Το κραγιόν είναι μια πρακτική που μπορεί να έχει έμφυλα χαρακτηριστικά ή να συνδράμει την παρενδυσία σε καρναβαλικές εκδηλώσεις. Με λίγα λόγια μπορεί είναι μέσο ψιμυθίωσης (χειλοβάψιμο). Αλλά μπορεί να γίνει κι ένα ισχυρό σύμβολο έμφυλης ή κοινωνικής ταυτότητας.
Η λέξη είναι γαλλική (crayon) και μεταφράζεται ως κηρομπογιά, πιο απλά μπορεί να παραπέμπει σ’ ένα μολύβι που αφήνει γραμμή χρωματιστή στα χείλη ή χρησιμοποιείται στη ζωγραφική. Δεν είναι τωρινή η παρουσία του ως υλικού που διαμορφώνει συμπεριφορές αλλά και αισθητική. Πρόσφατα επανήλθε στον δημόσιο λόγο ως υποκατάστατο του γυναικείου ονόματος. Με απολύτως προσβλητικό τρόπο. «Η κυρία με το κραγιόν…», αυτό τον τρόπο διάλεξε γνωστός δημοσιογράφος να ορίσει μια προβεβλημένη κυρία της πολιτικής. Και ήταν εμπρόθετος ο τρόπος αυτός. Η γυναίκα δεν έχει αυτόνομη ύπαρξη. Παλιότερα έχανε το όνομά της εντασσόμενη στον δημόσιο, κοινοτικό λόγο με βάση το ανδρωνυμικό. Ηταν η Γιώργαινα, η Βασίλαινα και άλλα ονόματα που εξαφάνισαν την προσωπική της ταυτότητα.
Το κραγιόν και η ψιμυθίωση δεν είναι φαινόμενο σύγχρονο. Ερχεται από τη Μεσοποταμία, την Αίγυπτο, την αρχαία Ελλάδα. Αποτελούσε μέσο για κοινωνική διάκριση μέσω της αισθητικής διαφοροποίησης. Γι’ αυτό κραγιόν φορούσαν οι βασίλισσες ως ανήκουσες σ’ έναν τόπο πέραν του οικείου. Δεν είναι τυχαίο που η χρήση του κραγιόν από τις γυναίκες τις κατέτασσε στον κόσμο της μαγείας.
Ολα αλλάζουν στις δύο πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα με τις αποκαλούμενες flapper girls. Τα κορίτσια δηλαδή που υιοθετούσαν προκλητική και αντισυμβατική συμπεριφορά, ώστε να αμφισβητήσουν την καταπίεση και την εξάρτηση από το αντρικό βλέμμα. Το έντονο χειλοβάψιμο, το κόκκινο χρώμα, αποκτά καινούργιο νόημα στις δεκαετίες αυτές.
Από χρώμα που συμβόλιζε τον διάβολο (τον Μεσαίωνα και μεταγενέστερα) γίνεται το σύμβολο της γυναικείας απελευθέρωσης. Το κραγιόν εξελίσσεται σε κόκκινη γραμμή αμφισβήτησης της αντρικής υπεροχής. Στη συνέχεια γίνεται σύμβολο αποφασιστικής βούλησης, θηλυκότητας, κομψότητας και αυτοπεποίθησης.
Τον τελευταίο καιρό, πέρα από τη διεκδίκηση της ισότιμης παρουσίας στους δρόμους της αμφισβήτησης της κοινωνικής αναλγησίας, το έντονο κόκκινο κραγιόν αποκτά και μία άλλη διάσταση. Στέκεται απέναντι στην κοινωνική και πολιτιστική ασχήμια. Αναδεικνύεται σε αντίπαλο πόλο της βίας.
Η εικόνα ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο. Αποτυπώθηκε για πρώτη φορά στα Σκόπια σε διαδηλώσεις το 2015. Εγινε όμως δημοφιλής φωτογραφία που απεικόνιζε δύο διαφορετικούς κόσμους στο Παρίσι. Από τη μια μεριά οι φοιτητές και οι μαθητές κι από την άλλη οι κατασταλτικές δυνάμεις. Η νεαρή γυναίκα, στο μέσο αυτής της σφοδρής σύγκρουσης, ανανεώνει το κραγιόν της με καθρέφτη την ασπίδα του αστυνομικού. Με νάζι, με ανασηκωμένο πρόσωπο σύρει το κραγιόν στα χείλη. Από την άλλη ο νεαρός αστυνομικός, ως εκπρόσωπος της βίας, το σύμβολο της ασχήμιας.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr