Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν μέχρι σήμερα, η χαμηλή ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια συγκράτησε τις τιμές. Καθώς όμως ο πόλεμος συνεχίζεται και το καλοκαίρι έρχεται, τα δεδομένα αλλάζουν. Η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές ακριβού πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την αύξηση της κατανάλωσης λόγω κλιματιστικών, προεξοφλεί υψηλές τιμές ρεύματος ακόμη και αν ανοίξουν άμεσα τα Στενά του Ορμούζ.
Στις πρώτες εβδομάδες των πολεμικών συγκρούσεων στο Ιράν το σενάριο μιας παρατεταμένης σύγκρουσης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού εμφανιζόταν από αναλυτές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ως δυσμενές και όχι πάντως το πιθανότερο. Με τις πολεμικές συγκρούσεις να μετρούν πλέον κοντά στους τρεις μήνες και τις διαταραχές στον εφοδιασμό ενέργειας και εμπορευμάτων της παγκόσμιας αγοράς να έχουν εκτοξεύσει τις τιμές, οι προβλέψεις κινούνται πλέον μεταξύ δυσμενών και δυσμενέστερων σεναρίων ανεβάζοντας κατακόρυφα τις ανησυχίες για νέο πληθωριστικό σοκ και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.
Σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα με την υψηλή εξάρτηση σε εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου και τα δομικά προβλήματα αγορών εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη, και κινδυνεύει να πληρώσει τον βαρύτερο λογαριασμό στην Ευρώπη.
Το αποτύπωμα της κρίσης είναι ήδη ισχυρό στην ελληνική οικονομία, η οποία κατέγραψε τον Απρίλιο τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat o πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Απρίλιο σε 4,6% –έναντι ρυθμού ετήσιας αύξησης 3,4% τον Μάρτιο– και σε αρκετά μεγάλη απόσταση από τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 3%. Την αύξηση αυτή πυροδότησε πρωτίστως ο ενεργειακός πληθωρισμός που διαμορφώθηκε στο 21,9% και ήταν ο δεύτερος υψηλότερος στην Ευρωζώνη, με τις τιμές ενεργειακών προϊόντων στην Ελλάδα να αυξάνονται σε μηνιαία βάση κατά 7,7% καταγράφοντας την έκτη μεγαλύτερη αύξηση στις χώρες της Ευρωζώνης.
Η μέση τιμή της αμόλυβδης κινείται σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο και είναι η τέταρτη ακριβότερη στην Ευρώπη και το ντίζελ κίνησης πάνω από το 1,8 ευρώ/λίτρο, ενώ ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» καθώς η χώρα εισέρχεται στη θερινή περίοδο είναι οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος που συγκρατήθηκαν σε χαμηλά επίπεδα λόγω χαμηλής ζήτησης και υψηλής παραγωγής των ΑΠΕ το δίμηνο Μαρτίου Απριλίου.
Παρά τη μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ και τη συμμετοχή τους στο μείγμα παραγωγής πάνω από 50%, το εισαγόμενο φυσικό αέριο εξακολουθεί να καθορίζει τις χονδρικές τιμές ενέργειας περίπου στο 60%-70% του χρόνου.
Η Ελλάδα καλύπτει πάνω από το 50% των αναγκών της σε φυσικό αέριο με LNG, με το αμερικανικής προέλευσης αέριο να αντιπροσωπεύει πάνω από το 80% το 2025, το οποίο πληρώνει ακριβότερα από το ρωσικό που έχει υποκαταστήσει, αλλά και στην πιο υψηλή τιμή σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης. Σύμφωνα με την έκθεση του διεθνούς think tank IEEFA η Ελλάδα πλήρωσε το 2025 την υψηλότερη μέση τιμή για εισαγωγές αμερικανικού LNG, στα 38,7 ευρώ/μεγαβατώρα, περίπου 12% υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το αυξημένο αυτό κόστος μεταφέρεται κατά βάση στην αγορά ηλεκτρισμού και μέσω αυτής σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αφού η ηλεκτροπαραγωγή καλύπτει πάνω από το 70% της συνολικής εγχώριας ζήτησης.
Αυξημένες τιμές φυσικού αερίου σε συνδυασμό και με τις παραδοσιακά αυξημένες καταναλώσεις ηλεκτρικού ρεύματος τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω κλιματισμού προεξοφλούν υψηλές τιμές ρεύματος ακόμη και στο καλό σενάριο άμεσης αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Οι καταναλωτές θα βρεθούν πλήρως εκτεθειμένοι στις υψηλές διακυμάνσεις της αγοράς καθώς οι πάροχοι από τις πρώτες εβδομάδες της κρίσης άρχισαν να αποσύρουν από την αγορά τα φθηνά σταθερά τιμολόγια, ανεβάζοντας τις τιμές στα νέα προϊόντα έως και 50%.
kosmoslarissa.gr (από το ρεπορτάζ της Χρύσας Λιάγγου στην Καθημερινή)
Το άρθρο Κλιματισμός και ρεζερβουάρ θα κάνουν πιο καυτό το φετινό καλοκαίρι – Η αμόλυβδη 4η ακριβότερη στην Ευρώπη εμφανίστηκε πρώτα στο kosmoslarissa.gr.
Διαβάστε περισσότερα