Η Ελλάδα επιδοτεί την ηλεκτροκίνηση, αλλά αφήνει τους μεγαλύτερους ρυπαντές να κυκλοφορούν ανεξέλεγκτοι…
Εδώ και χρόνια η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ηλεκτροκίνηση, τις μηδενικές εκπομπές ρύπων και τα κίνητρα αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Το κράτος δίνει επιδοτήσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει όλο και πιο αυστηρούς στόχους για το περιβάλλον και οι αυτοκινητοβιομηχανίες επενδύουν δισεκατομμύρια ευρώ στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Την ίδια στιγμή όμως, στους ελληνικούς δρόμους συνεχίζουν να κυκλοφορούν χιλιάδες επαγγελματικά οχήματα που αποτελούν ίσως τη μεγαλύτερη πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης και κινδύνου για την οδική ασφάλεια.
Η αντίφαση είναι πλέον εξοργιστική. Από τη μία ζητάμε από έναν ιδιώτη να αγοράσει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο για να μειώσει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα. Από την άλλη, επιτρέπουμε σε φορτηγά και βαν ηλικίας 25, 30 ή ακόμη και 35 ετών να διασχίζουν καθημερινά τις πόλεις, εκπέμποντας τεράστιες ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων και οξειδίων του αζώτου.
Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ηλικία τους. Είναι η πραγματική τους κατάσταση. Οχήματα με εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια χιλιόμετρα, πολλές φορές χωρίς σωστή συντήρηση, με κινητήρες που καπνίζουν διαρκώς, με φίλτρα μικροσωματιδίων και καταλύτες που έχουν αφαιρεθεί για να μειωθεί το κόστος επισκευής, μετατρέπονται σε κινητές εστίες ρύπανσης. Αρκεί να σταθεί κανείς πίσω από ένα τέτοιο βαν σε ένα φανάρι για να αντιληφθεί τι αναπνέουν καθημερινά οι πολίτες.
Η εικόνα είναι γνωστή. Μαύρος καπνός, έντονη μυρωδιά καμένου πετρελαίου, θόρυβος, εμφανείς φθορές και οχήματα που πολλές φορές δείχνουν ότι βρίσκονται στο τέλος της ζωής τους. Κι όμως συνεχίζουν να εργάζονται καθημερινά μέσα στον αστικό ιστό, μεταφέροντας εμπορεύματα, εξυπηρετώντας διανομές και κινούμενα ανάμεσα σε πεζούς, σχολεία και κατοικημένες περιοχές.
Το ζήτημα όμως δεν αφορά μόνο το περιβάλλον. Αφορά και την ασφάλεια. Ένα επαγγελματικό όχημα που έχει συμπληρώσει τρεις δεκαετίες ζωής δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με τα σημερινά πρότυπα. Φρένα, αναρτήσεις, πλαίσιο, συστήματα ασφαλείας, ηλεκτρονικά βοηθήματα, όλα ανήκουν σε μια άλλη εποχή. Πολλά από αυτά τα οχήματα δεν διαθέτουν ούτε τα στοιχειώδη συστήματα που σήμερα θεωρούνται αυτονόητα για την αποφυγή ενός ατυχήματος.
Κι όμως, ενώ για τα επιβατικά αυτοκίνητα γίνεται διαρκώς συζήτηση για περιορισμούς, φόρους και αντικίνητρα, για τα επαγγελματικά οχήματα επικρατεί μια σιωπή που προκαλεί απορίες. Είναι σαν να μην υπάρχουν. Σαν να μην ευθύνονται για σημαντικό μέρος των εκπομπών μέσα στις πόλεις. Σαν να μην επηρεάζουν την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε καθημερινά.
Η πραγματικότητα είναι ότι η ανανέωση του επαγγελματικού στόλου έχει μείνει πολλά χρόνια πίσω. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να επενδύσουν σε νέο εξοπλισμό, το κόστος αγοράς παραμένει υψηλό και ουσιαστικά κίνητρα αντικατάστασης δεν υπήρξαν ποτέ σε κλίμακα αντίστοιχη με εκείνη της ηλεκτροκίνησης των επιβατικών. Το αποτέλεσμα είναι να παρατείνεται τεχνητά η ζωή οχημάτων που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα έπρεπε να έχουν αποσυρθεί εδώ και πολλά χρόνια.
Η λύση δεν είναι να τιμωρηθούν οι επαγγελματίες που προσπαθούν να επιβιώσουν. Η λύση είναι να εφαρμοστεί μια σοβαρή εθνική πολιτική ανανέωσης του στόλου. Με γενναία οικονομικά κίνητρα για αντικατάσταση, αυστηρούς τεχνικούς ελέγχους, πραγματική εποπτεία των εκπομπών ρύπων και μηδενική ανοχή σε όσους αφαιρούν φίλτρα και καταλύτες για να γλιτώσουν λίγα χρήματα εις βάρος της δημόσιας υγείας.
Αν πραγματικά θέλουμε καθαρότερο αέρα και ασφαλέστερους δρόμους, πρέπει να ξεκινήσουμε από εκεί που βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα. Δεν γίνεται να πανηγυρίζουμε επειδή αυξήθηκαν οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων, όταν δίπλα τους κυκλοφορούν φορτηγά και βαν προηγούμενων δεκαετιών που εκπέμπουν πολλαπλάσιους ρύπους από δεκάδες σύγχρονα οχήματα μαζί.
Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Δεν μπορεί να αφορά μόνο τον ιδιώτη που αλλάζει αυτοκίνητο, αφήνοντας στο απυρόβλητο τον πιο γερασμένο και επιβαρυντικό στόλο της χώρας. Αν η πολιτεία θέλει πραγματικά να μειώσει τις εκπομπές ρύπων και να προστατεύσει τη δημόσια υγεία, η ανανέωση των επαγγελματικών οχημάτων πρέπει να γίνει εθνική προτεραιότητα. Όσο αυτό δεν συμβαίνει, η περιβαλλοντική πολιτική θα μοιάζει περισσότερο με άσκηση δημοσίων σχέσεων παρά με ουσιαστική προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Business on Wheels: Οι καλύτερες προτάσεις για κάθε επαγγελματία
Μοναδικό και πιο κοντά σου απο ποτέ – Οδήγησε το τώρα
Για να μην ξανα-ταλαιπωρηθείς από το μποτιλιάρισμα
Ελευθερία για πάντα και σε τιμή έκπληξη