Το Ιράκ, η Συρία και η Λιβύη δεν πρόκειται να ξαναβρούν την ενότητα που επέβαλαν μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1918 η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία.
Μια ενότητα που κατέρρευσε μαζί με τα αυταρχικά προσωποπαγή καθεστώτα των Σαντάμ, Ασαντ και Καντάφι.
Οι ΗΠΑ αναζητούν μια μέση γραμμή πλεύσης ανάμεσα στο συγκεντρωτικό – αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης του παρελθόντος και την ντε φάκτο τριχοτόμηση που διαμορφώθηκε μετά τις καθεστωτικές ανατροπές.
H ανάμιξη των Μεγάλων Δυνάμεων της Ευρώπης στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική ξεκίνησε με τον πόλεμο Ιταλίας – Τουρκίας το 1911-12, που κατέληξε στην κατάκτηση της Λιβύης και των Δωδεκανήσων από τη Ρώμη.
Η γειτονική Αίγυπτος είχε ήδη καταληφθεί από βρετανικά στρατεύματα από το 1882.
Λίγους μήνες μετά την έκρηξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου η Οθωμανική Αυτοκρατορία στοιχήθηκε στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων της Γερμανίας και της Αυστροουγγαρίας.
Στις αρχές του 1916 ξέσπασε στην Αραβική Χερσόνησο η εξέγερση του εμίρη Χουσεΐν της Μέκκας, στον οποίο οι απεσταλμένοι του Λονδίνου, Λόρενς της Αραβίας και Σιν Τζον Φίλμπι, υποσχέθηκαν ένα Ηνωμένο Αραβικό Βασίλειο.
Το 1916 η Βρετανία υπέκυψε στην πίεση της Γαλλίας και δέχτηκε τη διανομή του Ηνωμένου Αραβικού Βασιλείου, με το Παρίσι να καταλαμβάνει τη Συρία και τον Λίβανο και το Λονδίνο να κρατά την Παλαιστίνη, την Ιορδανία και το Ιράκ.
Οι παραπάνω συμφωνίες έμειναν γνωστές ως συμφωνίες Σαΐκς – Πικό από τα ονόματα των δύο επικεφαλής των διαπραγματευτικών ομάδων.
Ιράκ, Συρία και Λιβύη διαδραμάτιζαν κατά το παρελθόν ηγετικό ρόλο στις περιφερειακές ισορροπίες.
Χαρακτηριστική είναι η προσέγγιση των ΗΠΑ σε ό,τι αφορά τους Κούρδους της Συρίας, η ένοπλη πολιτοφυλακή των οποίων υποτίθεται ότι έχει συγχωνευτεί με τον στρατό του νέου καθεστώτος της Δαμασκού, στην πραγματικότητα όμως διατηρεί άθικτη την ικανότητά της για αυτόνομη δράση.
Η λέξη τριχοτόμηση σε ό,τι αφορά τη Λιβύη, το Ιράκ και τη Συρία περισσότερο ωραιοποιεί τη σκληρή πραγματικότητα επί του πεδίου παρά την αποδίδει.
Η αστάθεια που κυριαρχεί στη Συρία, το Ιράκ και τη Λιβύη δεν είναι μεταβατική περίοδος, αλλά μονιμότητα αόριστου χρόνου.
Για να υπάρξει ουσιαστική σταθεροποίηση θα πρέπει οι χώρες που μετά τις επεμβάσεις των ΗΠΑ και της Δύσης μεταλλάχθηκαν σε ακυβέρνητες πολιτείες να αναζητήσουν τις προϋποθέσεις μιας μόνιμης και σταθερής δημοκρατικής νομιμοποίησης των πολιτικών επιλογών τους.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr