Ο Σεργκέι Λαβρόφ, σίγουρα ο πιο έμπειρος υπουργός Εξωτερικών αυτή τη στιγμή στον πλανήτη, ήταν μάλλον απαξιωτικός όταν δήλωνε ότι αυτά που του είπε ο Γερμανός ομόλογός του, Γιόχαν Βάντεφουλ, θα μπορούσε να του τα είχε πει και από το τηλέφωνο ή απλώς να του στείλει τη γραπτή του δήλωση.
Ο Ρώσος διπλωμάτης φρόντισε να μην αφήσει καν περιθώρια για υποψίες αναθέρμανσης των παγωμένων σχέσεων των δύο πλευρών καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία δεν διαφαίνεται και οι απειλές για τις συνέπειές του ξεπερνούν την επικράτεια των δύο χωρών. Η συνάντηση στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ήταν απροσδόκητη, κράτησε μόλις 22 λεπτά και προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Οι πληροφορίες λένε ότι το ραντεβού κλείστηκε την τελευταία στιγμή μετά από αίτημα από τη γερμανική πλευρά, κάτι που η τελευταία δεν επιβεβαιώνει επίσημα.
Κίνηση τακτικής ή αλλαγή στρατηγικής;
Αυτό που μπορεί κανείς να υποψιαστεί είναι ότι επρόκειτο για μια διπλωματική κίνηση του Βερολίνου με αποδέκτες τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας. Στο εσωτερικό η Ακροδεξιά οργιάζει, ειδικά στην Ανατολική Γερμανία, ζητώντας να ανοίξουν οι στρόφιγγες για τα φτηνά ρωσικά καύσιμα, αφού προηγουμένως υπάρξει «ειρήνη» με τη Ρωσία και σταματήσει η αθρόα υποστήριξη προς την Ουκρανία, που έχει ώς τώρα κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια. Αυτά άλλωστε ήταν κάποια από τα κεντρικά συνθήματα της ΑfD στις πρόσφατες κρατιδιακές εκλογές.
Σε διεθνές επίπεδο η μέχρι τώρα απόλυτη άρνηση της γερμανικής κυβέρνησης για οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με τη Μόσχα προκάλεσε τη δυσαρέσκεια αρκετών Ευρωπαίων εταίρων, όπως οι ηγεσίες Γαλλίας και Ιταλίας, που κατά καιρούς έχουν κάνει λόγο για την ανάγκη επανέναρξης διαλόγου με το Κρεμλίνο, χωρίς αυτό να γίνεται «πίσω από την πλάτη» της Ουκρανίας. Επίσης με τη στάση του ώς τώρα το Βερολίνο δίνει άλλοθι στον αποκλεισμό των Ευρωπαίων από τις όποιες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις έχει κατά καιρούς επιδιώξει ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Πούτιν. Η πρόσφατη απόφαση του Αμερικανού προέδρου να καλέσει τη Ρωσία σε συναντήσεις του G20 και η πρόθεσή του να «ζωντανέψει» με την επιστροφή του Πούτιν το G8 προκάλεσαν τεράστια αμηχανία στο Βερολίνο, όπου μάλλον και οι πιο σκληροπυρηνικοί κατάλαβαν ότι αν υλοποιήσουν απειλές για μποϊκοτάζ αυτών των συναντήσεων, αυτός που θα βλάψουν περισσότερο θα είναι μάλλον ο εαυτός τους.
Ενα απλό πυροτέχνημα;
Ουσιαστικά οι δηλώσεις του Γιόχαν Βάντεφουλ μετά το ψυχρό ραντεβού ήταν αποκαλυπτικές ή μάλλον απολογητικές, σε πνεύμα «να που μιλάμε και με τη Μόσχα, όπως μας ζητούν ορισμένοι, αλλά δεν έχει νόημα». Μπορεί αυτή η αλλαγή στάσης να φέρει κέρδη στη γερμανική διπλωματία; Είναι μάλλον αμφίβολο, αφού η συγκεκριμένη κίνηση μοιάζει περισσότερο με πυροτέχνημα και όσο δεν υπάρχουν οι ανάλογες ενδείξεις για να μπορέσει να την τοποθετήσει κανείς σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής. Πάντως η περίοδος της ολοκληρωτικής «σιγής ασυρμάτου» φαίνεται να παίρνει τέλος μετά τη δήλωση του Γερμανού πρώτου διπλωμάτη: «Με φίλους δεν χρειάζεται να διαπραγματεύεσαι, με τους αντιπάλους πρέπει να διαπραγματεύεσαι» δήλωσε με αυτοπεποίθηση. Αυτό θα μπορούσε να εκληφθεί από κάποιους και ως παραδοχή ότι η μέχρι τώρα κάθετη απόρριψη κάθε προσέγγισης εγκαταλείπεται ως λάθος επιλογή.
Η ικανοποίηση που εκφράστηκε από κάποια στελέχη των συγκυβερνώντων Σοσιαλδημοκρατών για την «αιφνιδιαστική» κίνηση του Χριστιανοδημοκράτη ΥΠΕΞ δείχνει ότι μάλλον και μέσα στον κυβερνητικό συνασπισμό στο Βερολίνο είχαν αρχίσει να δυναμώνουν οι φωνές που μιλούσαν για μια αδιέξοδη προσέγγιση. Από την άλλη, οι πιο σκληροί από τους Χριστιανοδημοκράτες επέκριναν την «πρωτοβουλία» Βάντεφουλ, που προφανώς έγινε σε συνεννόηση με τον Μερτς.
Υποστήριξη βρήκε πάντως η κίνηση Βάντεφουλ από ένα άλλο έμπειρο «γεράκι» της διπλωματίας. Ο Γερμανός πρέσβης Βόλφγκανγκ Ισινγκερ, άλλοτε επικεφαλής της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, θεώρησε θετική τη συνάντηση, έδειξε ωστόσο να προτιμά τη μυστική διπλωματία, λέγοντας ότι θα ήταν καλύτερο να μην είχε ανακοινωθεί τίποτα επίσημα και να επιχειρηθεί να κρατηθούν ανοικτοί οι δίαυλοι για μελλοντικές επαφές όταν θα υπήρχε ίσως και κάτι πιο χειροπιαστό. Θα μπορούσε και αυτό να εκληφθεί ως κριτική στην απειρία του Γερμανού ΥΠΕΞ.
Να μη μείνει εκτός παιχνιδιού
Η Γερμανία προσπαθεί ως φαίνεται να μη μείνει εντελώς εκτός παιχνιδιού. Ισως να θέλει να στείλει και ένα μήνυμα στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος τους τελευταίους μήνες έχει συμπρωταγωνιστήσει σε μια σειρά από σκάνδαλα που αφορούσαν στενούς συνεργάτες του και έχει προκαλέσει πολλές απορίες με εξίσου αιφνίδιες επιλογές του για αλλαγές κυρίως στη στρατιωτική αλλά και στη διπλωματική ηγεσία της χώρας. Πιστευτή μπορεί να θεωρηθεί ώς έναν βαθμό και η γερμανική ανησυχία για την απειλή μιας επισιτιστικής κρίσης σε χώρες του παγκόσμιου Νότου αν τα σιτηρά Ρωσίας και Ουκρανίας συνεχίσουν να μην μπορούν να βγουν από τη Μαύρη Θάλασσα. Ηταν άλλωστε και η καλύτερη δικαιολογία για να εξηγηθεί η συνάντηση, καθώς χώρες όπως η Αίγυπτος πράγματι έχουν εκφράσει φόβους για μια επισιτιστική κρίση τον χειμώνα και έχουν ζητήσει παρεμβάσεις από τους «ισχυρούς» του πλανήτη.
Εδώ εισχωρεί στο κάδρο και η Τουρκία, που στο παρελθόν είχε πρωταγωνιστήσει για τη σχετική συμφωνία μεταξύ των δύο εμπόλεμων και η οποία έχει εκφράσει τη «διάθεση» να το ξανακάνει και τώρα. Την τελευταία ημέρα του Αυγούστου ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, δήλωνε ότι η Αγκυρα βρίσκεται σε επαφές για το θέμα με Κίεβο και Μόσχα και έχει έτοιμη μια σχετική συμφωνία.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr