Η Ευρώπη χρειάζεται κοινή στρατηγική για την Τεχνολογία, υπογραμμίζει σε ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Όπως αναφέρει, “στο 30th Annual Government Roundtable του Economist Enterprise SE Europe, με τον Alasdair Ross συζητήσαμε για την ευρωπαϊκή κυριαρχία σε έναν αλληλεξαρτώμενο και πολυδιάστατο κόσμο”.
Στην ομιλία του ο κύριος Πιερρακάκης επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ότι “η τεχνολογία θα καθορίσει κάθε επιμέρους τομέα πολιτικής, είτε πρόκειται για την ενέργεια, είτε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, είτε σχεδόν για τα πάντα. Οι τεχνολογικές καινοτομίες θα καθορίσουν την παραγωγικότητα και θα καθορίσουν την ικανότητά μας να επιτύχουμε και να διατηρήσουμε την οικονομική ανάπτυξη”. Ενώ, ειδικά για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, αναφέρει ότι “από τη μία πλευρά, θυμίζει τη διαστημική κούρσα. Από την άλλη, θυμίζει την κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών”.
Σε βίντεο, το οποίο συνοδεύει την ανάρτηση, ο Πρόεδρος του Eurogroup τονίζει ότι “χρειαζόμαστε ένα πολύ σαφές δόγμα για την τεχνολογία. Πιστεύω, λοιπόν, ότι στο ερώτημα αυτό η καλύτερη απάντηση είναι να αποκτήσουμε μια αντίληψη ευρωπαϊκών πρωταθλητών στην τεχνολογία, αντί για εθνικούς πρωταθλητές, και να έχουμε την επιμονή και τη στρατηγική για να δημιουργήσουμε οικοσυστήματα γύρω από αυτούς”.
Όπως επισημαίνει “εγώ ο ίδιος διατύπωσα την περασμένη εβδομάδα την πρόταση για την κεντρική διεξαγωγή των δημοπρασιών φάσματος και στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ιδέα ήταν η εξής: παρότι διαθέτουμε δύο ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές – σε αντίθεση με άλλους τομείς, βρισκόμαστε στην τεχνολογική πρωτοπορία όσον αφορά τις υποδομές 5G και, ελπίζουμε, σύντομα και τις υποδομές 6G – εξακολουθούμε να έχουμε μια εξαιρετικά κατακερματισμένη αγορά τηλεπικοινωνιών”.
“Καθώς, λοιπόν, αναζητούμε νέους πόρους για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο”, προτείνει ο κύριος Πιερρακάκης, “θα μπορούσαμε να σκεφτούμε πιο φιλόδοξα: να ενοποιήσουμε τις δημοπρασίες και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουμε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για να μοχλεύσουμε ένα μέρος αυτών των εσόδων, δημιουργώντας έτσι περισσότερους πόρους. Με τον τρόπο αυτό, οι διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο δεν θα είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, αλλά ένα παιχνίδι θετικού αθροίσματος, μια συζήτηση περισσότερο προσανατολισμένη στην ανταγωνιστικότητα. Αυτό ακριβώς πρέπει να κάνουμε, αν θέλουμε να είμαστε πιο φιλόδοξοι” καταλήγει στο βίντεο το οποίο δημοσιεύει ο Πρόεδρος του Eurogroup.
Ολόκληρη η ανάρτηση
Ολόκληρη η συζήτηση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη με τον Alasdair Ross, Countries Editor του “The World Ahead” του The Economist, στο πλαίσιο του “30th Annual Government Roundtable”, με θέμα: “Progress in an Age of Upheaval | Geopolitics – Growth – Technology” έχει ως εξής:
Ερώτηση: Υπάρχουν δύο μορφές του ρήματος “κάνω”, υπάρχουν δηλαδή πράγματα που πρέπει να κάνουμε και πράγματα που μπορούμε να κάνουμε. Έχουμε ακούσει πάρα πολλά και έχουμε δει να παρουσιάζονται από τον Enrico Letta και τον Mario Draghi ορισμένες εξαιρετικές προτάσεις για το τι πρέπει να κάνουμε, αλλά πρέπει επίσης να αναρωτηθούμε πόσα από αυτά μπορούμε να κάνουμε, πόσα από αυτά προχωρούν ήδη. Έχετε δηλώσει επανειλημμένα ότι η Ευρώπη πρέπει να επανασχεδιάσει την προσέγγισή της στην ανάπτυξη και έχετε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή παραγωγή. Μπορείτε να μας δώσετε, αν θέλετε, μια έκθεση προόδου, ίσως στο πλαίσιο της έκθεσης Draghi; Πώς τα πηγαίνει η Ευρώπη σε σχέση με τους στόχους που έθεσε ο Mario Draghi;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, επιτρέψτε μου να πω ότι αυτή η διαφοροποίηση, αυτή η διάκριση μεταξύ του “τι πρέπει να κάνουμε” και του “τι μπορούμε να κάνουμε” δεν είναι πάντοτε τόσο απόλυτη, με την εξής έννοια: Νομίζω ότι στην Ευρώπη, για οποιαδήποτε στρατηγική απόφαση θέλει κανείς να λάβει, είναι πολύ σημαντικό να μοιραζόμαστε το ίδιο λεξιλόγιο, είναι πολύ σημαντικό να μοιραζόμαστε τον ίδιο “βορρά στην πυξίδα”.
Και υπό αυτή την έννοια, το γεγονός ότι ο καλός μου φίλος Enrico Letta και ο Mario Draghi διαμόρφωσαν αυτές τις εκθέσεις και όρισαν τις προτεραιότητες, και το ότι συμφωνήσαμε πάνω σε αυτές, είναι από μόνο του αρκετά σημαντικό, γιατί αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει σύγκλιση.
Το ερώτημα τώρα είναι πότε, πόσο γρήγορα και πόσο αποτελεσματικά- γιατί μπορεί κανείς πάντοτε να παρουσιάσει μια εκδοχή όσων πρέπει να επιτευχθούν.
Είμαι αισιόδοξος, με την έννοια ότι ακόμη και αν πάρουμε τα βασικά στοιχεία πολιτικής στα οποία πρέπει να έχουμε αποτελέσματα έως το τέλος του έτους, είτε πρόκειται για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είτε πρόκειται για την ενέργεια, ήδη βλέπουμε κινητικότητα στην πράξη.
Στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων βλέπετε πρόοδο όσον αφορά στην τιτλοποίηση, όσον αφορά στο πακέτο για τις συμπληρωματικές συντάξεις, όπου το Συμβούλιο θα καθορίσει τη θέση του αρκετά σύντομα, καθώς και στο βασικότερο κατά τη γνώμη μου στοιχείο, το πακέτο ενοποίησης των αγορών και της εποπτείας τους.
Το έχουμε ήδη συζητήσει σε σημαντικό βαθμό στο επίπεδο του ECOFIN και στο Eurogroup και πιστεύω ότι είναι φιλοδοξία της ιρλανδικής Προεδρίας να επιτύχει αυτό το αποτέλεσμα επίσης αρκετά γρήγορα.
Αν πάρουμε την ενέργεια ως έναν βασικό τομέα πολιτικής όπου πρέπει να δούμε σημαντική πρόοδο, θα επικαλεστώ μια έκθεση του ΔΝΤ, η οποία αναφέρει ότι ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή είναι κατά 12% μικρότερος από ό,τι θα ήταν εάν δεν είχαμε λάβει τα αναγκαία ενεργειακά μέτρα στην Ευρώπη όσον αφορά τις επενδύσεις.
Αυτό σημαίνει ότι κάναμε ορισμένα πράγματα από το 2022 μέχρι σήμερα. Επίσης, το πεδίο των μέτρων που λαμβάνουμε τώρα, των βραχυπρόθεσμων μέτρων, συνάδει και με τη μακροπρόθεσμη φιλοδοξία μας.
Αν δείτε τη ρήτρα διαφυγής, η επέκταση της ρήτρας διαφυγής που έχουμε σήμερα για την άμυνα περιλαμβάνει πλέον και τις επενδύσεις στην ενέργεια, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής.
‘Αρα, κατανοούμε ότι η ενέργεια είναι ένας ακόμη τομέας στον οποίο πρέπει να οικοδομήσουμε μια πραγματική Ενεργειακή Ένωση.
Φυσικά, πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα. Χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις στα δίκτυα, περισσότερες επενδύσεις στην αποθήκευση, περισσότερες επενδύσεις στις διασυνδέσεις.
Δεν έχουμε ακόμη μια ενιαία αγορά ενέργειας στην Ευρώπη, δεν έχουμε ακόμη μια ενεργειακή ένωση. Και αυτό αποτελεί επίσης μια βασική προτεραιότητα.
Και τρίτο και τελευταίο σημείο, το ψηφιακό ευρώ θα είναι πραγματικότητα έως το 2029, γιατί έχουμε ήδη τη θετική ψήφο στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Θα έχουμε επίσης ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αυτό το καλοκαίρι. Και στη συνέχεια θα έχουμε ένα πιλοτικό πρόγραμμα και σύντομα θα υπάρξει συγκεκριμένο αποτέλεσμα όσον αφορά το ψηφιακό ευρώ.
Επομένως, υπάρχει πρόοδος.
Φυσικά, πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα και σε πολλά μέτωπα.
Εγώ ο ίδιος διατύπωσα την πρόταση την περασμένη εβδομάδα για την κεντρική διεξαγωγή των δημοπρασιών φάσματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντί να πραγματοποιούνται ξεχωριστά και στα 27 κράτη-μέλη.
Είχα την ευκαιρία να τη συζητήσω με τον καλό μου φίλο Enrico Letta, με τον Mario Draghi και με τους συναδέλφους μου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η ιδέα ήταν η εξής: σε αντίθεση με πολλούς άλλους τομείς, στις τηλεπικοινωνίες η Ευρώπη διαθέτει δύο παγκόσμιους πρωταθλητές στις υποδομές και βρίσκεται στην τεχνολογική πρωτοπορία, τόσο στο 5G όσο και, ελπίζουμε, στο 6G. Ωστόσο, εξακολουθούμε να έχουμε μια ιδιαίτερα κατακερματισμένη αγορά τηλεπικοινωνιών.
Επομένως, καθώς αναζητούμε νέους πόρους για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), ίσως μπορούμε να σκεφτούμε πιο φιλόδοξα: να κεντρικοποιήσουμε τις δημοπρασίες και στη συνέχεια να αξιοποιήσουμε, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), μέρος των εσόδων αυτών, ώστε να κινητοποιηθούν ακόμη περισσότεροι πόροι. Με αυτόν τον τρόπο, οι διαπραγματεύσεις για το ΠΔΠ δεν θα είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, αλλά ένα παιχνίδι θετικού αθροίσματος, μια συζήτηση περισσότερο προσανατολισμένη στην ανταγωνιστικότητα. Και αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να κάνουμε, αν θέλουμε να είμαστε πιο φιλόδοξοι.
‘Αρα, συνολικά είμαι αισιόδοξος.
Δεν είναι μια ερώτηση που απαντάται με ναι ή όχι. Δεν είναι μια συζήτηση άσπρο ή μαύρο. Είναι ζήτημα του πόση πρόοδο μπορούμε να πετύχουμε και πόση απόσταση μπορούμε να διανύσουμε στην πράξη. Και αυτή τη στιγμή βλέπω ότι υπάρχουν οι πολιτικές προϋποθέσεις. Υπάρχουν επίσης οι αρνητικές εξωτερικές επιδράσεις, οι οποίες μας ωθούν να παραδώσουμε αποτελέσματα. Όμως είμαι αρκετά αισιόδοξος ότι θα καταφέρουμε να πετύχουμε πολύ σημαντικά και ουσιαστικά πράγματα αρκετά σύντομα.
Η πολιτική βούληση υπάρχει.
Ερώτηση: Η παραγωγή βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της συζήτησης – η παραγωγή, η παραγωγικότητα και ίσως η επιστροφή σε μια πιο προσανατολισμένη στη μεταποίηση οικονομία στην Ευρώπη. Σε ποιον βαθμό μπορεί η Ευρώπη να επιδιώξει μια επιστροφή σε μια οικονομία που βασίζεται περισσότερο στη μεταποίηση; Τι σημαίνει σήμερα μεταποίηση; Τι σημαίνει παραγωγή σε αυτή τη νέα τεχνολογική εποχή;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, για να απαντήσω στην ερώτησή σας, πρέπει πρώτα να ορίσει κανείς συνολικά τη φιλοδοξία του, δηλαδή ποιος είναι και τι προσπαθεί να πετύχει. Μάλιστα, αυτό ήταν αντικείμενο συζήτησης και στην τελευταία συνεδρίαση του Eurogroup. Η ιδέα είναι να αποκτήσουμε ένα πολύ σαφές τεχνολογικό δόγμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί επίσης να προωθήσει αυτή την κατεύθυνση, γιατί η τεχνολογία θα καθορίσει κάθε επιμέρους τομέα πολιτικής, είτε πρόκειται για την ενέργεια, είτε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, είτε σχεδόν για τα πάντα.
Οι τεχνολογικές καινοτομίες θα καθορίσουν την παραγωγικότητα και θα καθορίσουν την ικανότητά μας να επιτύχουμε και να διατηρήσουμε την οικονομική ανάπτυξη. Γιατί, στην πραγματικότητα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια δυαδικότητα. Υπάρχουν πολλές ομοιότητες, πολλές αναλογίες με την Ελλάδα, γιατί η Ελλάδα γύρω στο 2019 είχε μια σειρά από πράγματα που δεν είχε κάνει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
‘Αρα, το προφανές, δηλαδή αυτό που δεν έχεις κάνει για πολύ καιρό, αποφέρει ένα προφανές μέρισμα ανάπτυξης μόλις το κάνεις. Είναι, κατά μία έννοια, το “μέρισμα του προφανούς”.
Από την άλλη πλευρά, πρέπει να αντιμετωπίσεις και να ανταποκριθείς με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις αναδυόμενες προκλήσεις του αύριο.
Αυτή είναι η δυαδικότητα που αντιμετωπίζει κάθε υπεύθυνος χάραξης πολιτικής στον κόσμο.
Έτσι, στην ευρωπαϊκή περίπτωση, από τη μία πλευρά πρέπει να πετύχουμε αποτελέσματα και πρόοδο σε όσα δεν έχουμε κάνει εδώ και πολύ καιρό: την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση, την Ενεργειακή Ένωση – όλα αυτά θα δημιουργήσουν ένα αναπτυξιακό μέρισμα.
Από την άλλη πλευρά, χρειαζόμαστε ένα πολύ σαφές δόγμα για την τεχνολογία.
Νομίζω, λοιπόν, ότι στο ερώτημα αυτό η καλύτερη απάντηση είναι να αποκτήσουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον τομέα της τεχνολογίας, αντί για εθνικούς πρωταθλητές, και να έχουμε την επιμονή και τη στρατηγική να δημιουργήσουμε οικοσυστήματα γύρω από αυτούς.
Ποια είναι, λοιπόν, η στρατηγική για το φάσμα που προσπάθησα να περιγράψω προηγουμένως; Είναι μια στρατηγική δημιουργίας οικοσυστημάτων γύρω από δύο τεχνολογικούς παίκτες που ήδη διαθέτουμε – έναν στη Σουηδία και έναν στη Φινλανδία, την Ericsson και τη Nokia – και δημιουργίας μεγάλων οικοσυστημάτων, όπου το επίπεδο των εφαρμογών θα χρηματοδοτείται ιδανικά από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αλλά κυρίως από την ιδιωτική αγορά, ώστε να μπορέσουμε να επιτύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Αυτός είναι ο στόχος.
Στην πραγματικότητα, έχουμε τρεις επιλογές όσον αφορά την τεχνολογία.
Η πρώτη είναι να ηγηθούμε (lead): να επιλέξουμε τους τομείς στους οποίους διαθέτουμε πρωταθλητές, να επιλέξουμε τους τομείς στους οποίους βρισκόμαστε κοντά στην τεχνολογική αιχμή και να τους αναπτύξουμε, ώστε να επιτύχουμε πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης σε παγκόσμια κλίμακα.
Η δεύτερη επιλογή είναι να οικοδομήσουμε (build): να επιλέξουμε ορισμένους τομείς στους οποίους δεν διαθέτουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, αλλά πιστεύουμε ότι η απόκτησή του είναι υπαρξιακής σημασίας. Αυτό κάναμε με την Airbus. Αυτό κάναμε με το Galileo.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να το παρακάνουμε. Αν πιστεύουμε ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκές εκδοχές των πάντων, κάνουμε λάθος, ειλικρινά, γιατί οι χρηματοδοτικοί πόροι που διαθέτουμε είναι πεπερασμένοι.
Επομένως, αν πρόκειται να τους χρησιμοποιήσουμε, είναι προτιμότερο να τους κατευθύνουμε στους τομείς όπου ήδη διαθέτουμε πλεονέκτημα και όπου μπορούμε να δημιουργήσουμε και να διατηρήσουμε αυτό το πλεονέκτημα, ώστε να μην βρεθούμε σε σχέση ασύμμετρης αλληλεξάρτησης. Γιατί η κυριαρχία δεν ταυτίζεται με την αυτονομία. Η αυτονομία είναι μία διάσταση της κυριαρχίας. Μπορείς να ασκείς κυριαρχία και με άλλους τρόπους, μέσω του ελέγχου.
Η τρίτη επιλογή είναι μια πολύ στοχευμένη και ιδιαίτερα έξυπνη ρύθμιση (regulate). Να είμαστε σε θέση να συνεργαζόμαστε και ταυτόχρονα να διαμορφώνουμε τις τεχνολογίες που δεν μας ανήκουν, αλλά τις οποίες μπορούμε να ελέγχουμε με τον βέλτιστο τρόπο, εφόσον είμαστε πραγματικά έξυπνοι “ρυθμιστές” – κάτι που δεν συμβαίνει πάντοτε.
Αυτές, λοιπόν, είναι οι τρεις επιλογές.
Φυσικά, η δυσκολία βρίσκεται στις λεπτομέρειες: στο να προσδιορίσουμε με σαφήνεια τι ανήκει σε κάθε κατηγορία και πώς μπορεί να διαμορφωθεί η στρατηγική.
Αλλά, και πάλι, η αποκατάσταση των βασικών υποδομών της ευρωπαϊκής οικονομίας, κατά μία έννοια, και η πλήρης υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι ιδιαίτερα σημαντικές και από αυτή την άποψη, γιατί πρέπει να μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε αυτές τις επενδύσεις.
Κάθε νεοφυής επιχείρηση που δημιουργείται στην Ευρώπη θα έπρεπε να μπορεί να αναπτυχθεί στην Ευρώπη.
Σήμερα αυτό δεν συμβαίνει. Σε κάποιο σημείο γίνεται σχεδόν υπαρξιακή ανάγκη να μετατραπεί σε εταιρεία του Delaware και να αναζητήσει αμερικανική χρηματοδότηση.
Αυτό δεν είναι κακό. Θα έπρεπε όμως να αποτελεί επιλογή και όχι σχεδόν αναγκαιότητα.
Θα πρέπει, επομένως, να διαθέτουμε όλους τους απαραίτητους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς, ώστε κάθε επιχείρηση να μπορεί να υλοποιήσει το σύνολο των φιλοδοξιών της εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Ερώτηση: Θα ήθελα να περάσω σε ένα άλλο θέμα, ένα θέμα-ορόσημο. Νομίζω ότι υπήρξε συναίνεση εδώ στη σκηνή σήμερα το πρωί, αλλά και γενικότερα στον κόσμο, ότι ένας από τους βασικούς κινητήριους παράγοντες της ευρωπαϊκής πολιτικής σήμερα είναι η ανάγκη για ανθεκτικότητα.
Σε έναν εχθρικό κόσμο υπάρχουν απειλές και προκλήσεις τόσο από την Ανατολή όσο και από τη Δύση, και υπάρχει η ανάγκη για μια πιο ανθεκτική ευρωπαϊκή οικονομία. Πριν από δέκα ή είκοσι χρόνια, η λέξη-κλειδί ήταν η αποτελεσματικότητα. Η εξάρτηση από μακρινούς εταίρους ήταν ένας από τους τρόπους με τους οποίους η ευρωπαϊκή οικονομία γινόταν πιο ανταγωνιστική, επειδή γινόταν πιο αποδοτική και χαμηλότερου κόστους.
Πόσο έχουμε προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση και υπάρχει ο κίνδυνος, με αυτή την έμφαση στην ανθεκτικότητα, να αρχίσουμε να χάνουμε την αποτελεσματικότητα; Ποιο θα είναι το κόστος που θα πληρώσει η Ευρώπη επειδή εστιάζει τόσο πολύ στο ζήτημα της ανθεκτικότητας;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Και πάλι, νομίζω ότι αυτό συνδέεται και με την προηγούμενη απάντηση, γιατί στο τέλος της ημέρας πρέπει να ορίσουμε τι σημαίνει κυριαρχία. Πρέπει, επομένως, να έχουμε μια ευρωπαϊκή στρατηγική για αυτά τα ζητήματα. Θα ορίσουμε την κυριαρχία ως αυτονομία ή θα την ορίσουμε ως μια ευρύτερη, πιο σύνθετη και πολυδιάστατη έννοια; Η δική μου απάντηση είναι το δεύτερο και όχι το πρώτο. Ζούμε σε έναν αλληλεξαρτώμενο κόσμο. Αμφισβητείται η πολυμερής συνεργασία μέσα σε αυτόν τον αλληλεξαρτώμενο κόσμο; Ναι, αμφισβητείται. Όμως αυτό μεταβάλλεται. Μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Το ερώτημα είναι πόσο ισχυρός είσαι όταν κάθεσαι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Γιατί στο τραπέζι θα κάθεσαι πάντοτε. Δεν θα είσαι ποτέ πλήρως αυτόνομος.
Το ερώτημα είναι αν μπορείς να ζεις σε έναν κόσμο όπου αυτή η αλληλεξάρτηση δεν είναι ασύμμετρη, όπου υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους είσαι ο ισχυρότερος και όπου, παράλληλα, δημιουργείς σημαντικές συνέργειες με τους διεθνείς εταίρους σου.
‘Αρα, θα ζούμε πάντοτε μέσα σε αυτή την αλληλεξάρτηση. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω τις δυνατότητές μας σε συγκεκριμένους τομείς. Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, που ορίζει την ανθεκτικότητα.
Και γι’ αυτό χρειάζονται πολύ έξυπνες και ιδιαίτερα στοχευμένες συνέργειες.
Να δώσω ένα παράδειγμα: το cloud (οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους).
Ανέφερα προηγουμένως τις υποδομές 5G. Οι πολιτικές της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ είχαν ως αποτέλεσμα να ευνοηθούν οι δύο ευρωπαϊκές εταιρείες που ανέφερα προηγουμένως. Δεν υπήρχε αμερικανικός πρωταθλητής στον συγκεκριμένο τομέα. Αυτό, φυσικά, δεν ήταν ο στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ήταν όμως το αποτέλεσμα των πολιτικών της.
Εμείς, ως Ευρωπαίοι, αξιοποιήσαμε αυτή την ευκαιρία για να δημιουργήσουμε εκείνο το μεγάλο οικοσύστημα, εκείνο το πανευρωπαϊκό φάσμα, εκείνο το κατάλληλο οικονομικό περιβάλλον που θα επέτρεπε στις εταιρείες αυτές να εξελιχθούν σε ακόμη μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, αξιοποιώντας αυτή την εξωτερική συγκυρία; Όχι, δεν το κάναμε.
Ειλικρινά. Και αυτό είναι κρίμα.
Αυτός είναι ένας τομέας όπου πρέπει να επενδύσεις και να αναπτυχθείς, γιατί έχεις τη δυνατότητα να το κάνεις. Βρίσκεσαι στην αιχμή της τεχνολογίας.
Στο cloud, οι αμερικανικοί hyperscalers κατέχουν τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς. Δεν υπάρχει καμία ευρωπαϊκή εταιρεία που να διαθέτει πάνω από το 2% της αγοράς.
Είναι, λοιπόν, αυτός ένας τομέας όπου πρέπει να εστιάσουμε δημιουργώντας έναν ευρωπαϊκό πρωταθλητή; Κατά τη γνώμη μου, είναι ένας τομέας όπου πρέπει να εστιάσουμε στο να γίνουμε πραγματικά έξυπνοι “ρυθμιστές”, ώστε να ασκούμε την κυριαρχία μας μέσω του ελέγχου.
Ιδανικά, το κόστος μετάβασης από έναν hyperscaler σε άλλον θα πρέπει να είναι μηδενικό. Θα πρέπει να υπάρχει κυριότητα των δεδομένων και πλήρης έλεγχός τους, με τα δεδομένα να παραμένουν αποθηκευμένα εντός της χώρας σου. Αυτού του είδους οι πολιτικές.
Όμως πρέπει να επιλέξεις πού θα επενδύσεις κάθε ευρώ που διαθέτεις.
Νομίζω ότι κάθε επιχειρηματίας σε αυτή την αίθουσα θα σας πει πως, όταν επενδύει, επενδύει στους νικητές του, στις πιο ισχυρές επενδυτικές επιλογές του, στα έργα που έχουν τις μεγαλύτερες προοπτικές επιτυχίας.
Πιστεύω ότι το ίδιο πρέπει να κάνουν και οι πολιτικοί. Και δεν το έχουμε κάνει αρκετά.
Πρέπει να το κάνουμε πολύ περισσότερο.
Αυτό όμως προϋποθέτει μια ειλικρινή αξιολόγηση του ποιοι είμαστε και τι μπορούμε να πετύχουμε.
Επιλέγεις ορισμένους τομείς στους οποίους θεωρείς ότι πρέπει πράγματι να αποκτήσεις αυτή την ανθεκτικότητα, είτε για λόγους εθνικής ασφάλειας είτε για λόγους ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων, και προχωράς.
Και επειδή ζούμε σε έναν αλληλεξαρτώμενο κόσμο, πιστεύω ότι, αν έχουμε πλήρη επίγνωση αυτής της πραγματικότητας και έχοντας πλήρη χαρτογράφηση του τοπίου, η επένδυση στους δικούς μας πρωταθλητές είναι ο πιο έξυπνος δρόμος προς τα εμπρός.
Και ο πιο ρεαλιστικός.
Ερώτηση: Ας μείνουμε για λίγο ακόμη στην τεχνολογία. Μιλήσατε για την ανάγκη να επιλέγουμε τους νικητές μας, να επιλέγουμε, κατά μία έννοια, τις μάχες που θα δώσουμε, και να κατευθύνουμε τους πόρους μας εκεί όπου πιστεύουμε ότι μπορούν να μας προσφέρουν το μεγαλύτερο πλεονέκτημα.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Με μερικές εξαιρέσεις, ναι, αυτό πρέπει να κάνεις. Η εθνική ασφάλεια είναι μια τέτοια περίπτωση, αλλά δεν υπάρχουν πολλές εξαιρέσεις.
Ερώτηση: Ας μιλήσουμε πολύ σύντομα για τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Η κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει σημαντικό ζήτημα. Ωστόσο, η Ευρώπη βρίσκεται σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση από πλευράς ανταγωνιστικότητας σε παγκόσμια κλίμακα, σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης.
Υπάρχουν πράγματα που μπορεί να κάνει η Ευρώπη στον τομέα της ρύθμισης, αλλά δεν πρόκειται να αναπτύξει ούτε να ελέγξει τα μοντέλα που θα υιοθετηθούν ευρύτερα. Είναι αυτό πρόβλημα; Και πώς μπορεί να το αντιμετωπίσει;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Αύριο έχουμε αυτή τη συζήτηση στο Eurogroup. Θα συζητήσουμε για την τεχνητή νοημοσύνη και έχουμε προσκαλέσει έναν από τους ευρωπαίους πρωταθλητές μας στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, τη Mistral, να συμμετάσχει στη συζήτηση.
Ειλικρινά, το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να αξιολογήσουμε τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης.
Και αυτές οι επιπτώσεις έχουν, και πάλι, μια δυαδικότητα.
Αν έπρεπε να το συνοψίσω, θα έλεγα ότι, από τη μία πλευρά, θυμίζει τη διαστημική κούρσα. Από την άλλη, θυμίζει την κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.
Γιατί, αν εξετάσουμε τις δυνατότητες των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, όπως το Mythos της Anthropic, ειλικρινά, μπορούν ουσιαστικά να εισβάλουν σχεδόν σε οποιοδήποτε σύστημα.
Επομένως, το επίπεδο των διορθώσεων και των αναβαθμίσεων ασφαλείας (patching) που θα απαιτηθεί, μόλις ολοκληρωθεί η αξιολόγηση όλων των συστημάτων, θα είναι τεράστιο.
Μέχρι στιγμής, εμείς, ως υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης, επικεντρωνόμαστε στις τράπεζες. Όμως χρειάζεται να αξιολογηθούν όλα τα συστήματα, σε ολόκληρο τον κόσμο.
Γνωρίζουμε -όπως γνωρίζετε κι εσείς, υπήρξα υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης- ότι πολλά από τα συστήματα που χρησιμοποιούμε είναι αρκετά παλιά και ξεπερασμένα.
Επομένως, θα απαιτηθεί ένα πολύ σημαντικό επίπεδο επενδύσεων, προκειμένου να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε αυτή την πρόκληση. Και αυτό είναι κάτι που ακόμη δεν έχουμε συνειδητοποιήσει πλήρως.
Δεύτερον, χρειαζόμαστε ένα επίπεδο πολυμερούς διακυβέρνησης.
Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα είναι εξαιρετικά ισχυρά.
Ο τρόπος διακυβέρνησής τους δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε ευρωπαϊκή, αμερικανική ή κινεζική ρύθμιση.
Καμία χώρα – θα έλεγα ούτε καμία ήπειρος από μόνη της – δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να τα διακυβερνήσει.
Αυτό που απαιτείται είναι συντονισμός.
Και η πρόκληση, την οποία όλοι αντιλαμβανόμαστε, είναι ότι απαιτείται αυτού του είδους ο συντονισμός σε μια εποχή όπου η πολυμερής συνεργασία αντιμετωπίζει τις δικές της δυσκολίες.
Αυτό είναι το ένα σκέλος.
Από την άλλη πλευρά, για να απαντήσω στη θετική διάσταση της ερώτησής σας, τα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούν να προκύψουν από αυτές τις τεχνολογίες, εφόσον αξιοποιηθούν σωστά, είναι τεράστια.
‘Αρα, και εδώ χρειάζεται στρατηγική.
Σήμερα, κάθε υπουργός στην Ευρώπη, κάθε υπουργός στον κόσμο, αντιλαμβάνεται τις επιπτώσεις και τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης.
Η βασική διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις και ανατροπές είναι η ταχύτητα και η κλίμακα της αλλαγής. Ό,τι παλαιότερα συνέβαινε μέσα σε δεκαετίες, τώρα θα συμβαίνει μέσα σε χρόνια ή ακόμη και σε μήνες, ίσως ακόμη και σε εβδομάδες.
Αυτό το εκθετικό χρονικό πλαίσιο και αυτός ο εκθετικός ρυθμός αλλαγής διαφέρουν ριζικά από τον γραμμικό τρόπο με τον οποίο εμείς, ως άνθρωποι, αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.
Ή, όπως θα έλεγε ένας επικριτής, από τον “υπο-γραμμικό” τρόπο με τον οποίο τα πολιτικά συστήματα συνήθως αντιδρούν σε αυτού του είδους τις προκλήσεις.
‘Αρα, η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας είναι πολύ μεγάλη.
Όμως, επιστρέφοντας στην αρχική σας ερώτηση, δεν πρέπει να υποτιμούμε την αξία της διαμόρφωσης ενός κοινού λεξιλογίου και μιας κοινής στρατηγικής.
Η στρατηγική που διαμόρφωσαν ο Enrico Letta και ο Mario Draghi είναι εξαιρετικά σημαντική για εμάς.
Είναι ο βορράς της πυξίδας μας σε κάθε συνεδρίαση, σε κάθε συζήτηση και σε κάθε συζήτηση για τη διαμόρφωση πολιτικής, είτε σε εθνικό είτε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Και αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους βλέπουμε πλέον πραγματική πρόοδο στην πράξη.
The post Κ. Πιερρακάκης: Nα σκεφτούμε πιο φιλόδοξα – Xρειαζόμαστε ένα πολύ σαφές δόγμα και ευρωπαίους πρωταθλητές στην Τεχνολογία appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα