Efsyn.gr

Το Ντιβάνι της Ημέρας: Το κιτ των 72 ωρών στην Κοινωνία της Διακινδύνευσης

Στην Κοινωνία της διακινδύνευσης, ο Ulrich Beck υποστηρίζει ότι οι σύγχρονες κοινωνίες οργανώνονται ολοένα και περισσότερο γύρω από την πρόβλεψη και τη διαχείριση κινδύνων.
Οι κίνδυνοι όμως δεν είναι αποκλειστικά εξωτερικές απειλές, όπως εξηγεί. Παράγονται και από τις ίδιες τις διαδικασίες της νεωτερικότητας: την τεχνολογική ανάπτυξη, την παγκοσμιοποίηση, τη βιομηχανική παραγωγή και τις περιβαλλοντικές μεταβολές.
Το κιτ των 72 ωρών είναι ενδεικτικό παράδειγμα. Το άτομο καλείται να αναλάβει την ευθύνη της διαχείρισης των απειλών. Μια κρίση δημιουργεί συνθήκες υπό τις οποίες οι κανονικές λειτουργίες της πολιτικής και κοινωνικής ζωής ενδέχεται να ανασταλούν ή να μετασχηματιστούν.
Το κιτ των 72 ωρών ενσωματώνει αυτή την πιθανότητα στην καθημερινότητα: προετοιμάζει το άτομο για ένα χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι συνήθεις θεσμικές εγγυήσεις ενδέχεται να μην είναι διαθέσιμες. Η ευθύνη για την επιβίωση μεταφέρεται έτσι εν μέρει από το κράτος στον πολίτη. Η οικογένεια καλείται να διαθέτει αποθέματα, σχέδιο εκκένωσης και μέσα αυτοπροστασίας.
Ψυχαναλυτικά, αποτελεί μια προσπάθεια διαχείρισης του άγχους απέναντι στο απρόβλεπτο, απέναντι σε μια απειλή που δεν έχει ακόμη αποκτήσει συγκεκριμένη μορφή ενώ παράλληλα αντανακλά την αβεβαιότητα, την αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, την εξατομίκευση της ευθύνης και ταυτόχρονα την εξάρτηση μας από τις κρατικές υποδομές. Το νερό, οι κονσέρβες, τα φάρμακα και ο φακός δεν είναι μόνο αντικείμενα χρηστικής αξίας. Αποκτούν και συμβολική λειτουργία: συγκροτούν μια αίσθηση ελέγχου απέναντι σε ένα αβέβαιο μέλλον που μπορεί να ξεφύγει από κάθε δυνατότητα πρόβλεψης.
Ανακύπτει, ωστόσο, μια αντίφαση. Μήπως η διαρκής προετοιμασία για την καταστροφή και προσωρινή αυτονομία εν όψει μιας αποτυχίας κρατικών υποδομών ενισχύει τον καθημερινό φόβο της καταστροφής; Το βέβαιο είναι πως το κιτ των 72 ωρών έχει μια ιδιαίτερη πολιτική σημασία καθώς αφορά τη διακυβέρνηση πληθυσμών μέσω οδηγιών, πρωτοκόλλων, εκστρατειών ενημέρωσης και πρακτικών αυτοδιαχείρισης.
Ο πολίτης εκπαιδεύεται να αναγνωρίζει κινδύνους, να υπολογίζει ανάγκες, να οργανώνει αποθέματα και να αναλαμβάνει την ευθύνη της προσωπικής του ασφάλειας, σε μια ακόμα Κατάσταση Εξαίρεσης, φράση δανεική από τον Giorgio Agamben. Και βιώνουμε στο πετσί μας τη φουκωϊκή θεωρία της βιοπολιτικής σύμφωνα με την οποία η εξουσία οργανώνει, διαχειρίζεται και ρυθμίζει τη ζωή μας.

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε επίσης...