Η Πάρος αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, οι βραχυχρόνιες µισθώσεις µπαίνουν στο µικροσκόπιο και ο ελληνικός Tουρισµός µετρά κέρδη, πιέσεις και µεγάλες ανατροπές. Και η ΜΑΣΚΑ τα καταγράφει!
Υπάρχουν ειδήσεις που αφορούν µια επένδυση, έναν επιχειρηµατία ή έναν προορισµό. Και υπάρχουν αποφάσεις που, ενώ ξεκινούν από µια συγκεκριµένη υπόθεση, καταλήγουν να αλλάζουν τους κανόνες για ολόκληρη την αγορά. Η γνωµοδότηση 68/2026 της Ολοµέλειας του Συµβουλίου της Επικρατείας για το Ειδικό Πολεοδοµικό Σχέδιο στις Κολυµπήθρες της Πάρου ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Το money-tourism.gr αποκάλυψε πρώτη µια είδηση που δεν αφορά µόνο την τύχη µιας µεγάλης τουριστικής επένδυσης. Αφορά τον τρόπο µε τον οποίο θα µπορούν στο εξής να εγκρίνονται µεγάλα Ειδικά Πολεοδοµικά Σχέδια, να τροποποιούνται Γενικά και Τοπικά Πολεοδοµικά Σχέδια, να αντιµετωπίζονται οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου και, κυρίως, να σταθµίζεται η ανάπτυξη απέναντι στη φέρουσα ικανότητα των νησιών. Και εδώ βρίσκεται η πραγµατική είδηση. Το ΣτΕ δεν είπε «όχι» στην επένδυση. Δεν είπε, όµως, ούτε ένα απλό και άνευ όρων «ναι». Άναψε πράσινο φως, αλλά αφού προηγουµένως άλλαξε ουσιαστικά το σχέδιο. Η αρχική δυναµικότητα των 440 κλινών περιορίστηκε στις 240, η δόµηση µειώθηκε περίπου κατά 34%, το 80% της έκτασης θα παραµείνει αδόµητο και η επένδυση καλείται να αποδείξει, όχι γενικά και αόριστα αλλά µε τεχνικά και επιστηµονικά δεδοµένα, ότι δεν υπερβαίνει τη φέρουσα ικανότητα της Πάρου.
Αυτό είναι το νέο τοπίο.
Οι επενδύσεις δεν απαγορεύονται. Αλλά δεν αρκεί πλέον να παρουσιάζονται ως «πράσινες», «ήπιες» ή «βιώσιµες» µέσα σε µια όµορφη τεχνική έκθεση. Πρέπει να αποδεικνύεται ότι χωρούν πραγµατικά στον τόπο όπου σχεδιάζονται.
Η Πάρος, όπως και πολλές άλλες περιοχές των Κυκλάδων, δεν είναι ένα λευκό χαρτί πάνω στο οποίο µπορεί κάποιος να σχεδιάσει ό,τι θέλει. Είναι ένα νησί µε ήδη έντονη τουριστική ανάπτυξη, αυξηµένες πιέσεις στις υποδοµές, σηµαντική εποχικότητα, προβλήµατα σε νερό, ενέργεια, κυκλοφορία και διαχείριση αποβλήτων, αλλά και µε έναν ιδιαίτερο φυσικό και αρχιτεκτονικό χαρακτήρα, ο οποίος αποτελεί το ίδιο το προϊόν που πωλεί ο τουρισµός.Και αυτό ακριβώς υπογραµµίζει το ΣτΕ: η προστασία του τοπίου δεν είναι εµπόδιο στην τουριστική ανάπτυξη. Είναι προϋπόθεση για να συνεχίσει να υπάρχει τουριστική ανάπτυξη. Η υπόθεση των Κολυµπηθρών δείχνει, επίσης, κάτι ακόµη. Ότι η οργανωµένη επένδυση µπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αποδειχθεί καλύτερη από την άναρχη κατάτµηση και τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου δόµηση. Όµως αυτό δεν σηµαίνει ότι κάθε οργανωµένο σχέδιο είναι αυτοµάτως και συµβατό µε το περιβάλλον. Το αρχικό ερώτηµα ήταν αν µια µεγάλη ενιαία τουριστική ανάπτυξη θα µπορούσε να θεωρηθεί ηπιότερη από µια σειρά µικρών αποσπασµατικών κατασκευών. Η απάντηση του δικαστηρίου είναι ουσιαστικά «ναι, αλλά µόνο εφόσον η κλίµακα περιοριστεί, η επιβάρυνση τεκµηριωθεί και το σχέδιο ενταχθεί πραγµατικά στον χαρακτήρα της περιοχής». Αυτή η ισορροπία θα αποτελέσει πλέον τον οδηγό για δεκάδες άλλες επενδύσεις.
Και, βεβαίως, θα επηρεάσει άµεσα και το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισµό. Γιατί το Χωροταξικό δεν µπορεί να σχεδιαστεί σαν να µην υπάρχει η συγκεκριµένη νοµολογία. Δεν µπορεί να µιλά γενικά για κορεσµένες περιοχές, δυναµικούς προορισµούς και νέα κριτήρια ανάπτυξης, χωρίς να απαντά στο βασικό ερώτηµα: ποια είναι η πραγµατική φέρουσα ικανότητα κάθε τόπου και ποιος την υπολογίζει;
Η «Μάσκα» το έχει γράψει πολλές φορές. Το πρόβληµα της Ελλάδας δεν είναι ότι δεν έχει κανόνες. Είναι ότι οι κανόνες έρχονται συνήθως µετά τις επενδύσεις, µετά τις αντιδράσεις, µετά τις προσφυγές και µετά τις αποφάσεις των δικαστηρίων. Στην Πάρο, το ΣτΕ αναγκάστηκε ουσιαστικά να κάνει αυτό που θα έπρεπε να έχει κάνει εδώ και χρόνια η Πολιτεία: να χαράξει καθαρές γραµµές.
Και ενώ η µεγάλη µάχη για τη χωρική οργάνωση του τουρισµού µόλις αρχίζει, ένα άλλο µέτωπο έχει ήδη ανοίξει για τα καλά: οι βραχυχρόνιες µισθώσεις.
Το αποκλειστικό e-mail που έφερε στο φως το money-tourism.gr δεν αφήνει πλέον περιθώρια παρερµηνειών. Οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισµού ξεκίνησαν ελέγχους και ζητούν από τους ιδιοκτήτες ή διαχειριστές των ακινήτων πλήρη φάκελο µέσα σε δέκα ηµέρες. Και δεν µιλάµε για µια απλή υπεύθυνη δήλωση. Ζητούνται νοµιµοποιητικά έγγραφα, κατόψεις, τεχνικές εκθέσεις, αποδείξεις ότι το ακίνητο αποτελεί χώρο κύριας χρήσης, φωτογραφίες και παραστατικά για τον κλιµατισµό, ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης, ΥΔΕ ηλεκτρολόγου, ρελέ διαρροής, ανιχνευτές καπνού, φωτιστικά ασφαλείας, πυροσβεστήρες, πιστοποιητικό µυοκτονίας και απεντόµωσης, φαρµακείο πρώτων βοηθειών και κατάλογο τηλεφώνων έκτακτης ανάγκης. Το µήνυµα είναι σαφές: η εποχή κατά την οποία ένα ακίνητο έµπαινε σε µια πλατφόρµα µόνο µε µερικές φωτογραφίες και µια περιγραφή τελείωσε. Και καλώς τελείωσε. Όποιος προσφέρει διαµονή σε επισκέπτες, ασκεί στην πράξη µια τουριστική δραστηριότητα και οφείλει να τηρεί στοιχειώδεις κανόνες ασφάλειας, νοµιµότητας και προστασίας του καταναλωτή. Το σηµαντικότερο σηµείο, όµως, βρίσκεται στην τελευταία παράγραφο του e-mail: η ηλεκτρονική αποστολή θεωρείται επίδοση διοικητικού εγγράφου. Δηλαδή, η προθεσµία των δέκα ηµερών αρχίζει να µετρά από τη στιγµή που το µήνυµα αποστέλλεται στη δηλωµένη ηλεκτρονική διεύθυνση. Πόσοι ιδιοκτήτες ελέγχουν συστηµατικά το e-mail που έχουν δηλώσει στην ΑΑΔΕ; Πόσοι έχουν έτοιµο πλήρη τεχνικό φάκελο; Πόσοι µπορούν µέσα σε δέκα ηµέρες να συγκεντρώσουν νοµιµοποιητικά στοιχεία, ΥΔΕ, ασφαλιστήρια, πιστοποιητικά και παραστατικά; Εδώ θα φανεί αν το κράτος θέλει πραγµατικά να ελέγξει ή απλώς να δηµιουργήσει ένα νέο κύµα προστίµων. Διότι ο έλεγχος πρέπει να είναι αυστηρός, αλλά και διοικητικά σοβαρός. Πρέπει να αφορά όλους, να εφαρµόζεται µε ενιαίο τρόπο και να µην εξαρτάται από το πόσο οργανωµένη είναι κάθε Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισµού.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ εξηγούν γιατί η αγορά αυτή δεν µπορεί πλέον να αντιµετωπίζεται ως περιφερειακό φαινόµενο. Περισσότερα από 203.000 καταλύµατα βρίσκονται στο Μητρώο, οι ηµέρες µίσθωσης ξεπέρασαν τα 8,64 εκατοµµύρια και µία στις τρεις ηµέρες πραγµατοποιείται στην Αττική. Το 84,8% της κίνησης προέρχεται από αλλοδαπούς επισκέπτες. Οι βραχυχρόνιες µισθώσεις αποτελούν πλέον οργανικό τµήµα του εισερχόµενου τουρισµού και όχι απλώς µια συµπληρωµατική επιλογή για Έλληνες εκδροµείς. Η αγορά εξακολουθεί να µεγαλώνει, αλλά µε σαφώς χαµηλότερη ταχύτητα. Οι ηµέρες µίσθωσης αυξήθηκαν µόλις κατά 4,7% το 2025, όταν λίγα χρόνια πριν οι ρυθµοί ήταν εκρηκτικοί. Αυτό σηµαίνει ότι ο κλάδος µπαίνει σε φάση ωρίµανσης. Και η ωρίµανση φέρνει ελέγχους, φορολογία, τεχνικές προδιαγραφές, δικαστικές διαµάχες και ξεκαθάρισµα της αγοράς.
Η δικαστική απόφαση που ακύρωσε τους αναδροµικούς καταλογισµούς του τέλους παρεπιδηµούντων για τα έτη 2019-2021 έρχεται να υπενθυµίσει και στην Πολιτεία ότι οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς και όχι αναδροµικοί. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών έκρινε ότι µέχρι το τέλος του 2023 δεν υπήρχε ρητή νοµική βάση για την επιβολή του συγκεκριµένου τέλους στις βραχυχρόνιες µισθώσεις. Αυτό δεν σηµαίνει ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου απαλλάσσονται σήµερα από τις υποχρεώσεις τους. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 το θεσµικό πλαίσιο άλλαξε. Σηµαίνει, όµως, ότι η διοίκηση δεν µπορεί να ανακαλύπτει εκ των υστέρων υποχρεώσεις και να τις επιβάλλει αναδροµικά. Η ασφάλεια δικαίου δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασικός όρος για να λειτουργεί µια οικονοµία.
Και ενώ η αγορά καταλυµάτων αποκτά αυστηρότερο πλαίσιο, οι µεγάλοι tour operators συνεχίζουν να επενδύουν στην Ελλάδα. Η παρουσία της ηγεσίας της easyJet holidays στην Κρήτη δεν ήταν µια εθιµοτυπική επίσκεψη. Ήταν µια σαφής δήλωση προθέσεων. Η εταιρεία θέλει να γίνει ο µεγαλύτερος tour operator του Ηνωµένου Βασιλείου µέχρι το 2030, να αυξήσει τα κέρδη της στα 450 εκατ. λίρες και να ενισχύσει ακόµη περισσότερο την παρουσία της σε Ελλάδα, Κρήτη και Γερµανία.
Η Κρήτη βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής. Η χωρητικότητα αυξάνεται για τρίτη συνεχόµενη χρονιά µε διψήφιο ποσοστό, ενώ µόνο το 28% των επιβατών της easyJet προς το νησί αγοράζει σήµερα οργανωµένο πακέτο easyJet holidays. Αυτό το 28% είναι για την εταιρεία το µεγάλο περιθώριο ανάπτυξης. Στη Ρόδο το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει το 42% και στην Αττάλεια το 38%. Άρα η Κρήτη, παρά την ήδη ισχυρή παρουσία του οµίλου, θεωρείται µια αγορά που δεν έχει ακόµη αξιοποιηθεί πλήρως. Υπάρχει όµως και µια προειδοποίηση.
Το νέο αεροδρόµιο στο Καστέλι δηµιουργεί τεράστιες προοπτικές, αλλά οι αεροπορικές εταιρείες και οι tour operators κοιτούν ήδη τα τέλη, το κόστος εξυπηρέτησης και τη συνολική ανταγωνιστικότητα. Το σηµερινό αεροδρόµιο Ηρακλείου έχει χαµηλές χρεώσεις. Αν το Καστέλι επιδιώξει να αποσβέσει γρήγορα την επένδυση µέσω υψηλών τελών, µπορεί να περιορίσει το ίδιο το αναπτυξιακό πλεονέκτηµα που υποτίθεται ότι θα δηµιουργήσει. Οι αεροπορικές δεν συγκινούνται από τα εγκαίνια και τις κορδέλες. Κάνουν υπολογισµούς κόστους ανά επιβάτη.
Και την ίδια ώρα, οι τιµές των αεροπορικών εισιτηρίων στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 15,1% τον Ιούνιο, τη δεύτερη µεγαλύτερη αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζήτηση είναι ισχυρή, αλλά το κόστος για τον ταξιδιώτη ανεβαίνει. Και όσο ανεβαίνει, τόσο µεγαλύτερη σηµασία αποκτούν τα πακέτα, το all inclusive και οι οργανωµένες διακοπές. Δεν είναι τυχαίο ότι το 66% των κρατήσεων της easyJet holidays αφορά all inclusive και το 83% ξενοδοχεία τεσσάρων και πέντε αστέρων. Ο καταναλωτής δεν αναζητά µόνο χαµηλή τιµή. Αναζητά κυρίως βεβαιότητα για το τελικό κόστος των διακοπών του. Η Jet2 κινείται στην ίδια κατεύθυνση, επεκτείνοντας το πρόγραµµα του 2027 και προσθέτοντας τη Θάσο, µέσω Καβάλας, στους νέους προορισµούς της. Η ελληνική αγορά συνεχίζει να κερδίζει νέα δροµολόγια, αλλά ο διεθνής ανταγωνισµός γίνεται πολύ πιο σκληρός.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται 11% πάνω από τις αφίξεις του 2019. Είναι µια θετική επίδοση, αλλά όχι η υψηλότερη. Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στο +67%, το Μαρόκο στο +53%, η Αίγυπτος στο +47%, ενώ δυναµικά ανεβαίνουν χώρες της Ασίας, της Λατινικής Αµερικής και της Βόρειας Αφρικής. Η Ελλάδα δεν ανταγωνίζεται πλέον µόνο την Ισπανία, την Τουρκία και την Ιταλία. Ανταγωνίζεται προορισµούς που επενδύουν τεράστια ποσά σε υποδοµές, αεροπορική συνδεσιµότητα, ξενοδοχειακά projects και διεθνή προβολή.
Τα καλά νέα έρχονται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 25,8% στο πρώτο πεντάµηνο και έφθασαν τα 5,32 δισ. ευρώ. Ακόµη σηµαντικότερο είναι ότι η άνοδος δεν προήλθε µόνο από τις περισσότερες αφίξεις, αλλά και από αύξηση 4,5% στη µέση δαπάνη ανά ταξίδι. Οι Βρετανοί και οι Αµερικανοί αποδεικνύονται τα βαριά πορτοφόλια. Οι εισπράξεις από το Ηνωµένο Βασίλειο αυξήθηκαν κατά 50,9% και από τις ΗΠΑ κατά 19,4%. Είναι ισχυρή επίδοση, αλλά χρειάζεται προσοχή. Τον Μάιο, παρά την αύξηση των αφίξεων κατά 12,2%, η µέση δαπάνη ανά ταξίδι µειώθηκε κατά 1,4%. Αυτό δείχνει ότι η αγορά δεν κινείται οµοιόµορφα και ότι ο αγώνας για υψηλότερα έσοδα δεν έχει κερδηθεί οριστικά.
Και µέσα σε όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιµα συνολικού ύψους 890 εκατ. ευρώ στη Google. Το θέµα αφορά άµεσα ξενοδοχεία και πτήσεις. Η Επιτροπή έκρινε ότι η Google προωθούσε τις δικές της υπηρεσίες σε προνοµιακές θέσεις, περιορίζοντας την ορατότητα ανταγωνιστικών πλατφορµών. Η απόφαση µπορεί να αλλάξει τον τρόπο µε τον οποίο εµφανίζονται τα ξενοδοχεία, οι πτήσεις και οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες στην αναζήτηση. Και αυτό δεν είναι µια τεχνική λεπτοµέρεια. Σήµερα, η πρώτη σελίδα της Google αποτελεί ίσως το σηµαντικότερο ταξιδιωτικό «ράφι» στον κόσµο. Όποιος βρίσκεται εκεί, πουλά. Όποιος εξαφανίζεται, πληρώνει για να ξαναεµφανιστεί. Το πρόστιµο είναι µεγάλο, αλλά το πραγµατικό ερώτηµα είναι αν η Google θα αλλάξει πράγµατι τον τρόπο λειτουργίας της ή αν θα προσαρµόσει απλώς την εµφάνιση χωρίς να αλλάξει την ουσία.
Η αλλαγή ηγεσίας στη Marketing Greece αποτελεί ένα ακόµη κοµµάτι της νέας εικόνας. Η αποχώρηση της Ιωάννας Δρέττα από τους εκτελεστικούς ρόλους, µετά από εννέα χρόνια, και η ανάληψη της προεδρίας από την Αγάπη Σµπώκου κλείνουν έναν σηµαντικό κύκλο και ανοίγουν έναν νέο. Η αποκάλυψη του money-tourism.gr επιβεβαιώθηκε πλήρως. Η Marketing Greece καλείται τώρα να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε µια εποχή όπου η προβολή των προορισµών δεν αρκεί. Χρειάζεται διαχείριση, στρατηγική, περιεχόµενο, ψηφιακή παρουσία, συνεργασία µε τις τοπικές κοινωνίες και, κυρίως, σύνδεση της επικοινωνίας µε τη φέρουσα ικανότητα και το πραγµατικό προϊόν κάθε τόπου. Γιατί δεν µπορείς να διαφηµίζεις έναν προορισµό χωρίς να εξετάζεις αν µπορεί να υποδεχθεί τη ζήτηση που δηµιουργείς. Αυτό είναι, τελικά, το κοινό νήµα όλων των εξελίξεων. Η Πάρος θέτει όρια στην ανάπτυξη. Οι ΠΥΤ θέτουν κανόνες στις βραχυχρόνιες µισθώσεις.
Τα δικαστήρια θέτουν όρια στις αναδροµικές απαιτήσεις της διοίκησης. Οι tour operators ζητούν ανταγωνιστικές υποδοµές. Οι ταξιδιώτες αναζητούν βεβαιότητα στο κόστος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να περιορίσει τη δύναµη της Google. Και οι αριθµοί της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι ο ελληνικός τουρισµός εξακολουθεί να παράγει ισχυρά αποτελέσµατα. Όµως η µεγάλη εικόνα δεν είναι µόνο θετική. Η Ελλάδα βρίσκεται µπροστά σε µια κρίσιµη επιλογή. Μπορεί να συνεχίσει να µετρά περισσότερες αφίξεις, περισσότερα καταλύµατα, περισσότερα δροµολόγια και µεγαλύτερη δόµηση. Ή µπορεί να αρχίσει επιτέλους να µετρά την αντοχή των προορισµών, την ποιότητα των επενδύσεων, την πραγµατική δαπάνη, την κατάσταση των υποδοµών και την καθηµερινότητα των κατοίκων. Η γνωµοδότηση για τις Κολυµπήθρες δείχνει τον δρόµο. Ανάπτυξη ναι. Αλλά όχι χωρίς µέτρο. Επενδύσεις ναι. Αλλά όχι χωρίς τεκµηρίωση. Τουρισµός ναι. Αλλά όχι σε βάρος του ίδιου του τόπου που τον γεννά. Γιατί όταν καταστρέψεις το τοπίο, εξαντλήσεις τις υποδοµές και αλλοιώσεις την ταυτότητα ενός προορισµού, δεν έχεις αναπτύξει τον τουρισµό. Έχεις απλώς καταναλώσει το µέλλον του.
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Η Μάσκα ετοιμάζεται για διακοπές και ασχολείται με χωροταξικό, βραχυχρόνιες, αεροπορικά, Marketing Greece και άλλα πολλά και ενδιαφέροντα appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα