Δύο απροσδόκητα ωραίες συναυλίες ξεχώρισαν στο ξεκίνημα της νέας καλλιτεχνικής περιόδου 2026/27. Την Τετάρτη 21/10, στη μεγάλη αίθουσα του κρατικού Μεγάρου Μουσικής, έπαιξε για πρώτη φορά στην Αθήνα η αμερικανική Ορχήστρα του Κλίβελαντ υπό τον Φραντς Βέλζερ-Μεστ.
Ενα από τα κορυφαία συμφωνικά σύνολα των ΗΠΑ, με μείζον εκπαιδευτικό έργο, η ορχήστρα αυτή ιδρύθηκε το 1918. Στους φιλόμουσους είναι παγκοσμίως γνωστή από την τεράστια δισκογραφία της που ξεκίνησε το 1924 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, έχοντας συνδεθεί με ονόματα κορυφαίων αρχιμουσικών περασμένων δεκαετιών του 20ού αιώνα όπως οι Εριχ Λάινσντορφ, Αρθουρ Ροντζίσκι, Γκέοργκ Ζελ, Λορίν Μαζέλ, Κρίστοφ Ντόχνανι˙ όλοι τους ευρωπαϊκής καταγωγής, όπως άλλωστε και ο τελευταίος -και μέχρι σήμερα μακροβιότερος- Φραντς Βέλζερ-Μεστ.
Η βραδιά άφησε άριστες εντυπώσεις. Ξεκίνησε με μια φροντισμένη ερμηνεία του συμφωνικού ποιήματος «Ορφέας» του Λιστ, στην οποία αμέσως εκτιμήσαμε τις ποιότητες της ορχήστρας. Ακολούθησε αμέσως η «Συμφωνία αρ.2» που παρήγγειλε η τσεχική κοινότητα του Κλίβελαντ στον αυτοεξόριστο συμπατριώτη της Μποχουσλάβ Μάρτινου το 1943.
Τη Συμφωνία πρωτοπαρουσίασε το διακεκριμένο αμερικανικό συμφωνικό σύνολο την ίδια χρονιά στις ΗΠΑ. Ο 66χρονος Αυστριακός αρχιμουσικός πρόσφερε μια ευφρόσυνη ερμηνεία απολύτως ταιριαστή στον ξένοιαστο, μοντερνίζοντα, νεοκλασικό χαρακτήρα του έργου. Ο Βέλζερ-Μεστ διηύθυνε με ήπιες ταχύτητες, που επέτρεψαν την αβίαστη, νηφάλια εκδίπλωση του μουσικού ειρμού και πρόβαλαν δίχως βιασύνη και κυρίως δίχως περιττή νευρικότητα ή παραμορφωτικές συμπιέσεις την πρωτομινιμαλιστική δόμηση της συμφωνικής γραφής για τα έγχορδα, τις συνεχείς, προέχουσες συμμετοχές των ξύλινων πνευστών και τις ανάλαφρες, παιγνιώδεις διαθέσεις της αφήγησης. Επιπλέον ο αρχιμουσικός φρόντισε να διαφανούν ισορροπημένα οι υβριδικές καταβολές της μουσικής του Μάρτινου στην τζαζ, στο τσεχικό φολκλορικό ρυθμικό υπόβαθρο αλλά και στον μεσολαβημένο από τον Ντβόρζακ μελωδισμό. Το τέλεια συντονισμένο παίξιμο των εγχόρδων έδωσε συμφωνικό ήχο διάφανο σε βάθος και αξιοποιήθηκε τέλεια στο ευγενές ξετύλιγμα της άλλοτε ρευστής και άλλοτε γωνιώδους φραστικής.
Στο δεύτερο μισό της συναυλίας μάς περίμενε μια έκπληξη καθώς ο Βέλζερ-Μεστ -αιφνιδίως ασθενείσας καθώς ανήγγειλε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΜΜΑ, Γιάννης Βακαρέλης- αντικαταστάθηκε από τον βοηθό αρχιμουσικό της ορχήστρας Ταΐτσι Φουκουμούρα. Γεννημένος στο Τόκιο ο ικανότατος Αμερικανοϊάπωνας διηύθυνε τη χιλιοπαιγμένη «Συμφωνία αρ.2» του Μπραμς. Σε μια στρωτή, δίχως εκπλήξεις ή περιττούς εκφραστικούς υπερθεματισμούς εκτέλεση, αξιοποίησε στο έπακρο τόσο το θαυμάσιο σώμα των εγχόρδων -διαχρονικά ανεξίτηλη «υπογραφή» της Ορχήστρας του Κλίβελαντ!- όσο και τα εξαίρετα πνευστά του αμερικανικού συνόλου. Μια ωραία συναυλία που παρέκαμψε, έστω για λίγο, το ασφυκτικά περιορισμένο μενού της μουσικής μας δίαιτας και έφερε για πρώτη φορά μια κορυφαία διεθνή ορχήστρα στην Αθήνα˙ θύμισε, επίσης, παλιές καλές μέρες τού ΜΜΑ.
«Τραγούδι της Γης» από την ΚΟΑ
Την Παρασκευή 23/10 στην ίδια αίθουσα, ενώπιον ενός τελείως διαφορετικού ακροατηρίου, η άρτια προετοιμασμένη ΚΟΑ έδωσε μία από τις καλύτερες συναυλίες της. Το πρόγραμμα περιλάμβανε μόνον το πεισιθανάτιο, ανελέητα απαιτητικό «Τραγούδι της Γης» (1908/09) του Μάλερ, μείζον έργο του επιγονικού ρομαντισμού το οποίο είχαμε καιρό να ακούσουμε ζωντανά. Εχοντας κυρίως να αναμετρηθούν -αν μη τι άλλο- με τα παγ(ι)ωμένα ακούσματα από ουκ ολίγες υποδειγματικές ηχογραφήσεις του έργου με κορυφαίους ερμηνευτές, οι Ελληνες μουσικοί υπό τον Βρετανό Ντάνκαν Γουόρντ έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους συνοδεύοντας άριστα τους δύο ακμαίους, σωστά επιλεγμένους, φωνητικά ισοδύναμους σολίστες.
Εξ αρχής φάνηκε ότι αυτό θα ήταν ένα «Τραγούδι της Γης» από έκδηλα νεανικές, υγιείς φωνές με τεράστια αποθέματα αντοχών, ανέγγιχτες από τη φθορά της χρήσης! Ο 29χρονος Αμερικανός τενόρος Νέιθαν Μπόουλς απέδωσε το ορμητικό, γεμάτο απόγνωση ξεκίνημα του έργου με φωτεινή, διαπεραστική φωνή και στεντόρειο, ασφαλές, γεμάτο αυτοπεποίθηση τραγούδι, αναμετρούμενος αβίαστα με τις θηριώδεις εξάρσεις της ορχήστρας. Η 33χρονη Αμερικανίδα μεσόφωνος Μάιρα-Τερέζ Κάρμακ τραγούδησε με πλήρη έλεγχο στις δυναμικές και τις αποχρώσεις έκφρασης. Ερμηνεύτρια ευφυής όσο και προικισμένη με φωνή πλούσια, ηχηρή, μεστή, δίχως ασυνέχειες, διέπλασε το τραγούδι της με ιδιαίτερη φροντίδα και γενναιοδωρία, ανταποκρινόμενη με ευγενές πάθος σε κάθε λεπτή -ή και σκόπιμα έντονη- μετάπτωση των διαθέσεων της μουσικής.
Η εκτέλεση πρόβαλε συνολικά κορεσμένη σε συναίσθημα και ταυτόχρονα τελειοθηρικά πλασμένη. Εχοντας απέναντί του την ΚΟΑ σε πλήρη ανάπτυξη, ο 37χρονος Γουόρντ άντλησε από τους Ελληνες μουσικούς εντυπωσιακά προσηλωμένο παίξιμο με εκπληκτικά σόλι από τα ξύλινα πνευστά, συγκινητικούς «λυγμούς» των εγχόρδων, αιθέριες αυξομειώσεις δυναμικής, προσεκτικά ζυγιασμένες στίξεις και ένα συγκλονιστικό πένθιμο εμβατήριο/αποχαιρετισμό στο φινάλε. Ολα αυτά και το καθένα ξεχωριστά -μονωδοί, σολίστες ή/και ομάδες οργάνων, αρχιμουσικός- στήριξαν πειστικά τη πυκνή, λεπταίσθητη δραματουργία της «Συμφωνίας για τενόρο, άλτο και ορχήστρα» με την οποία ο Μάλερ επιχείρησε να ξεγελάσει -φευ μόνο προσωρινά!- τη μοίρα, αποφεύγοντας τότε να γράψει τη δική του «Ενάτη»… Μια συναυλία που άφησε δυνατό αποτύπωμα.
*Παρότι ο επί χρόνια συνεργάτης μας δεν διατηρεί πλέον την τακτική στήλη του, θα επιστρέφει κατά καιρούς με κριτικά κείμενα όταν θεωρεί μια εκδήλωση άξια κριτικής επισήμανσης.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr