Το ranking καταγράφει αποτελέσματα. Δεν καταγράφει αφετηρίες. Πόσο δίκαια μπορούμε τελικά να συγκρίνουμε παιδιά που δεν είχαν ποτέ τις ίδιες ευκαιρίες;
Υπάρχει μια εικόνα που έχω δει πολλές φορές στα γήπεδα του τένις και κάθε φορά με ενοχλεί το ίδιο. Ένα παιδί κερδίζει έναν αγώνα και αμέσως μετά κάποιος γύρω του —γονιός, προπονητής, καμιά φορά και το ίδιο το παιδί— κοιτάζει τον ηττημένο με εκείνο το ύφος που δεν λέει «καλός αγώνας». Λέει: «Εμείς ανήκουμε αλλού».
Αυτή η βεβαιότητα είναι το πρόβλημα. Όχι η νίκη.
Γιατί στο junior tennis έχουμε αρχίσει πολλές φορές να αντιμετωπίζουμε το ranking σαν απόλυτη απόδειξη ταλέντου, δουλειάς και προοπτικής. Δεν είναι. Το ranking καταγράφει αποτελέσματα.
Δεν καταγράφει αφετηρίες.
Και οι αφετηρίες στο τένις απέχουν μεταξύ τους πολύ περισσότερο απ’ όσο θέλουμε να παραδεχτούμε.
Δεν αρκεί να έχεις ταλέντο
Ένα παιδί μπορεί να έχει ταλέντο, θέληση, να δουλεύει σκληρά και να αγαπά πραγματικά το άθλημα. Στο αγωνιστικό τένις όμως αυτά, από μόνα τους, δεν αρκούν. Χρειάζεται πρόσβαση.
Πρόσβαση σε ποιοτικές και συχνές προπονήσεις, σε δυνατούς συναθλητές, σε sparring υψηλού επιπέδου, σε σωστή φυσική προετοιμασία και επιστημονική υποστήριξη. Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται πρόσβαση σε αγώνες.
Γιατί άλλο είναι ένα παιδί που μπορεί καθημερινά να βρει απέναντί του πέντε ή δέκα ισάξιους ή καλύτερους αθλητές και άλλο ένα παιδί που πρέπει να διανύσει εκατοντάδες χιλιόμετρα για να βρει πραγματικό αγωνιστικό ανταγωνισμό. Άλλο να υπάρχουν δεκάδες τουρνουά σχετικά κοντά στο σπίτι σου και άλλο κάθε συμμετοχή να σημαίνει βενζίνες, διόδια, ξενοδοχεία, φαγητό, απουσία από το σχολείο και έναν γονέα που πρέπει να αφήσει τη δουλειά του.
Και φυσικά υπάρχει κάτι ακόμη για το οποίο στον αθλητισμό δεν μας αρέσει ιδιαίτερα να μιλάμε: τα χρήματα.
Το υψηλού επιπέδου junior tennis είναι ακριβό. Πολύ ακριβό. Και όσο ανεβαίνει το επίπεδο, τόσο περισσότερο η οικονομική δυνατότητα μιας οικογένειας μπορεί να μετατραπεί σε περισσότερες ώρες ποιοτικής προπόνησης, περισσότερα ταξίδια, περισσότερα τουρνουά και τελικά περισσότερες ευκαιρίες εξέλιξης.
Αυτό δεν μειώνει ούτε στο ελάχιστο την προσπάθεια του παιδιού που είχε αυτές τις δυνατότητες. Δεν ακυρώνει τις θυσίες του, ούτε φυσικά το ταλέντο του. Αλλά δεν μας επιτρέπει και να προσποιούμαστε ότι όλοι έτρεξαν την ίδια κούρσα.
Το ranking δεν γράφει την ιστορία πίσω από τον αριθμό
Κοιτάζουμε δύο παιδιά 14 ή 15 ετών. Το ένα βρίσκεται στο Νο 15 ή 20 και το άλλο στο Νο 90. Και βιαζόμαστε να αποφασίσουμε: «Το πρώτο είναι καλύτερο».
Σήμερα, πιθανότατα είναι.
Το πραγματικά ενδιαφέρον ερώτημα όμως είναι άλλο: Γιατί είναι καλύτερο σήμερα;
Πόσες ώρες ποιοτικής προπόνησης είχε; Πόσους δυνατούς συμπαίκτες είχε καθημερινά γύρω του; Πόσους αγώνες έχει παίξει; Πόσα ταξίδια μπορούσε να χρηματοδοτήσει η οικογένειά του; Πόσο εύκολο ήταν να βρει προπονητή, γυμναστή, φυσικοθεραπευτή ή ένα δυνατό sparring;
Τίποτε από αυτά δεν εμφανίζεται δίπλα στο όνομά του. Το ranking γράφει έναν αριθμό.
Δεν γράφει πόσο κόστισε στον καθένα να φτάσει μέχρι εκεί.
Και γι’ αυτό χρειάζεται λίγη περισσότερη ταπεινότητα όταν κρίνουμε παιδιά που βρίσκονται ακόμη στην αρχή της αθλητικής τους διαδρομής.
Η αλαζονεία δεν είναι φυσικό επακόλουθο της επιτυχίας
Η κατάταξη ενός παιδιού δεν είναι πιστοποιητικό χαρακτήρα και σίγουρα δεν είναι άδεια για να αντιμετωπίζει κάποιον άλλο ως κατώτερό του. Η υπεροψία που συναντά κανείς κάποιες φορές σε γονείς κυρίως, ανθρώπους του χώρου ή ακόμη και σε πολύ νέους αθλητές είναι ίσως από τις πιο άσχημες πλευρές του junior tennis. Και γίνεται ακόμη χειρότερη όταν περνάει από τους μεγάλους στα παιδιά.
Όταν ένα παιδί 13 ή 14 ετών μαθαίνει να κοιτάζει έναν συνομήλικό του από ψηλά επειδή έχει καλύτερο ranking, μεγαλύτερη ομάδα ή περισσότερες επιτυχίες, τότε κάτι έχουμε κάνει λάθος εμείς οι μεγάλοι. Γιατί σήμερα μπορεί να είναι μπροστά. Σε τρία χρόνια κανείς δεν γνωρίζει πού θα βρίσκεται. Και ακόμη κι αν γίνει ο καλύτερος αθλητής της γενιάς του, το να μάθει να σέβεται τον άνθρωπο που βρίσκεται στην άλλη πλευρά του φιλέ είναι μεγαλύτερη νίκη από οποιοδήποτε κύπελλο.
Το τένις είναι ατομικό άθλημα.
Η ανατροφή όμως ενός αθλητή είναι συλλογική ευθύνη.
Αν ξεκινούσαν όλοι από την ίδια αφετηρία;
Ας κάνουμε ένα υποθετικό πείραμα. Πάρτε τα καλύτερα παιδιά μιας ηλικιακής κατηγορίας και δώστε σε όλα, για τρία χρόνια, τις ίδιες ώρες ποιοτικής προπόνησης, τους ίδιους δυνατούς συναθλητές, τον ίδιο αριθμό αγώνων, την ίδια δυνατότητα ταξιδιών, την ίδια φυσική και επιστημονική υποστήριξη, τις ίδιες δυνατότητες αποκατάστασης και αντίστοιχες οικονομικές δυνατότητες. Και μετά κοιτάξτε ξανά την κατάταξη.
Είμαστε πραγματικά βέβαιοι ότι τα ονόματα θα βρίσκονται στην ίδια σειρά;
Εγώ δεν είμαι.
Και ακριβώς γι’ αυτό είναι άδικο να αντιμετωπίζουμε τη σημερινή κατάταξη ενός παιδιού σαν τελεσίδικη απόφαση για το ταλέντο και την προοπτική του. Γιατί στην πραγματικότητα δεν συγκρίνουμε μόνο παιδιά. Συγκρίνουμε και τις ευκαιρίες που είχε το καθένα.
Η περιφέρεια πληρώνει ακριβότερα το ίδιο όνειρο
Αυτή η ανισότητα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη για τα παιδιά της περιφέρειας. Το ταλέντο δεν γεννιέται μόνο στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη. Μπορεί να γεννηθεί στον Έβρο, στην Ήπειρο, στη Ρόδο, στην Κρήτη, σε ένα νησί ή σε μια μικρή επαρχιακή πόλη.
Μόνο που εκεί το ίδιο όνειρο συχνά κοστίζει περισσότερο — σε χρήματα, σε χρόνο, σε χιλιόμετρα, σε οικογενειακές θυσίες και τελικά σε χαμένες αγωνιστικές ευκαιρίες. Ένα παιδί της περιφέρειας δεν χρειάζεται απαραίτητα να προσπαθήσει περισσότερο μέσα στο γήπεδο. Χρειάζεται πολλές φορές να προσπαθήσει περισσότερο απλώς και μόνο για να φτάσει στο γήπεδο. Και αυτή είναι μια τεράστια διαφορά.
Γι’ αυτό μια πραγματικά αναπτυξιακή πολιτική στο ελληνικό τένις δεν μπορεί να περιορίζεται στο να παρακολουθεί ποιοι βρίσκονται ήδη ψηλά στις κατατάξεις. Αν ψάχνεις ταλέντο μόνο εκεί όπου υπήρχαν ήδη οι συνθήκες για να φανεί, δεν ανακαλύπτεις ταλέντο. Επιβεβαιώνεις το προφανές.
Από τη διαπίστωση στις λύσεις
Το να αναγνωρίσουμε την ανισότητα δεν αρκεί. Αν πραγματικά θέλουμε να μιλάμε για ανάπτυξη του ελληνικού τένις, χρειάζονται συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που θα μειώνουν, όσο αυτό είναι δυνατό, την απόσταση ανάμεσα στις διαφορετικές αφετηρίες. Χρειάζονται περιφερειακά προπονητικά κέντρα, οργανωμένο sparring, περισσότερα τουρνουά στην περιφέρεια, ουσιαστική υποστήριξη μετακινήσεων και ένα σύστημα εντοπισμού αθλητών που να αναζητά δυνατότητες και όχι μόνο βαθμούς.
Υπάρχει όμως και μία ακόμη πρόταση που θεωρώ ότι θα μπορούσε να κάνει πραγματική διαφορά: η Ομοσπονδία να καθιερώσει τρία ή τέσσερα μεγάλα αναπτυξιακά camps κάθε χρόνο, ενταγμένα στον ετήσιο σχεδιασμό του junior tennis. Όχι camps ενός Σαββατοκύριακου ή δύο-τριών ημερών. Προπονητικές συγκεντρώσεις διάρκειας τουλάχιστον δύο εβδομάδων, όπου παιδιά από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας θα μπορούν να ζουν και να προπονούνται μαζί καθημερινά, υπό την καθοδήγηση εξαιρετικών Ελλήνων προπονητών αλλά και προσκεκλημένων προπονητών από το εξωτερικό.
Οι σχολικές διακοπές προσφέρουν ιδανικές περιόδους για κάτι τέτοιο. Ένα camp θα μπορούσε να πραγματοποιείται τα Χριστούγεννα, ένα το Πάσχα και τουλάχιστον ένα ή δύο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ειδικά το καλοκαίρι, θα είχε ιδιαίτερη αξία να υπάρχει μία οργανωμένη προπονητική συγκέντρωση πριν από το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα και μία ακόμη μετά την ολοκλήρωσή του.
Το camp πριν από το Πανελλήνιο θα μπορούσε να λειτουργεί ως περίοδος υψηλού επιπέδου προετοιμασίας. Παιδιά που όλη τη χρονιά δεν έχουν τη δυνατότητα να προπονούνται καθημερινά με ισάξιους ή καλύτερους αθλητές θα αποκτούσαν για δύο εβδομάδες ποιοτικό sparring, ένταση, αγωνιστικό ρυθμό και διαφορετικά ερεθίσματα πριν από την κορυφαία εθνική διοργάνωση.
Το camp μετά το Πανελλήνιο θα μπορούσε να έχει διαφορετικό χαρακτήρα: λιγότερο προσανατολισμένο στην άμεση επίδοση και περισσότερο στην ανάπτυξη. Οι αγώνες θα έχουν ήδη δείξει αδυναμίες και δυνατότητες. Εκεί θα υπάρχει χρόνος για τεχνική δουλειά, τακτική, φυσική προετοιμασία, αξιολόγηση και σχεδιασμό της επόμενης περιόδου.
Με αυτόν τον τρόπο, τα camps δεν θα είναι αποσπασματικές εκδηλώσεις. Θα αποτελούν κομμάτι ενός πραγματικού ετήσιου αναπτυξιακού προγράμματος.
Δύο εβδομάδες κοινής προπόνησης μπορούν να προσφέρουν πολύ περισσότερα από μερικές καλές προπονήσεις. Δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν διαφορετικούς παίκτες και διαφορετικά αγωνιστικά στυλ, να δουλέψουν συστηματικά πάνω σε τεχνικά και τακτικά στοιχεία και να ζήσουν, έστω για ένα διάστημα, σε ένα πραγματικά ανταγωνιστικό προπονητικό περιβάλλον.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ένα παιδί της περιφέρειας που ενδεχομένως δεν έχει τη δυνατότητα να βρίσκει καθημερινά γύρω του αθλητές αντίστοιχου ή υψηλότερου επιπέδου.
Δεν χρειάζεται κάθε οικογένεια να έχει την οικονομική δυνατότητα να στείλει το παιδί της για εβδομάδες σε μια μεγάλη ακαδημία της Αθήνας ή του εξωτερικού για να απο-κτήσει τέτοιες εμπειρίες.
Μπορούμε να φέρουμε αυτή την εμπειρία πιο κοντά στα παιδιά.
Η παρουσία καταξιωμένων προπονητών από το εξωτερικό θα μπορούσε παράλληλα να προσφέρει διαφορετικά ερεθίσματα και επαφή με άλλες προπονητικές φιλοσοφίες. Και αυτή η ανταλλαγή γνώσης δεν αφορά μόνο τους αθλητές. Μπορεί να είναι χρή-σιμη και για τους Έλληνες προπονητές, μέσα από τη συνεργασία και την επαφή με διαφορετικές μεθόδους ανάπτυξης νεαρών παικτών.
Όχι μόνο καλύτεροι αθλητές, αλλά καλύτερη αθλη-τική κουλτούρα
Η αξία αυτών των camps δεν θα ήταν μόνο αγωνιστική. Φανταστείτε παιδιά από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τον Έβρο, την Κρήτη, τα νησιά και κάθε γωνιά της Ελλάδας να περνούν δύο εβδομάδες μαζί. Να προπονούνται, να παίζουν, να τρώνε και να συζητούν μαζί. Να κερδίζουν ο ένας τον άλλον σήμερα και την επόμενη ημέρα να βρίσκονται στην ίδια πλευρά του γηπέδου στην προπόνηση.
Έτσι μπορεί να καλλιεργηθεί κάτι που θεωρώ εξίσου σημαντικό με την αγωνιστική εξέλιξη: η ευγενής άμιλλα.
Το παιδί που βρίσκεται απέναντί σου δεν είναι εχθρός. Είναι ο συναθλητής που σήμερα θα σε πιέσει να γίνεις καλύτερος και αύριο μπορεί να προπονηθεί δίπλα σου. Αυτό πρέπει να μαθαίνεται από μικρή ηλικία: να ανταγωνίζεσαι σκληρά όταν παίζεται ο πόντος, αλλά όταν τελειώνει να δίνεις το χέρι και να σέβεσαι πραγματικά τον άνθρωπο απέναντί σου.
Ίσως τότε να περιοριζόταν και ένα μέρος της αλαζονείας που συναντάμε σήμερα. Γιατί είναι πολύ πιο δύσκολο να κοιτάξεις κάποιον από ψηλά όταν έχεις ζήσει, προ-πονηθεί, κουραστεί και προσπαθήσει μαζί του.
Η πρόσβαση πρέπει να είναι πραγματική
Φυσικά, για να έχουν νόημα τέτοιες δράσεις, δεν πρέπει να καταλήξουν να είναι ακόμη μία ευκαιρία διαθέσιμη μόνο σε όσους μπορούν να την πληρώσουν. Η Ομοσπονδία θα μπορούσε να επιδιώξει χαμηλό κόστος συμμετοχής και παράλληλα να προβλέψει υποτροφίες ή ακόμη και πλήρη κάλυψη για παιδιά με πραγματικές δυνατότητες των οποίων οι οικογένειες δεν διαθέτουν τα απαραίτητα οικονομικά μέσα.
Η επιλογή επίσης δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο ranking. Διαφορετικά θα καταλήξουμε ξανά στο ίδιο πρόβλημα: να δίνουμε περισσότερες ευκαιρίες αποκλειστικά σε εκείνους που είχαν ήδη αρκετές ευκαιρίες ώστε να συγκεντρώσουν περισσότερους βαθμούς.
Χρειάζεται αξιολόγηση δυναμικού, διάθεση για δουλειά, αγωνιστική συμπεριφορά και πραγματική προσπάθεια να εντοπίζονται παιδιά από ολόκληρη τη χώρα.
Αυτό δεν είναι πολυτέλεια. Είναι επένδυση στην επόμενη γενιά του ελληνικού τένις.
Γιατί ο ρόλος μιας Ομοσπονδίας δεν είναι μόνο να οργανώνει αγώνες, να απονέμει βαθμούς και να καταγράφει ποιος κέρδισε.
Είναι και να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε περισσότερα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να γίνουν καλύτερα. Δεν ζητάμε να χαριστεί τίποτα σε κανέναν
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει να αφαιρεθεί κάτι από τα παιδιά που βρίσκονται σήμερα ψηλά, ούτε ότι οι επιτυχίες τους είναι προϊόν μόνο των συνθηκών τους. Κάθε παιδί που προπονείται καθημερινά, αγωνίζεται, χάνει, σηκώνεται και ξαναμπαίνει στο γήπεδο αξίζει σεβασμό. Το ίδιο και οι οικογένειες που κάνουν μεγάλες θυσίες για να το στηρίξουν. Δεν ζητάμε λοιπόν να χαριστεί τίποτα σε κανέναν.
Ζητάμε να δοθεί σε περισσότερα παιδιά η δυνατότητα να αποδείξουν τι πραγματικά μπορούν να κάνουν. Να μην αποφασίζει ο τόπος κατοικίας πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ένα παιδί. Να μην αποφασίζει αποκλειστικά το οικογενειακό εισόδημα πόσα τουρνουά μπορεί να παίξει. Να μην κρίνεται ένα παιδί μόνο από έναν αριθμό, χωρίς να εξετάζεται η διαδρομή που χρειάστηκε για να φτάσει σε αυτόν.
Αυτό είναι αξιοκρατία: όχι να εξισώσουμε τεχνητά τα αποτελέσματα, αλλά να προσπαθήσουμε να εξισώσουμε όσο γίνεται τις ευκαιρίες.
Και κάτι τελευταίο προς όσους αισθάνονται ήδη νικητές
Στο junior tennis οι πρωταθλητές δεν ανακηρύσσονται στα 13, στα 14 ή στα 15. Οι πορείες αλλάζουν, τα σώματα αλλάζουν και τα παιδιά ωριμάζουν με διαφορετικό ρυθμό. Κάποιοι αναπτύσσονται νωρίτερα, άλλοι αργότερα. Κάποιοι που σήμερα βρίσκονται μπροστά μπορεί αύριο να ακολουθήσουν διαφορετική πορεία. Και κάποιοι που σήμερα περνούν απαρατήρητοι μπορεί να εξελιχθούν πολύ περισσότερο απ’ όσο οποιαδήποτε σημερινή κατάταξη μπορεί να προβλέψει.
Κανείς δεν γνωρίζει.
Γι’ αυτό λίγη ταπεινότητα δεν έβλαψε ποτέ κανέναν — ούτε έναν αθλητή, ούτε έναν προπονητή, ούτε έναν γονέα. Γιατί η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν χρειάζεται να υποτιμήσει τον αντίπαλο και η πραγματική επιτυχία δεν χρειάζεται αλαζονεία για να αποδειχθεί.
Το ranking καταγράφει πού βρίσκεται ένα παιδί σήμερα.
Δεν μπορεί να μας πει από πού ξεκίνησε.
Δεν μπορεί να μας πει μέχρι πού μπορεί να φτάσει.
Και κυρίως, δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να κοιτάζει ένα άλλο παιδί από ψηλά.
Γιατί στο τέλος, όταν φύγουν τα κύπελλα, οι βαθμοί και οι κατατάξεις, ένα πράγμα μένει: Τι αθλητή έφτιαξες — και τι άνθρωπο μεγάλωσες.
Δημήτριος Χαρνίδης, Επιχειρηματίας-Συγγραφέας – αναγνώστης Tennis24
Η «Άποψή μου» είναι η στήλη του Tennis24 που δίνει βήμα στους φίλους του τένις να εκφράσουν τις απόψεις τους για θέματα που αφορούν το άθλημα.
Στείλτε το κείμενό σας στο info@tennis24.gr, πλήρως ολοκληρωμένο, με ονοματεπώνυμο, σωστή σύνταξη και σε κόσμιο ύφος, με σεβασμό προς τους αναγνώστες και το τένις.
Αν επιθυμείτε, μπορείτε να επισυνάψετε και φωτογραφία σε διαστάσεις 1230×650 pixels (JPG). Διαφορετικά, η φωτογραφία θα επιλεγεί από τη συντακτική ομάδα του Tennis24.
The post Η άποψή μου: Η μεγάλη ανισότητα στο ελληνικό junior tennis appeared first on Tennis24.
Διαβάστε περισσότερα