Καθυστέρηση ομιλίας ή αυτισμός;

Μια συζήτηση που απασχολεί πολλούς γονείς
Στην καθημερινή μου πρακτική, η ανησυχία για την ανάπτυξη του λόγου είναι από τα πιο συχνά θέματα που φέρνουν τους γονείς στο κέντρο έρευνας λογοθεραπείας . Και σχεδόν πάντα συνοδεύεται από το ίδιο ερώτημα: Πρόκειται για καθυστέρηση ομιλίας ή μήπως για κάτι πιο σύνθετο;Με βάση αυτό, είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε ξεκαθαρίζοντας τι εννοούμε όταν μιλάμε για καθυστέρηση ομιλίας και τι όταν αναφερόμαστε στον αυτισμό. Τις συμβουλές δίνει η κα Τζούλια Κορωνιά Λογοθεραπεύτρια, BSc, MSc, AOMT Founder, SPEECHLAB by Julia.
– Θα μπορούσατε να μας εξηγήσετε με απλά λόγια τι είναι η καθυστέρηση ομιλίας και τι είναι ο αυτισμός;
Η καθυστέρηση ομιλίας αφορά κυρίως την ανάπτυξη του λόγου. Δηλαδή, το παιδί αργεί να κατακτήσει λέξεις και φράσεις σε σχέση με την ηλικία του. Ωστόσο, η επιθυμία για επικοινωνία είναι παρούσα. Το παιδί προσπαθεί να εκφραστεί με άλλους τρόπους με βλέμμα, με χειρονομίες, με κίνηση.
Ο αυτισμός, από την άλλη, ανήκει στο φάσμα της νευροδιαφορετικότητας. Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος του παιδιού επεξεργάζεται την πληροφορία και τον κόσμο με έναν διαφορετικό τρόπο. Δεν αφορά μόνο την ομιλία, αλλά κυρίως τον τρόπο που το παιδί σχετίζεται, επικοινωνεί και αλληλεπιδρά με τους άλλους.Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο αυτισμός δεν είναι «απλώς καθυστέρηση». Είναι μια διαφορετική αναπτυξιακή πορεία, με τις δικές της ανάγκες και δυνατότητες και κάθε παιδί στο φάσμα είναι μοναδικό.
– Πώς μπορεί ένας γονιός να ξεχωρίσει αν πρόκειται για καθυστέρηση ομιλίας ή κάτι πιο σύνθετο, όπως αυτισμός;
Η βασική διαφορά δεν είναι μόνο αν το παιδί μιλάει ή όχι. Είναι κυρίως το πώς επικοινωνεί. Ένα παιδί με καθυστέρηση ομιλίας συνήθως έχει έντονη πρόθεση να επικοινωνήσει. Θα σε κοιτάξει, θα δείξει, θα σε τραβήξει από το χέρι για να σου δείξει τι θέλει. Μπορεί να μην έχει τις λέξεις, αλλά προσπαθεί ενεργά να συνδεθεί.Αντίθετα, στον αυτισμό, αυτό που παρατηρούμε πιο έντονα είναι μια δυσκολία στη σύνδεση. Το παιδί μπορεί να μη δείχνει για να μοιραστεί κάτι, να μην αναζητά την προσοχή του άλλου ή να προτιμά να παίζει μόνο του. Δεν είναι μόνο θέμα λόγου είναι θέμα αλληλεπίδρασης.
– Άρα, το βλέμμα και η επαφή παίζουν σημαντικό ρόλο;
Ακριβώς. Η βλεμματική επαφή, το μοίρασμα της προσοχής και η μίμηση είναι βασικοί δείκτες ανάπτυξης. Ένα παιδί που σε κοιτάει για να δει την αντίδρασή σου, που γελάει μαζί σου, που σου δείχνει κάτι για να το μοιραστεί, μας δείχνει ότι υπάρχει κοινωνική πρόθεση και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
– Υπάρχουν σημάδια που θα πρέπει να ανησυχήσουν έναν γονιό;
Ναι, υπάρχουν κάποια σημεία που αξίζει να αξιολογηθούν. Όταν ένα παιδί δεν δείχνει για να μοιραστεί ενδιαφέρον, δεν ανταποκρίνεται στο όνομά του, δεν μιμείται απλές κινήσεις ή φαίνεται να μην αναζητά την αλληλεπίδραση με τους άλλους. Επίσης, η απώλεια δεξιοτήτων, όταν δηλαδή ένα παιδί σταματά να κάνει κάτι που είχε κατακτήσει είναι πάντα ένα σημαντικό σήμα που χρειάζεται διερεύνηση.
– Μπορείτε να μας δώσετε ένα παράδειγμα από την εμπειρία σας;
Θυμάμαι ένα αγοράκι περίπου δυόμισι ετών που ήρθε στο κέντρο, με κύρια ανησυχία ότι δεν μιλούσε καθόλου. Από την πρώτη μας επαφή, όμως, ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρχε έντονη διάθεση για επικοινωνία. Με κοιτούσε, χαμογελούσε, μου έφερνε παιχνίδια, με τραβούσε από το χέρι για να μου δείξει τι θέλει. Ήθελε να με «βάλει» στο παιχνίδι του.
Σε αυτή την περίπτωση, η βάση της επικοινωνίας ήταν ήδη εκεί, απλώς δεν είχαν αναπτυχθεί ακόμα τα λόγια. Με την κατάλληλη παρέμβαση, το παιδί άρχισε σταδιακά να χρησιμοποιεί λέξεις και στη συνέχεια φράσεις.Αντίθετα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένα παιδί μπορεί να έχει κάποιες λέξεις, αλλά να μην τις χρησιμοποιεί για να επικοινωνήσει. Να μην δείχνει, να μην μοιράζεται, να μην αναζητά τον άλλον. Εκεί η εικόνα είναι διαφορετική και χρειάζεται πιο εξειδικευμένη προσέγγιση.
– Τι θα λέγατε σε έναν γονιό που προβληματίζεται;
Να εμπιστευτεί το ένστικτό του. Οι γονείς συνήθως αντιλαμβάνονται πολύ νωρίς όταν κάτι δεν εξελίσσεται όπως θα περίμεναν. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά ούτε και αναμονή χωρίς καθοδήγηση. Η αξιολόγηση δεν είναι μια «ταμπέλα». Είναι ένα εργαλείο για να κατανοήσουμε το παιδί και να του δώσουμε την υποστήριξη που χρειάζεται.
– Ποιο είναι το πιο σημαντικό μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσουν οι γονείς;
Ότι η επικοινωνία ξεκινά πολύ πριν εμφανιστούν οι λέξεις. Και ότι αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η σχέση.Αν ένα παιδί προσπαθεί να συνδεθεί, να μοιραστεί, να αλληλεπιδράσει, τότε υπάρχει η βάση για να εξελιχθεί.
– Αν θέλατε να πείτε κάτι τελευταίο σε έναν γονιό που διαβάζει αυτό το άρθρο και ανησυχεί;
Θα του έλεγα να κοιτάξει το παιδί του λίγο πιο βαθιά πέρα από τις λέξεις.Να δει αν τον αναζητά, αν τον κοιτάει, αν προσπαθεί να μοιραστεί μαζί του μικρές στιγμές μέσα στην καθημερινότητα.Γιατί η επικοινωνία δεν ξεκινά από τη φωνή. Ξεκινά από τη σχέση.Και αν υπάρχει αυτή η μικρή σπίθα σύνδεσης, τότε υπάρχει και ο δρόμος.Ένας δρόμος που μπορεί να χρειάζεται καθοδήγηση, υπομονή και στήριξη  αλλά υπάρχει.Και αν δεν είστε σίγουροι, δεν πειράζει.Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις. Αρκεί που κάνετε την πιο σημαντική ερώτηση.Γιατί κάθε φορά που ένας γονιός αναρωτιέται «μήπως πρέπει να το δω;»,στην πραγματικότητα κάνει ήδη το πρώτο βήμα για να βοηθήσει το παιδί του.Και αυτό είναι το πιο σημαντικό από όλα.
The post Καθυστέρηση ομιλίας ή αυτισμός; appeared first on www.iatro.gr.

Διαβάστε περισσότερα