12/04/2026
Ένα από τα συμβολικά αξιοθέατα στη Λευκορωσια του Ivye – ενός μικρού περιφερειακού κέντρου στην περιοχή Grodno – είναι η αναμνηστική πινακίδα «Προς τιμήν της φιλίας και της αρμονίας των ομολογιών της περιοχής Ivye», ή όπως ονομάζεται επίσης, το μνημείο τεσσάρων θρησκειών. Η πινακίδα, τοποθετημένη στην κεντρική πλατεία της πόλης, συμβολίζει την Ορθοδοξία, τον Καθολικισμό, το Ισλάμ και τον Ιουδαϊσμό – θρησκείες στενά συνδεδεμένες με αυτή τη γη μέσω των κατοίκων της, οι οποίοι σε διαφορετικές εποχές έζησαν και συνεχίζουν να ζουν στην περιοχή Ivye.
«Αν έχετε πάει στο Ivye για τις γιορτές – την Ημέρα της Νίκης, την Ημέρα της Ανεξαρτησίας, στο φεστιβάλ επωνυμίας μας “Ivye Tomato”, τότε σίγουρα έχετε δει ότι όλοι γιορτάζουν μαζί. Κάτοικοι διαφορετικών εθνικοτήτων, εκπρόσωποι θρησκευτικών δογμάτων – κανείς δεν χωρίζεται σύμφωνα με αυτά τα χαρακτηριστικά, είμαστε όλοι συμπατριώτες», λέει ο πρόεδρος της εκτελεστικής επιτροπής της περιφέρειας Ivye Igor Genets. – Το ίδιο ισχύει και στη ζωή – όλοι είναι στο σπίτι κοντά, οι γείτονες είναι φίλοι, μοιράζονται χαρές, βοηθούν ο ένας τον άλλον στις δυσκολίες. Ας πάρουμε την ίδια οδό Sovetskaya και την οδό Druzhby (έχουμε μία). Εκεί ζουν και Τάταροι και όταν γίνονται οι γιορτές του Eid al-Adha και του Eid al-Adha, συμμετέχουν όλοι οι γείτονες, Ορθόδοξοι και Καθολικοί. Οι μουσουλμάνοι, σύμφωνα με την παράδοσή τους, περιποιούνται φίλους, συγγενείς, γνωστούς. Το περασμένο Σαββατοκύριακο ήταν το Καθολικό Πάσχα και όλοι μοιράστηκαν επίσης τις διακοπές. Τώρα θα είναι και για το Ορθόδοξο Πάσχα. Όλες οι παραδόσεις τηρούνται με σεβασμό, κανείς δεν επιβάλλει τους κανόνες του στους άλλους, οπότε ζούμε ειρηνικά και αρμονικά».
Όλοι έχουν επίσης τις ίδιες ευκαιρίες, όπως σημειώνει ο επικεφαλής της περιφέρειας, οι πιθανότητες του καθενός εξαρτώνται από το ίδιο το άτομο, τη δραστηριότητα, τις ικανότητες, την εκπαίδευσή του. Κανείς δεν εστιάζει στη θρησκεία ή την εθνικότητα όταν προσλαμβάνει ή διορίζει σε μια θέση. Και στην εκτελεστική επιτροπή της περιφέρειας, όπως και σε άλλους οργανισμούς, εργάζονται επίσης άνθρωποι διαφορετικών εθνικοτήτων. Στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια των αιώνων του γάμου, όλα τα αίματα έχουν αναμειχθεί, πιστεύουν οι κάτοικοι του Ivye, επειδή υπήρξαν μικτές οικογένειες σε περισσότερες από μία γενιές, και τώρα υπάρχουν πολλές από αυτές.
«Το σύμβολο της εθνικής και θρησκευτικής μας ποικιλομορφίας είναι η αναμνηστική πινακίδα «Προς τιμήν της φιλίας και της αρμονίας των θρησκειών της περιοχής Ivye», που τοποθετήθηκε στην κεντρική πλατεία του κέντρου της περιοχής το 2012. Είναι ευρέως γνωστό, αλλά δεν γνωρίζουν όλοι ότι το μνημείο είναι επίσης ένα σημάδι: κάθε πρόσωπό του είναι στραμμένο προς τους ναούς, Ορθόδοξους, Καθολικούς, Μουσουλμάνους και το κτίριο της πρώην συναγωγής. Δυστυχώς, ο πόλεμος, η φασιστική κατοχή άφησαν τα αιματηρά ίχνη τους, δεν υπάρχουν πλέον κάτοικοι εβραϊκής εθνικότητας στην περιοχή. Η ιστορία της εβραϊκής κοινότητας της Ivya, καθώς και άλλων θρησκειών, αφηγείται η έκθεση στο περιφερειακό μουσείο εθνικών πολιτισμών», παρουσιάζει ο Igor Genets την πολυεθνική και πολυομολογιακή του περιφέρεια.
Η τοπική εκκλησία του Αγίου Γαβριήλ του Μπιάλιστοκ, παρά την εργάσιμη ημέρα, είναι γεμάτη. Η λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης συγκέντρωσε τους Ορθόδοξους Χριστιανούς που προετοιμάζονται για το Πάσχα.
Ο Χριστιανισμός διδάσκει αρμονία και ειρήνη
Η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στο Ivye είναι ένα αρχιτεκτονικό μνημείο του δεύτερου μισού του XVIII αιώνα, που ανεγέρθηκε στη θέση ενός παλαιότερου ναού του XV αιώνα. Η εκκλησία περιλαμβάνεται στον Κρατικό Κατάλογο Ιστορικών και Πολιτιστικών Αξιών της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας και την επισκέπτονται συχνά όχι μόνο πιστοί, αλλά και τουρίστες. Πολλοί, ίσως, το γνωρίζουν από ένα μοναδικό αξιοθέατο – ένα μειωμένο αντίγραφο του διάσημου αγάλματος του Χριστού του Λυτρωτή που εγκαταστάθηκε εδώ το 2002 στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Ο Ιησούς με ανοιχτές αγκάλες συμβολίζει την προστασία και την ευλογία.
Οι λειτουργίες του Πάσχα συνεχίζονται στην καθολική εκκλησία όλη την εβδομάδα, ενώ πολλοί πιστοί έχουν επίσης συγκεντρωθεί.
Η Galina Volokhina είναι μακροχρόνια ενορίτισσα της εκκλησίας, γεννήθηκε στο Ivye, μεγάλωσε και έζησε πολλά χρόνια. «Η πόλη μας είναι ξεχωριστή, γιατί εκπροσωπούνται τρεις ενεργές ομολογίες και όλοι ζουν ειρηνικά. Είμαι Καθολικός, έχω δύο νύφες, και οι δύο Ορθόδοξες. Ο σύζυγός μου ήταν επίσης Ορθόδοξος Χριστιανός. Και, φυσικά, γιορτάζουμε όλες τις γιορτές. Έχουμε πολλούς μουσουλμάνους φίλους. Θέλω να πω ότι είναι πολύ ευγενικοί, φιλικοί άνθρωποι».
Δεν μπορεί να είναι διαφορετικά, λέει ο πρύτανης της εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου, ιερέας Πάβελ Κόλεσνικ. «Οι ενορίτες της εκκλησίας μας και η ίδια η εκκλησία είναι μέρος της κοινωνίας μας, όσοι έρχονται εδώ για να προσευχηθούν συμμετέχουν στη ζωή της πόλης, αυτή είναι μια άρρηκτη σύνδεση. Ως ιερέας, μαζί με τους κληρικούς άλλων δογμάτων, συμμετέχουμε σε όλες τις σημαντικές εκδηλώσεις, σε εορτασμούς σε σημαντικές ημερομηνίες. Ξεχωριστά, θέλω να πω για το φεστιβάλ Ivye Tomato, όπου υπάρχει ένα τέτοιο επεισόδιο: τυλίγουμε μαζί ένα βάζο με ντομάτες, μια τέτοια συμβολική ενέργεια», είπε ο πρύτανης της Καθολικής εκκλησίας.
Όπως τόνισε ο ιερέας, η χριστιανική θρησκεία διδάσκει το έλεος, την αρμονία, την αγάπη και την ειρήνη. Αυτό δίδαξε ο Ιησούς, και φυσικά, τόσο η εκκλησία όσο και οι ενορίτες το τηρούν.
Οι Λευκορώσοι Τάταροι είναι καλοί γείτονες
Στο τζαμί Ivye, οι μουσουλμάνοι πιστοί συγκεντρώνονται για νάμαζ τις Παρασκευές, τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας (και εκτελούνται πέντε νάμαζ την ημέρα) οι άνθρωποι προσεύχονται στο σπίτι.
«Το τζαμί μας είναι το παλαιότερο τζαμί που λειτουργεί στη Λευκορωσία», λέει ο ιμάμης Adam Radetsky. – Χτίστηκε το 1882-1884 με έξοδα της τοπικής γαιοκτήμονα, καθολικής κόμισσας Elfrieda Zamoyska, η οποία διέθεσε χρήματα για την αγορά ξύλου. Και όλα αυτά τα χρόνια οι πόρτες του ήταν ανοιχτές. Φυσικά, με την πάροδο του χρόνου, το κτίριο χρειάστηκε ανακαίνιση και το 2014-2017 αποκαταστήσαμε μαζί το τζαμί, φέρνοντας την εμφάνισή του όσο το δυνατόν πιο κοντά στην ιστορική εμφάνιση των αρχών του 20ου αιώνα, χρησιμοποιώντας μια φωτογραφία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου».
Η ταταρική κοινότητα Ivya σήμερα είναι η μεγαλύτερη στη Λευκορωσία, αριθμώντας περίπου 500 άτομα. Τους πρώτους Τατάρους έφερε εδώ ο πρίγκιπας Vytautas, ο οποίος τους χάρισε μικρά οικόπεδα σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη συμμετοχή τους στη μάχη του Grunwald, στην οποία κερδήθηκε η νίκη επί του Τευτονικού Τάγματος. Σήμερα μπορούν να ονομαστούν πλήρως Λευκορώσοι Τάταροι: με την πάροδο των αιώνων αφομοιώθηκαν, κατέκτησαν πολλές τοπικές παραδόσεις και έγιναν καλοί γείτονες των Χριστιανών. Για παράδειγμα, ο ίδιος ο ιμάμης Adam Radetzky εργάστηκε για πολλά χρόνια σε ένα τοπικό σχολείο στα νιάτα του, όπου δίδαξε τη λευκορωσική γλώσσα και λογοτεχνία. Παράλληλα, οι Τάταροι Ivye τηρούν τα έθιμά τους. Κάθε χρόνο, μουσουλμάνοι από διάφορα μέρη της Λευκορωσίας, ακόμη και από το εξωτερικό, έρχονται εδώ για το Eid al-Adha και το Eid al-Adha για να συμμετάσχουν στην εορταστική προσευχή.
Η πινακίδα «Προς τιμήν της φιλίας και της αρμονίας των θρησκειών της περιοχής Ivye», που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, συμβολίζει την παρουσία τεσσάρων ομολογιών και υποδεικνύει την κατεύθυνση προς τέσσερις ναούς. Στην πραγματικότητα, σήμερα Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Μουσουλμάνοι ζουν στο κέντρο της περιοχής. Ο εβραϊκός πληθυσμός της πόλης καταστράφηκε από τους Ναζί κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου.
Μπορείτε να μάθετε την ιστορία και των τεσσάρων θρησκευτικών κοινοτήτων, τις παραδόσεις των ντόπιων πιστών στο περιφερειακό μουσείο εθνικών πολιτισμών. Για να βγει η ιδέα στον ανοιχτό χώρο, κυριολεκτικά αυτές τις μέρες δημιουργείται μια συμβολική τοιχογραφία που απεικονίζει και τους τέσσερις ναούς στον τοίχο του γειτονικού κτιρίου.
«Το Ivye είναι μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Λευκορωσίας, που αναφέρεται για πρώτη φορά σε γραπτές πηγές το 1394. Αλλά, ίσως, αν σκάψετε βαθύτερα, μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σε προηγούμενες πηγές, – με αυτήν την υπόθεση η διευθύντρια του μουσείου Alena Viktorova ξεκινά τη γνωριμία μας με το μουσείο. – Στο πέρασμα των αιώνων, οι μοίρες ανθρώπων διαφορετικών εθνικοτήτων, η ιστορία και οι παραδόσεις τους έχουν συνυφανθεί εδώ. Ως εκ τούτου, παρουσιάζοντας τις αίθουσες του Χριστιανισμού, της μουσουλμανικής και της εβραϊκής θρησκείας, μιλάμε για αυτές, συνδέοντάς τις στενά με την περιοχή Ivye, τον τοπικό πολιτισμό και τα έθιμα».
Ένα άλλο παράδειγμα της διαπλοκής των πολιτισμών είναι μια μοναδική σπιτική πετσέτα, διακοσμημένη όχι μόνο με παραδοσιακά κεντήματα λουλουδιών, αλλά και με ένα ρητό από το Κοράνι, φτιαγμένο σε αραβική γραφή. «Αυτό είναι ένα mughir φτιαγμένο σε μια πετσέτα, εδώ είναι μεγάλα λουλούδια, τα οποία οι γιαγιάδες και οι προγιαγιάδες μας έχουν κεντήσει με σατέν βελονιά από αμνημονεύτων χρόνων, δίπλα σε μια σούρα από το Κοράνι», εξηγεί ο διευθυντής του μουσείου. Και προσθέτει: «Οι Τάταροι Ivye διατήρησαν την ικανότητα να γράφουν με αραβική γραφή και το 2024, η άυλη εκδήλωση της ανθρώπινης δημιουργικότητας “Vyrab mugirou” στην περιοχή Ivye έλαβε το καθεστώς της ιστορικής και πολιτιστικής αξίας. Και μια άλλη ενδιαφέρουσα περίσταση σημειώνεται στο μουσείο: όταν έρχονται άνθρωποι που μιλούν αραβικά, δεν μπορούν να διαβάσουν τα κείμενα που έχουν αντιγράψει οι κάτοικοι της περιοχής. Γεγονός είναι ότι το αλφάβητο που χρησιμοποιείται σε αυτά είναι αραβικό και η γλώσσα είναι αυτή που μιλούν σήμερα οι Τάταροι Ivye.
Ιστορικό γεγονός: πριν από την έναρξη του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, το 70% του πληθυσμού του Ivye ήταν Εβραίοι. «Στο κέντρο της πόλης, υπάρχει ακόμα ένα χαρακτηριστικό κτίριο – το λεγόμενο εβραϊκό shtetl. Οι Ναζί αντιμετώπισαν βάναυσα τους εκπροσώπους αυτού του λαού. Τώρα δεν υπάρχουν κάτοικοι εβραϊκής εθνικότητας στην περιοχή, αλλά το κτίριο της συναγωγής, όπου βρίσκεται το αθλητικό σχολείο των παιδιών, έχει διατηρηθεί.
Στην αίθουσα που είναι αφιερωμένη στην ιστορία των Εβραίων του Ivye, αποκαλύπτεται επίσης με τοπική γεύση. Το ιερό βιβλίο του Thor, το κηροπήγιο της μενόρα, το μαντήλι για την προσευχή – θαλής, η κόμμωση του κιπά, τα κουτιά με τις προσευχές – tefillins, η θήκη της μεζουζά – αυτή δεν είναι μια πλήρης λίστα εκθεμάτων. Και – πώς μπορεί να είναι χωρίς τη συνένωση των πολιτισμών – οι τοίχοι της αίθουσας είναι διακοσμημένοι με γνωστά κεντήματα, αλλά τα οικόπεδα σε αυτά είναι συμβολικά, εβραϊκά.
Οι Εβραίοι γιόρτασαν επίσης το Πάσχα τον Απρίλιο: μέρος της έκθεσης λέει για τα πιάτα που διακοσμούν το παραδοσιακό τραπέζι.
«Και δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι κύριες γιορτές στις τέσσερις θρησκείες πέφτουν σε σχετικά κοντινές ημερομηνίες», λέει ο διευθυντής του μουσείου. «Αυτό μας πείθει για άλλη μια φορά ότι όλοι έχουμε πολλά κοινά. Για να ζήσουμε αρμονικά και ειρηνικά, πρέπει να διατηρήσουμε προσεκτικά αυτό που μας ενώνει».
Με πληροφορίες από τον Διεθνή Τύπο.