Σημαντικές αδυναμίες στη διαχείριση και υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατάρτιση, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή εντόπισαν οι ελεγκτικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του ελέγχου, η Επιτροπή προτείνει δημοσιονομική διόρθωση ύψους 1.622.018,85 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 25% δαπάνης περίπου 7,8 εκατ. ευρώ που περιλαμβανόταν στο δείγμα που εξετάστηκε.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Οι ελληνικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν στοιχεία, εξηγήσεις και επιχειρήματα σχετικά με τα ευρήματα, προκειμένου να αμφισβητήσουν μέρος ή το σύνολο των διαπιστώσεων και να ζητήσουν περιορισμό της προτεινόμενης διόρθωσης.
Ο έλεγχος αφορούσε δράσεις των προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή», καθώς και του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, στο πλαίσιο του προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση».
Οι ελεγκτές δεν περιορίζονται στην καταγραφή μεμονωμένων προβλημάτων σε συγκεκριμένα έργα. Αντίθετα, επισημαίνουν αδυναμίες που σχετίζονται με τον συνολικό τρόπο σχεδιασμού, προκήρυξης, ανάθεσης και ελέγχου των δράσεων κατάρτισης.
Η αξιολόγηση της Επιτροπής χαρακτηρίζει τα σχετικά συστήματα ως λειτουργικά μόνο εν μέρει και σημειώνει ότι απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι αδυναμίες που διαπιστώθηκαν δημιουργούν κίνδυνο για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και ενδέχεται να οδηγήσουν σε παρατυπίες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ορισμένες από τις διαπιστώσεις χαρακτηρίζονται συστημικές. Αυτό σημαίνει ότι ο έλεγχος μπορεί να επεκταθεί και σε συμβάσεις που δεν συμπεριλήφθηκαν στο αρχικό δείγμα. Εφόσον εντοπιστούν αντίστοιχες παρατυπίες, είναι πιθανό να υπάρξουν επιπλέον δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξε ο έλεγχος αφορά τους όρους συμμετοχής στους διαγωνισμούς. Σε αρκετές προκηρύξεις ζητούνταν από τους παρόχους να διαθέτουν άδεια Κέντρου Διά Βίου Μάθησης, καθώς και συγκεκριμένη φυσική εγκατάσταση στην Ελλάδα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η απαίτηση αυτή μπορεί να ήταν δυσανάλογη, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης μπορούσε να πραγματοποιηθεί εξ αποστάσεως.
Κατά την εκτίμηση των ελεγκτών, ένας τέτοιος όρος μπορούσε να λειτουργήσει περιοριστικά για επιχειρήσεις που εδρεύουν σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να επηρεάσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των υποψηφίων.
Παρατηρήσεις διατυπώθηκαν και για τις απαιτήσεις που αφορούσαν τους φορείς πιστοποίησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι όροι των διαγωνισμών μπορούσαν να ερμηνευθούν ως προτίμηση προς φορείς με συγκεκριμένη ελληνική διαπίστευση, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ενδεχόμενο αποκλεισμού οργανισμών που διέθεταν άλλες διεθνώς αναγνωρισμένες διαπιστεύσεις.
Εφόσον η ίδια παρατυπία διαπιστωθεί και σε συμβάσεις που δεν αποτέλεσαν μέρος του αρχικού δείγματος, η Επιτροπή ζητά να εξεταστούν και αυτές και να εφαρμοστεί η προβλεπόμενη δημοσιονομική διόρθωση όπου απαιτείται.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο περιγραφόταν το αντικείμενο των συμβάσεων. Σε ορισμένες προκηρύξεις αναφέρονταν οι ώρες εκπαίδευσης και ο αριθμός των συμμετεχόντων, χωρίς όμως να προσδιορίζεται με επαρκή σαφήνεια εάν η κατάρτιση θα γινόταν με φυσική παρουσία ή διαδικτυακά.
Η τελική μορφή της εκπαίδευσης μπορούσε να καθοριστεί σε μεταγενέστερο στάδιο, ανάλογα με τις προτιμήσεις των συμμετεχόντων. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία παρατυπίας προβλέπεται δημοσιονομική διόρθωση 10%. Όταν, ωστόσο, στην ίδια σύμβαση διαπιστώνεται σοβαρότερη παράβαση, εφαρμόζεται η υψηλότερη προβλεπόμενη διόρθωση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι παρατηρήσεις σχετικά με τον τρόπο επιλογής των δικαιούχων και τον σχεδιασμό των δράσεων. Οι ελεγκτές θεωρούν προβληματικό το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι ίδιοι οι δυνητικοί δικαιούχοι είχαν συμμετοχή στη διαμόρφωση του αντικειμένου, στον προσδιορισμό των αναγκών και στον σχεδιασμό των πράξεων.
Η Επιτροπή δεν υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένοι φορείς ήταν ακατάλληλοι. Επισημαίνει όμως ότι δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς γιατί επιλέχθηκαν συγκεκριμένοι φορείς έναντι άλλων πιθανών δικαιούχων, ούτε κατά πόσο διέθεταν την απαραίτητη διοικητική και επιχειρησιακή ικανότητα για την υλοποίηση των δράσεων.
Οι ελεγκτές στάθηκαν επίσης στη διαφορά μεταξύ των αρχικών προβλέψεων και της πραγματικής συμμετοχής στα προγράμματα. Σε αρκετές δράσεις, ο αριθμός των ωφελούμενων που είχε προβλεφθεί αρχικά ήταν σημαντικά μεγαλύτερος από τον τελικό αριθμό συμμετεχόντων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το φαινόμενο δεν εμφανίστηκε μόνο σε μία περίπτωση.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι αρχικές εκτιμήσεις για τον αριθμό των συμμετεχόντων συνδέονται με τον σχεδιασμό και τον προϋπολογισμό των δράσεων. Ως εκ τούτου, εξετάζεται κατά πόσο οι υψηλότεροι από την πραγματικότητα στόχοι θα μπορούσαν να είχαν επηρεάσει το ύψος των προβλεπόμενων δαπανών.
Στο δείγμα του ελέγχου περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, δράσεις για την επανένταξη αποφυλακισμένων στην κοινωνία και την αγορά εργασίας, πρόγραμμα απασχόλησης νέων ατόμων με αναπηρία, δράση για 3.700 ανέργους ηλικίας 18 έως 29 ετών, πρόγραμμα για 1.600 εγγεγραμμένους ανέργους της ΔΥΠΑ, καθώς και παρεμβάσεις για ανέργους και εργαζόμενους σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Μεταξύ των φορέων που περιλαμβάνονταν στο δείγμα ήταν η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής, η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδας, το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας και το Επιμελητήριο Φλώρινας.
Στην επιστολή γίνεται παράλληλα αναφορά και στις υποχρεώσεις των ελληνικών αρχών σχετικά με την καταγραφή παρατυπιών. Όπως επισημαίνεται, ευρήματα με οικονομική επίπτωση άνω των 10.000 ευρώ στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να καταχωρίζονται στο Σύστημα Διαχείρισης Παρατυπιών, ενώ προβλέπεται και η σχετική ενημέρωση της αρμόδιας μονάδας της OLAF.
Η επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί σημαντικό στάδιο της διαδικασίας, δεν συνιστά όμως από μόνη της την τελική απόφαση για τη δημοσιονομική διόρθωση. Η ελληνική πλευρά μπορεί να υποβάλει τις θέσεις της και να προσπαθήσει να τεκμηριώσει ότι οι διαπιστώσεις έχουν μικρότερη έκταση ή οικονομική επίπτωση από αυτή που εκτιμά η Επιτροπή.
Σε κάθε περίπτωση, το βασικό εύρημα του ελέγχου είναι ότι οι ελεγκτές δεν εντόπισαν αποκλειστικά μεμονωμένες αδυναμίες, αλλά προβλήματα που σε ορισμένες περιπτώσεις αφορούν τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι δράσεις κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους.
Διαβάστε περισσότερα