήσεις μου.
Είχε κίνηση πολύ στον δρόμο προς τη Θήβα απ’ τους εκδρομείς του τριημέρου, όταν κάποια στιγμή φτάσαμε, αποβιβαστήκαμε και περάσαμε το πρώτο φυλάκιο. Στο δεύτερο φυλάκιο παραδώσαμε ταυτότητες. Κοίταζα τους ψηλούς τοίχους, τα συρματοπλέγματα, τα κάγκελα. Μπήκαμε μέσα στο κατάστημα κράτησης και μπαίνοντας στην αίθουσα εκδηλώσεων είδα κόσμο πολύ, ενώ στο κέντρο της σκηνής ήταν ένας σωρός από σεντόνια κι ένα πιάνο στην άκρη. Άλλαξα τρεις θέσεις ίσαμε να κάτσω κάπου και τότε οι υπεύθυνες σχεδιασμού και υλοποίησης του εκπαιδευτικού προγράμματος και χορογράφοι Κατερίνα Σπυροπούλου και Μαργαρίτα Τρίκκα μας καλωσόρισαν.
Οι Δεσμοφοριάζουσες ήταν το αποτέλεσμα που προέκυψε από τις ίδιες της κρατούμενες: κείμενα, κινήσεις, εικόνες, τραγούδια, μουσικές όλα διαμορφώθηκαν μέσα στον προστατευμένο και περιορισμένο χώρο του εργαστηρίου. Με τη βοήθεια και παρουσία του Πολυφωνικού εργαστηρίου Ροδιά διερευνήθηκε η έννοια της χορικότητας. Όλη η δουλειά έγινε μέσα σε 20 συναντήσεις και καλή μας θέαση… Δεν ήξερα τι θα παρακολουθήσω, είχα καθίσει, περίμενα και ο χρόνος χάθηκε. Άρχισαν να μπαίνουν στον χώρο μία – μία: η Μαλαματή, η Αυγούστα, η Βαλάντια, η Μαρία, η Έλλη, η Βασιλική, η Δήμητρα, η άλλη Δήμητρα, η Άννα, η Διονυσία, η Κωνσταντίνα και η Χρυσούλα.
Πλάι στο πιάνο καθόταν μια γυναίκα νεαρή που είχε κατεβασμένο το κεφάλι κι ένιωθα τον πόνο της, αλλά δεν ήξερα και τι πόνο είχε. Που είναι φυλακισμένη σκέφτηκα και επέστρεψε το βλέμμα μου στις γυναίκες αυτές που γέμιζαν τη σκηνή, που έπαιρναν τα σεντόνια και τα έκαναν μανδύες και μωρά φασκιωμένα στην αγκαλιά τους. Πρόλογος, πάροδος, αγγελιαφόρος, χορικά, κομμός, επίλογος όλα εμπνευσμένα από τις Θεσμοφοριάζουσες του Αριστοφάνη μα με μια αφαιρετική και παιχνιδιάρικη ματιά κι ένα προσωπικό σοκ για μένα που ήρθε από την καθήμενη γυναίκα που ‘χα νιώσει τον πόνο της. Στον κομμό σηκώθηκε, τραγούδησε ένα μοιρολόι, ένα νανούρισμα δεν κατάλαβα καν, αλλά σας διαβεβαιώ ήτανε ανατριχιαστικό.
Το όλο δρώμενο των Δεσμοφοριάζουσων είχε αυτή τη ζωντάνια, τη χαρά που λαβαίνεις όταν παρακολουθείς παραστάσεις από μη επαγγελματίες καλλιτέχνες. Έχει αυτό το ωμό, το αληθινό που ακόμα και τα τυχόν λάθη που προκύπτουν δεν σε νοιάζουν, γιατί σ’ έχει συνεπάρει η ψυχή που δίνουν αυτοί οι άνθρωποι πάνω στη σκηνή. Στην προκειμένη περίπτωση αυτές οι γυναίκες που στην αρχή παρατηρούσα πιο αποστασιοποιημένος και σιγά σιγά κατάφεραν να με κερδίσουν. Δεν θα σας κρύψω ότι αρχικά έβλεπα απλά γυναίκες και προσπαθούσα να καταλάβω τι μπορεί να είχαν κάνει για να βρίσκονται εδώ, όμως μετά από λίγο έβλεπα ανθρώπους που κάνανε τέχνη.
Φράσεις τους που κράτησα από την παράσταση χορού «Δεσμοφοριάζουσες» ήταν: «Δεν ζητάμε λύπηση, ζητάμε να σταθούμε όρθιες», «Φοβάμαι, θυμώνω, αγάπη, χαρά». Όπως και την έξυπνη χρήση του Πολυφωνικού εργαστηρίου Ροδιά που προς το τέλος της παράστασης εμφανίστηκαν στη σκηνή ενώ ίσαμε τότε ήταν φωνές που ακούγονταν εν χορώ από τα παρασκήνια. Μια ωραία αντιπαράθεση της συλλογικής φωνής των απέξω με τις φωνές των από μέσα στις συνθήκες κράτησης. Όλα τελείωσαν με τον Στράτο Διονυσίου και το τραγούδι Ο Λαός Τραγούδι Θέλει και ένα δυνατό χειροκρότημα απ’ όλους μας.
Όταν ανέβηκαν οι Κατερίνα Σπυροπούλου και Μαργαρίτα Τρίκκα να υποκλιθούν οι γυναίκες τις πήραν αγκαλιά. Είχα καταλάβει την αγάπη τους και την αγωνία τους για τις «μαθήτριές» τους διότι κατά τη διάρκεια της παράστασης κάνανε τις χορογραφίες κι αυτές από μακριά απέναντί τους. Όταν δε ανέβηκε και ο διευθυντής τους καταστήματος κράτησης να μας ευχαριστήσει όλους και ευχήθηκε και του χρόνου να επαναληφθεί αυτή η δράση εκπαίδευσης, οι γυναίκες φώναξαν: Αλλά όχι με εμάς με άλλες. Τότε γελάσαμε όλοι μα γέλασα πικρά εγώ κι όσο όλοι χόρευαν και χειροκροτούσαν κοίταζα αυτή τη γυναίκα που είχε πριν τραγουδήσει αυτό το μοιρολόι – νανούρισμα που καθόταν με σκυμμένο το κεφάλι στην καρέκλα της πλάι στο πιάνο. Ένιωσα την ανάγκη να την πλησιάσω και της είπα σ’ ευχαριστώ πολύ για το τραγούδι σου, ήταν νανούρισμα αυτό που τραγούδησες; Μοιρολόι για το παιδί μου, μου απάντησε και δεν ήξερα πώς ν’ αντιδράσω… εγώ που συνηθίζω να βρίσκω μια εξυπνάδα να πω. Της χάιδεψα τον ώμο, την ευχαρίστησα ξανά και χάθηκα σε σκέψεις. Σκεφτόμουν πόσο αδικώ τους ανθρώπους, πόσο δεδομένα θεωρώ πολλά και πόσο σημαντικές είναι αυτές οι εκπαιδευτικές δράσεις. Το πόσο ανεκπαίδευτοι είμαστε όλοι εμείς, οι βολεμένοι μορφωμένοι και πόσο δεν μ’ αρέσει η Ελλάδα του σήμερα που ζω. Δέσμιος και ’γώ φέρω τα λάθος μαθήματα που με δίδαξε η κοινωνία μας.
Είθε αυτές οι δράσεις να μην παύσουν και είθε να αποδεσμευθούμε όλοι εμείς από τις λάθος κατευθύνσεις που λάβαμε. Είμαι μεγάλος πια και πρέπει να πάψω να φέρω τα λάθος κοινωνικά δεσμά που μου φόρεσε η κοινωνία των αρίστων, των τοξικών και των ταξικών. Η τέχνη πάντα έρχεται να σου υπενθυμίσει ότι όλοι άνθρωποι είμαστε με τα πάθη μας και τα λάθη μας και μπορεί δεύτερη ζωή να μην έχει αλλά δεύτερες ευκαιρίες υπάρχουν. Ευχαριστώ αυτές τις κρατούμενες γυναίκες της Θήβας που με εκπαίδευσαν άθελά τους, τους εύχομαι μετά την αποφυλάκισή τους να ζήσουν ζωές καλύτερες από αυτές που τις έστειλαν στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Ελεώνα της Θήβας.
The post Είδα τις «Δεσμοφοριάζουσες» στο Ειδικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Γυναικών Ελεώνα Θήβας appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα