Η Αθήνα και το Κάιρο εντείνουν τις διπλωματικές επαφές με στόχο την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών, στον απόηχο της απόφασης του Λιβυκού Κοινοβουλίου να κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενισχύοντας τη διπλωματική κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Αιγύπτου, Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν, συμφώνησαν στην εντατικοποίηση των διαπραγματεύσεων για την επέκταση της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών.
Οι δύο υπουργοί απέρριψαν τις αυθαίρετες ενέργειες της λιβυκής Βουλής και υπογράμμισαν τη σημασία του σεβασμού και της εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, δηλώνοντας παράλληλα τη βούλησή τους να προχωρήσουν οι συνομιλίες για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η επανενεργοποίηση της συζήτησης για την επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης αποκτά μεγάλη σημασία, καθώς η συμφωνία του 2020 αφορούσε μερική οριοθέτηση και είχε αποτελέσει σημαντική εξέλιξη απέναντι στις διεκδικήσεις που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το ενδεχόμενο επέκτασης της συμφωνίας σε περιοχές ανατολικά του 28ου μεσημβρινού επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που παρέμενε επί χρόνια ευαίσθητο στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις.
Η σημασία της επέκτασης
Ο διπλωματικός συντάκτης του ΕΡΤnews, Νίκος Μελέτης, εκτιμά ότι η απόφαση για επιτάχυνση των συνομιλιών συνιστά ουσιαστική εξέλιξη για την ελληνική διπλωματία και ισχυρό μήνυμα απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αίγυπτος βλέπει τη Λιβύη ως περιοχή στρατηγικής σημασίας και παρακολουθεί προσεκτικά τις προσπάθειες της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της στη χώρα, ιδίως στην ανατολική Λιβύη. Σύμφωνα με τον Νίκο Μελέτη, οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να περιορίσουν τα περιθώρια διατήρησης των ισορροπιών που είχε τηρήσει το Κάιρο.
Η σημασία της δυνατότητας συνέχισης των διαπραγματεύσεων ανατολικά του 28ου μεσημβρινού είναι προφανής, καθώς εκεί σταματά η συμφωνία οριοθέτησης του 2020. Μέχρι σήμερα, η αιγυπτιακή πλευρά είχε επιδείξει επιφυλακτικότητα στην εξέταση περιοχών με τουρκικές διεκδικήσεις.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, διαχρονικά υποστηρίζει την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο βασισμένη στη μέση γραμμή, μια θέση που θα μπορούσε να επηρεάσει τα ελληνικά συμφέροντα στην περιοχή. Έτσι, η ενίσχυση της ελληνοαιγυπτιακής συνεργασίας αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Ο Νίκος Μελέτης τονίζει ότι αυτή η εξέλιξη αποτελεί σημαντικό πλήγμα στις τουρκικές επιδιώξεις, αν και η έναρξη ή η επιτάχυνση των συνομιλιών δεν συνεπάγεται αυτόματα νέα συμφωνία οριοθέτησης ή τυπική ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Αυστηρή αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Παρ’ όλα αυτά, όλα τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταδίκασαν το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υπογραμμίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και είναι ασύμβατο με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Στην κοινή δήλωσή τους, τα κράτη-μέλη επισημαίνουν ότι το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας – Λιβύης είναι άκυρο και ανυπόστατο και δεν μπορεί να προκαλέσει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.
Το θέμα τέθηκε και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ από τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας, η οποία τόνισε ότι η γεωγραφία δεν αλλάζει και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορεί να αναδιαμορφώνεται μέσω μονομερών αποφάσεων. Ταυτόχρονα, επισήμανε τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τον Νίκο Μελέτη, η Αθήνα αναμένεται να θέσει άμεσα το ζήτημα συνεπειών για την Τουρκία και τη Λιβύη, τόσο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στον ΟΗΕ.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ζητά διμερή διάλογο Ελλάδας – Τουρκίας
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον καλεί την Αθήνα και την Άγκυρα να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διμερούς διαλόγου, τονίζοντας τη σημασία της διπλωματικής προσέγγισης για τις θαλάσσιες διαφορές.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε στην ΕΡΤ ότι η Ελλάδα και η Τουρκία είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενθαρρύνουν τη διεξαγωγή διμερών συνομιλιών για την επίλυση των διαφωνιών.
Η θέση των ΗΠΑ εστιάζει στην ανάγκη διαλόγου μεταξύ των δύο συμμάχων, χωρίς να συνιστά ρητή τοποθέτηση επί της νομικής σημασίας του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι προχωρούν τα στρατηγικά έργα
Η ελληνική κυβέρνηση επισημαίνει ότι η κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή πλευρά δεν ανατρέπει τις εθνικές επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική ούτε επηρεάζει τα στρατηγικά έργα που σχεδιάζονται.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, χαρακτήρισε την εξέλιξη δυσάρεστη, αλλά τόνισε ότι η επικύρωση του μνημονίου δεν είναι ικανή να ανατρέψει σημαντικές εθνικές επιτυχίες. Δεσμεύτηκε επίσης ότι οι προγραμματισμένες έρευνες νοτίως της Κρήτης θα συνεχιστούν κανονικά.
Στο ίδιο πνεύμα, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει προκηρύξει θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και προχωρά κανονικά στον σχεδιασμό έργων συνδεσιμότητας στις περιοχές που επηρεάζονται από τις τουρκολιβυκές διεκδικήσεις. Αναφέρθηκε επίσης στη συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο, την οποία χαρακτήρισε σημαντικό αντίβαρο στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
The post Ελλάδα και Αίγυπτος εντείνουν τη συνεργασία για την επέκταση της ΑΟΖ, μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα
Indicator.gr