Κάθε καλοκαίρι η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με το ίδιο εφιαλτικό σκηνικό. Οι πυρκαγιές εξαπλώνονται, μεγάλες περιοχές παραδίδονται στις φλόγες, ο ουρανός της Αττικής καλύπτεται από πυκνό καπνό και μέσα σε λίγες ώρες άνθρωποι βλέπουν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται.
Για τις καταστροφές γίνεται λόγος για την κλιματική κρίση, τις υψηλές θερμοκρασίες, τους δυνατούς ανέμους και την έλλειψη βροχοπτώσεων. Φέτος προστέθηκε και η αυξημένη βλάστηση, αποτέλεσμα του ιδιαίτερα βροχερού χειμώνα. Όποια κι αν είναι η εξήγηση, η κατάληξη παραμένει κοινή: δάση καταστρέφονται, περιουσίες χάνονται και η χώρα πληρώνει κάθε χρόνο ένα βαρύ τίμημα.
Την ίδια ώρα, το κυβερνητικό αφήγημα για την “πιο οργανωμένη Πολιτική Προστασία που υπήρξε ποτέ” βρίσκεται υπό αμφισβήτηση, καθώς η πραγματικότητα των πυρκαγιών δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί. Τα σύγχρονα συστήματα επιτήρησης, τα drones, οι κάμερες, οι ψηφιακοί χάρτες και τα επιχειρησιακά κέντρα δεν στάθηκαν αρκετά για να περιορίσουν την έκταση των καταστροφών.
Η αντιμετώπιση μιας μεγάλης πυρκαγιάς, άλλωστε, δεν αρχίζει τη στιγμή που θα εντοπιστεί η πρώτη φλόγα. Απαιτείται προετοιμασία πολλούς μήνες νωρίτερα. Ο καθαρισμός των δασικών εκτάσεων, η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, η ανανέωση του εξοπλισμού και η στελέχωση των υπηρεσιών με μόνιμο και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό αποτελούν βασικές προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερο ζήτημα αποτελεί και η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Κάθε αντιπυρική περίοδος στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στους εποχικούς πυροσβέστες, οι οποίοι, παρά την εμπειρία που αποκτούν μέσα από δύσκολες επιχειρήσεις, δεν εντάσσονται σε ένα μόνιμο σύστημα στελέχωσης. Έτσι, πολύτιμη τεχνογνωσία χάνεται και ο μηχανισμός καλείται κάθε χρόνο να καλύψει εκ νέου τις ανάγκες του.
Ανάλογα προβλήματα εντοπίζονται και στον εναέριο στόλο. Οι ανάγκες είναι μεγάλες, ενώ αρκετά από τα διαθέσιμα αεροσκάφη είναι παλαιότερης τεχνολογίας και απαιτούν συχνή συντήρηση. Την ίδια στιγμή, προτάσεις που έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα από ειδικούς, όπως η οργανωμένη απομάκρυνση της βλάστησης και της καύσιμης ύλης ή οι προληπτικές ελεγχόμενες καύσεις, δεν έχουν εφαρμοστεί με την απαιτούμενη συνέπεια και έκταση.
Το “επιτελικό κράτος”, που παρουσιάστηκε ως μια νέα προσέγγιση στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και στη διαχείριση κρίσεων, καλείται να αποδείξει την αποτελεσματικότητά του σε μια απειλή που πλέον δεν αποτελεί έκτακτη εξαίρεση. Οι μεγάλες πυρκαγιές έχουν εξελιχθεί σε επαναλαμβανόμενο φαινόμενο και, ως εκ τούτου, η χώρα θα έπρεπε να διαθέτει ένα σταθερό και ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισής τους.
Όταν οι συνέπειες φτάνουν στο σημείο να χάνονται ανθρώπινες ζωές, να καταστρέφονται κατοικίες και επαγγελματικοί χώροι και να αφανίζονται μεγάλες εκτάσεις φυσικού πλούτου, οι πολίτες δικαιολογημένα περιμένουν περισσότερα από γενικές δηλώσεις και εξηγήσεις.
Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, η κοινωνία περιμένει πλέον συγκεκριμένες λύσεις και όχι μια νέα σειρά αιτιολογήσεων. Η κλιματική κρίση και οι ακραίες καιρικές συνθήκες αποτελούν πραγματικές απειλές, όμως η προετοιμασία και η αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων παραμένουν ευθύνη της Πολιτείας.
Η επανάληψη των ίδιων καταστροφικών εικόνων κάθε χρόνο δείχνει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο βελτίωσης. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, των περιουσιών και των δασών απαιτεί έναν μηχανισμό που θα λειτουργεί αποτελεσματικά πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά.
Διαβάστε περισσότερα