Σε μια χρονική συγκυρία όπου το πολιτικό σκηνικό αναδιατάσσεται —με την εμφάνιση του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα να προκαλεί τριγμούς στην προοδευτική παράταξη και την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας να επενδύει σε διλήμματα περί «στείρας άρνησης» — ο Λευτέρης Καρχιμάκης, συντονιστής της Ομάδας Προγράμματος του ΠΑΣΟΚ και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου, παρεμβαίνει με μια ατζέντα που κοιτάζει πέρα από τον «βούρκο» της τοξικότητας.
Ως στέλεχος της νέας γενιάς που μεγάλωσε μέσα στις αλλεπάλληλες κρίσεις, ο κ. Καρχιμάκης δεν περιορίζεται στην κριτική για την κατακρήμνιση της αγοραστικής δύναμης ή την «αθωράκιστη» κοινωνία απέναντι στα καρτέλ. Αντιθέτως, ξεδιπλώνει μια συγκεκριμένη προγραμματική εναλλακτική, εστιάζοντας σε τομές που αγγίζουν την καρδιά της καθημερινότητας:
Κοινωνική Στέγαση: Με πρότυπο τις πρακτικές προοδευτικών Δήμων, προτείνει τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών για νέους ανθρώπους και την αυστηρή ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb).
Θεσμική Θωράκιση: Ζητά την αλλαγή του άρθρου 86 του Συντάγματος και του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, ώστε να πάψει αυτή να αποτελεί το «μακρύ χέρι» της εκάστοτε εξουσίας.
Νέο Παραγωγικό Μοντέλο: Προτάσσει τη στροφή από την «μονοκαλλιέργεια» του τουρισμού και του real estate σε επενδύσεις έντασης διανοίας και στήριξης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο Λευτέρης Καρχιμάκης ξεκαθαρίζει τη θέση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στα σενάρια συνεργασιών, απαντά στην πρόκληση του «νέου ΣΥΡΙΖΑ» και εξηγεί γιατί η επιστροφή της μεσαίας τάξης στην «πράσινη» βάση δεν περνά μέσα από παροχολογίες, αλλά μέσα από μια νέα πολιτική ηθική.
Συνέντευξη
Χρόνης Διαμαντόπουλος
–Η πρόσφατη αντιπαράθεση του υπουργού υγείας και αντιπρόεδρου της ΝΔ με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, είναι μια ένδειξη της πολιτικής αντιπαράθεσης που θα δούμε ενόψει των εκλογών;
Είμαστε συνηθισμένοι σε τέτοιου είδους αντιδράσεις τόσο από τον κ. Γεωργιάδη όσο και από τη Νέα Δημοκρατία. Όποτε αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα εσωτερικό ή οι δημοσκοπήσεις δεν την ευνοούσαν επιστράτευαν τη λογική του ισοπεδωτισμού. Το «όλοι ίδιοι είμαστε» είναι εφεύρεση της Νέας Δημοκρατίας. Το ίδιο έκανε και ο κ. Καραμανλής για να παραμείνει στην εξουσία και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Εμείς παραμένουμε στις θέσεις μας και τις αξίες μας στο ακέραιο. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να κυλήσει η χώρα στον βούρκο. Θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε τα σκάνδαλα της Νέας Δημοκρατίας και να κάνουμε προγραμματική αντιπολίτευση. Ο λαός έχει ανάγκη να ακούσει προτάσεις που θα τον κάνουν να ζει καλύτερα. Διότι πλέον όλοι γνωρίζουν πόσο διεφθαρμένο είναι το σύστημα εξουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη και ψάχνει την εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Θα την βρει στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ.
–Κύριε Καρχιμάκη, η Νέα Δημοκρατία συχνά κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ για «στείρα άρνηση», επιχειρώντας να το ταυτίσει με τον «πράσινο ΣΥΡΙΖΑ». Πώς απαντάτε στο δίλημμα που θέτει το Μέγαρο Μαξίμου ότι η μόνη εναλλακτική στη δική τους διακυβέρνηση είναι ο λαϊκισμός, και πώς διαφοροποιείται το ΠΑΣΟΚ από την τακτική του νέου κόμματος Τσίπρα σε αυτό το μέτωπο;
Έχουν αντιληφθεί στη Νέα Δημοκρατία ότι οι πολίτες απορρίπτουν την κυβερνητική τους πολιτική. Μετά από εφτά χρόνια διακυβέρνησης, είμαστε τελευταίοι στην αγοραστική δύναμη, ο πληθωρισμός καλπάζει και η κοινωνία παραμένει αθωράκιστη απέναντι στην ασυδοσία των καρτέλ. Το στρεβλό παραγωγικό μοντέλο έχει οδηγήσει στην αύξηση του ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Όλα αυτά αναδεικνύουν ότι η σημερινή κυβερνητική πολιτική που ακολουθείται είναι αποτυχημένη και ο κίνδυνος να ξανά πληρώσουν οι πολίτες τον λογαριασμό είναι πιο εμφανής από ποτέ. Το ΠΑΣΟΚ προτάσσει τις πολιτικές θέσεις και το πρόγραμμα του. Δεν ερχόμαστε ως διαχειριστές του κράτους και της διαιώνισης των στρεβλώσεων που αφήνει πίσω της η Νέα Δημοκρατία. Ερχόμαστε για να αλλάξουμε τις συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων πολιτών. Τελευταίο παράδειγμα, αποτελεί η έναρξη διαλόγου για την τετραήμερη εργασία που αφορά το 3% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα αλλά το 33% των εργαζομένων. Αφορά μισθωτούς σε εργασίες έντασης διανοίας.
Επίσης, έχουμε καταθέσει τις προτάσεις μας για τη θεσμική θωράκιση του κράτους, για την ενίσχυση της διάκρισης των εξουσιών ούτως ώστε να μην εξαρτάται μία ολόκληρη χώρα από την ατζέντα του εκάστοτε πρωθυπουργού. Τουναντίον, εμείς τονίζουμε την ανάγκη το κράτος να παρουσιάζει μία θεσμική συνέχιση, να μην παραλύει για παράδειγμα την περίοδο των εκλογών, η στελέχωση των ανεξαρτήτων αρχών και του δημοσίου να γίνεται με αντικειμενικά και διακριτά κριτήρια. Η Νέα Δημοκρατία προσπαθεί να παρουσιάσει ότι δεν υπάρχει αντιπολίτευση για να εκβιάσει τους πολίτες να την ξαναψηφίσουν.
–Με την ίδρυση του νέου κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα, ο χώρος της προοδευτικής παράταξης γίνεται εξαιρετικά ανταγωνιστικός. Γιατί ένας ψηφοφόρος που αναζητά αλλαγή να εμπιστευτεί το «θεσμικό» ΠΑΣΟΚ και όχι την υπόσχεση μιας «νέας αρχής» που κομίζει ο πρώην Πρωθυπουργός; Ποια είναι η ειδοποιός διαφορά στη δική σας πρόταση διακυβέρνησης;
Αυτήν την στιγμή ο πρώην πρωθυπουργός έχει ανακοινώσει την πρόθεση του να προχωρήσει στη δημιουργία ενός κόμματος. Δεν γνωρίζουμε ούτε τι προτείνει, ούτε πώς θα λύσει τα μεγάλα προβλήματα που ταλανίζουν τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία όπως η ακρίβεια, η υγεία, οι μισθοί. Από την άλλη εμείς καθημερινά καταθέτουμε στο δημόσιο διάλογο προτάσεις. Δημιουργούμε την εικόνα της καθημερινότητας των πολιτών με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πολιτική που ακολουθούν οι δήμοι Αθήνας, Θεσσαλονίκης και Αιγάλεω όσον αφορά τη στέγαση. Εκεί δηλαδή όπου υπάρχουν προοδευτικοί Δήμαρχοι προερχόμενοι από τον χώρο μας δημιουργούνται κοινωνικές κατοικίες όπου στεγάζονται νέοι άνθρωποι με χαμηλά ενοίκια και χτίζουν τη ζωή τους. Επομένως, δεν μπαίνουμε σε μία διαμάχη παροχολογίας με τη κυβέρνηση. Εμείς λέμε ότι θέλουμε να φτιάξουμε κοινωνικές κατοικίες σε όλη τη χώρα, να βάλουμε μία τάξη στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, να καταργήσουμε την Golden Visa ούτως ώστε οι πολίτες αυτής της χώρας να μένουν σε σπίτια μόνοι τους και όχι Τούρκοι και Κινέζοι, να θεσμοθετήσουμε πλαφόν στο ποσοστό αύξησης ενοικίου στα σπίτια όπως συμβαίνει και στις επαγγελματικές στέγες.
–Στο πεδίο της οικονομίας, η ΝΔ προβάλλει τους δείκτες ανάπτυξης, ενώ το νέο σχήμα του Αλέξη Τσίπρα εστιάζει στην αναδιανομή. Πώς το ΠΑΣΟΚ σκοπεύει να επανασυνδεθεί με τη μεσαία τάξη, η οποία ιστορικά αποτέλεσε τη βάση του, χωρίς να διολισθήσει ούτε στον νεοφιλελευθερισμό της κυβέρνησης ούτε στις παροχολογίες που το ΠΑΣΟΚ έχει επικρίνει στο παρελθόν;
Είμαστε η πρώτη αξιωματική αντιπολίτευση που ανέβηκε στη ΔΕΘ τον περασμένο Σεπτέμβριο και δεν προέβη σε μία παρουσία παροχολογίας που τάζει τα πάντα στους πάντες. Αντιθέτως, παρουσιάσαμε ένα μετρημένο κοστολογημένο και ρεαλιστικό σχέδιο. Τα δύο βασικά θέματα που έχει αυτην την στιγμή η χώρα είναι η ακρίβεια και η αγοραστική δύναμη των πολιτών. Η πηγή αυτών των δεινών είναι αφενός οι διεθνείς εξελίξεις και η αναταραχή που έχουν προκαλέσει στις αγορές και αφετέρου η καρτελοποίηση συγκεκριμένων κλάδων της οικονομίας και το στρεβλό παραγωγικό μοντέλο, το οποίο υιοθέτησαν οι δύο τελευταίες κυβερνήσεις που βασίζεται στην μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και στο real estate.
Για να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια θα πρέπει το κράτος να παίξει τον παρεμβατικό του ρόλο και να σπάσει τα καρτέλ όπου αυτά υπάρχουν. Αυτό για να επιτευχθεί απαιτείται στήριξη των ελεγκτικών μηχανισμών, επιβολή αυστηρών κυρώσεων, φορολόγηση των υπερκερδών, και όπου το κράτος έχει δύναμη ακόμα όπως η ΔΕΗ να λειτουργήσει καταλυτικά ούτως ώστε να πέσουν οι τιμές.
Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του διαθέσιμου εισοδήματος θα πρέπει αφενός να υπάρξει μία εξυγίανση του φορολογικού συστήματος με έκτακτη μείωση της φορολογίας σε συγκεκριμένα είδη πρώτης ανάγκης, τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμάκων και τέλος οι πόροι του κράτους να διοχετεύονται σε παραγωγικές επενδύσεις και κυρίως στη δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου έντασης διανοίας και στήριξης της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας. Κατά αυτόν τον τρόπο θα στηριχτούν τα μεσαία και χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα και θα θωρακιστεί η ελληνική οικονομία από διεθνείς αναταραχές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της λανθασμένης πολιτικής που ακολουθεί η Νέα Δημοκρατία είναι το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο συνεχώς αυξάνεται. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία στηρίζεται στην κατανάλωση και όχι στην παραγωγή. Αυτό πρέπει να αλλάξει.
–Βλέπουμε μια προσπάθεια της ΝΔ να κυριαρχήσει στο «Κέντρο» μέσω των μεταρρυθμίσεων και του νέου κόμματος Τσίπρα να εκφράσει την «κοινωνική οργή». Το ΠΑΣΟΚ πού τοποθετείται σε αυτή τη γεωγραφία; Επιλέγετε τον ρόλο του «εγγυητή της σταθερότητας» ή του «καταλύτη της ανατροπής»;
Επιλέγουμε τη σύγκρουση με οτιδήποτε δεν υπηρετεί τις ανάγκες της μεγάλες κοινωνικής πλειοψηφίας αλλά εξυπηρετεί προσωπικές ατζέντες φίλων και εκλεκτών. Εμείς δεν ετεροπροσδιοριζόμαστε. Έχουμε ένα συγκεκριμένο σχέδιο και όραμα για τη χώρα. Ένα πολιτικό και κυβερνητικό πρόγραμμα το οποίο προσφέρει ασφάλεια, ελπίδα και προοπτική για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία. Για αυτό το λόγο προτείνουμε την αλλαγή του άρθρου 86 του Συντάγματος ούτως ώστε να μην υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων. Για αυτόν τον λόγο μιλάμε για αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης ούτως ώστε να μην είναι το μακρύ χέρι της εκάστοτε κυβέρνησης. Για αυτόν τον λόγο προτείνουμε την ενίσχυση και στελέχωση των Ανεξάρτητων Αρχών. Για να μην απασχολείται η κοινωνία με ψευτο-διλήμματα μεταξύ σταθερότητας για τα καρτέλ και αδειανών υποσχέσεων. Εμείς λέμε ότι πρέπει να μπει μία τάξη στο κράτος, να ενισχυθούν τα θεσμικά αντίβαρα απέναντι στην εκτελεστική εξουσία και να παρέμβουμε στην αγορά ούτως ώστε να σπάσουμε τα καρτέλ, να μειωθούν οι τιμές και να γίνει η ζωή των πολιτών καλύτερη.
–Από τις εκλογές του 2012 και στη συνέχεια το ΠΑΣΟΚ απώλεσε τη συντριπτική πλειοψηφία που το στήριζαν στην Αττική. Πώς μπορεί να επανασυνδεθεί με την παλαιά του βάση; Τι προτίθεται να κάνει η ηγεσία του κόμματος;
To ΠΑΣΟΚ παραδοσιακά είχε δεσμούς και στήριζε με τη μεσαία τάξη και τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα. Άλλωστε η μεσαία τάξη στη χώρα δημιουργήθηκε στα χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ και τον ιδρυτή μας Ανδρέα Παπανδρέου. Από εκεί και πέρα υπήρξε μία κρίση εμπιστοσύνης προς το ΠΑΣΟΚ, διότι χρεώθηκε από τους πολιτικούς του αντιπάλους το βάρος της κρίσης. Ωστόσο, ποτέ δεν έχασε πραγματική επαφή με αυτές τις κοινωνικές ομάδες. Άλλωστε αυτό φαίνεται από τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ στην αυτοδιοίκηση, στα σωματεία, στους οργανωμένους φορείς. Εμείς απευθύνουμε ένα ευρύ κάλεσμα σε αυτόν τον κόσμο να επιστρέψει. Διότι μόνο το ΠΑΣΟΚ αποτελεί τον χώρο που πραγματικά εξέφραζε μαζικά τον κόσμο της εργασίας στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Από εκεί και πέρα αναγνωρίζουμε ότι το εκλογικό σώμα έχει αλλάξει από την τελευταία φορά που κυβέρνησε το ΠΑΣΟΚ το 2010. Η γενιά των 20αρηδων και των 30αρηδων δεν έχει ζήσει κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και μάλιστα οι ανάγκες τους μέχρι πρότινος παρέμεναν εκτός πολιτικού διαλόγου. Εμείς πλέον θέτουμε τα ζητήματα που τους αφορούν και τις λύσεις που προτείνουμε. Από την ισορροπία μεταξύ εργασίας και ζωής, μέχρι τη στέγαση, την ψυχική υγεία έχουμε προτάσεις για να αλλάξουμε τη ζωή μας προς το καλύτερο.
–Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό, η συζήτηση για κυβερνήσεις συνεργασίας είναι αναπόφευκτη. Αν οι κάλπες δεν δώσουν αυτοδυναμία, το ΠΑΣΟΚ θα προέκρινε μια προγραμματική σύγκλιση με τον νέο φορέα του κ. Τσίπρα ή θα θεωρούσατε μια τέτοια κίνηση ως «πισωγύρισμα» που θα ενίσχυε τη ΝΔ ως τον μοναδικό πόλο σταθερότητας;
Μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε ούτε ποια θα είναι η σύνθεση της Βουλής που θα προκύψει από τις κάλπες, ούτε ποιοι θα συμμετέχουν σε αυτήν. Εμείς, έχουμε ξεκαθαρίσει ότι αν ο λαός δεν μας εκλέξει αυτοδύναμους θα επιτελέσουμε τα συνταγματικά μας καθήκοντα και θα αναζητήσουμε προγραμματικές συγκλίσεις. Όχι στη βάση του διαμοιρασμού υπουργικών θώκων αλλά στη βάση των προγραμματικών πολιτικών που αναδεικνύουμε όλο αυτό το χρονικό διάστημα. Από εκεί και πέρα ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει καταθέσει προγραμματικές θέσεις επομένως δεν γνωρίζουμε τι λέει συγκριτικά με αυτά που προτείνουμε εμείς και από την άλλη η μόνη σταθερότητα που παρέχει η Νέα Δημοκρατία είναι προς εκείνους που αισχροκερδούν εις βάρος των πολλών και καρτελοποιούν την ελληνική οικονομία.
–Ως νέο στέλεχος της παράταξης, πώς απαντάτε στο επιχείρημα ότι η αντιπαράθεση Μητσοτάκη – Τσίπρα είναι μια «μάχη από το παρελθόν»; Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να εκφράσει τις νέες γενιές με όρους μέλλοντος, όταν καλείται ταυτόχρονα να διαχειριστεί την ιστορική του κληρονομιά και τις επιθέσεις που δέχεται από δύο πλευρές για το παρελθόν του;
Η διαφορά του ΠΑΣΟΚ με τους υπόλοιπους πολιτικούς χώρους είναι ότι έμαθε από τα λάθη του. Έχει κάνει την αυτοκριτική του για τα κακώς κείμενα του παρελθόντος, έχει ανανεώσει το πολιτικό προσωπικό του, και προσπαθεί να φέρει μία διαφορετική πολιτική ηθική. Τα περισσότερα άτομα που έχουμε ενταχθεί στο ΠΑΣΟΚ είμαστε άνθρωποι οι οποίοι δουλεύουμε και ασχολούμαστε με την πολιτική από τον χρόνο που δεν έχουμε. Διότι πιστεύουμε ότι πρέπει να τελειώνουμε με τα λάθη που μας οδήγησαν να είμαστε η γενιά που έχει βιώσει τις περισσότερες κρίσεις. Οραματιζόμαστε μία Ελλάδα που δεν θα χρειάζεται να έχεις μπάρμπα στην Κορώνη για να προοδεύσεις, να ευτυχήσεις. Δεν θα χρειάζεται να μένεις στο παιδικό σου δωμάτιο μέχρι τα 33. Δεν θα χρειάζεται να κάνεις οικονομία όλη την χρονιά για να πας 3 μέρες διακοπές το καλοκαίρι σε ένα νησί.