Στη δημόσια σφαίρα οι διαβουλεύσεις εξαντλούνται στα προβλήματα που έχουν να κάνουν με τις επικείμενες εκλογές.
Εννοείται πως κανείς δεν αμφιβάλλει πως η συνταγματική επικείμενη διαδικασία κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης θα αποτελέσει, εκτός των άλλων, και μια πραγματολογική συνθήκη συνειδησιακού και πολιτικού αναστοχασμού του τόπου μας.
Στους αναγνώστες της «Εφ.Συν.» σ’ ένα προηγούμενο άρθρο μου είχα υποσχεθεί πως θα ασχοληθούμε με το μείζον ζήτημα του αυτοπροσδιορισμού της Ελλάδας στη νέα πλανητική εποχή. Εάν εξετάσουμε την πρόσφατη μεταπολιτευτική ιστορική εξέλιξη του τόπου μας, διαπιστώνουμε πως τρεις συνθήκες καθόρισαν την πορεία του κατά τα τελευταία πενήντα χρόνια (1975-2025 σε γενικές γραμμές). Μία πραγματολογική συνθήκη είναι η εγκαθίδρυση της δημοκρατίας ως πολιτικής μορφής ζωής. Πράγματι, η μεταπολιτευτική δημοκρατία στον τόπο μας δεν ήταν η μεταπολεμικού τύπου δημοκρατία, την οποία ο συνάδελφος Ηλίας Νικολακόπουλος έχει ονομάσει «καχεκτική δημοκρατία». Η δημοκρατία κατά την ιστορική φάση της μεταπολίτευσης λειτούργησε με όλες τις γραφειοκρατικές παθογένειές της σ’ ένα πλαίσιο δημιουργικού πνεύματος. Κατά την περίοδο του Ανδρέα Παπανδρέου έφτασε σε επίπεδο που αυτό «μεταφράστηκε» σε κοινωνική κατάκτηση!
Η δεύτερη πραγματολογική συνθήκη, όπως την αντιλαμβάνομαι, συνδέεται με τη «διαφορά» που είναι τελικά ενδημική για τον τόπο μας ανάμεσα στο κοινοβούλιο και την κοινωνία. Ενώ λειτουργεί άψογα η αντιπροσωπευτική διαδικασία (δηλ. διεξάγονται εκλογές), αυτή η πολιτική δυναμική δεν «μεταφράζεται» σε ορθολογικούς δημοκρατικούς θεσμούς. Θα μπορούσα να υποστηρίξω πως κατά τη μεταπολιτευτική δημοκρατία του τόπου μας δεν λειτούργησαν θεμελιώδεις θεσμοί. Εχουμε να κάνουμε όχι με τη μεταπολεμική «καχεκτική δημοκρατία» αλλά με μια δημοκρατία που είναι θεσμικώς ανάπηρη. Η θεσμική αδυναμία της ήταν η βασική αιτία που μας οδήγησε στη δημοσιονομική χρεοκοπία και τελικά στην πτώχευση του ελληνικού λαού.
Σ’ αυτό το σημείο θα προσθέσω μία παρατήρησή μου που έχει να κάνει με τα λεγόμενα ιδεολογικά αφηγήματα που «κατασκευάζουν» οι εκάστοτε πολιτικές δυνάμεις όταν εκλέγονται στον θώκο του κυβερνήτη. Υπενθυμίζω ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής «κατασκεύασε» το δόγμα «ανήκουμε στη Δύση». Και πράγματι το πολιτικό επίτευγμά του τότε ήταν η ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ. Μετά ο Ανδρέας Παπανδρέου «κατασκεύασε» το πολιτικό δόγμα της Αλλαγής και πέτυχε τη ριζική κοινωνική μεταμόρφωση της Ελλάδας.
Θα μπορούσα να συνεχίσω τις ιστορικές αναφορές μου σε πρωθυπουργούς και πολιτικούς ηγέτες των χρόνων που ακολούθησαν. Κατά σειρά οι Κώστας Σημίτης, Κώστας Καραμανλής, Γιώργος Παπανδρέου, Αντώνης Σαμαράς, Αλέξης Τσίπρας και τελικά Κυριάκος Μητσοτάκης. Ολοι τους άσκησαν την πολιτική όχι ως αποστολή (Beruf) κατά τον Max Weber, αλλά σε μια λογική διαχείρισης και εργαλειακού Λόγου.
Η Ελλάδα στην πλανητική εποχή που ζούμε δεν θα μπορέσει να υπάρξει εάν τα πολιτικά υποκείμενα που αποφασίζουν και πράττουν δεν «κατασκευάσουν» το κοινό και δεσμευτικό ιδεολογικό αφήγημα για ολόκληρη την κοινωνία μας. Οπότε όλοι μας, κόμματα και υποπολιτικές κινήσεις, δεν παίζουμε κανένα «επιτραπέζιο παιχνίδι» στην ελληνική οικογένεια. Παίζουμε στο επίπεδο της συνείδησης και της πολιτικής τη θέση της Ελλάδας στην πλανητική εποχή ενόψει του έτους 2050.
*Καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr