Έντονη πολιτική και οικονομική αντιπαράθεση πυροδοτεί η συζήτηση για τα κέρδη των τραπεζών, με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών να επιχειρεί να απαντήσει στις αιχμές του Νίκος Ανδρουλάκης και να παρουσιάσει τη δική της εκδοχή για την πραγματικότητα του κλάδου.
Πίσω από τη σύγκρουση, ωστόσο, αναδεικνύεται ένα βαθύτερο ζήτημα. Η απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που παρουσιάζουν οι τράπεζες και στην εμπειρία των πολιτών φαίνεται να παραμένει μεγάλη, τροφοδοτώντας την καχυποψία για υπερκέρδη και περιορισμένο ανταγωνισμό.
Η πολιτική παρέμβαση και το αίτημα για νέο πλαίσιο στις τράπεζες
Η παρέμβαση του Νίκος Ανδρουλάκης έθεσε στο επίκεντρο τρεις βασικούς άξονες για τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, με στόχο την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ κοινωνίας και τραπεζών.
Μεταξύ των προτάσεων ξεχωρίζει η αύξηση της φορολόγησης στα μερίσματα από 5% σε 13%, που εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποφέρει επιπλέον έσοδα 370 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η υψηλή κερδοφορία των τραπεζών, που φτάνει τα 4,6 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με γενναίες διανομές μερισμάτων, δημιουργεί αίσθημα κοινωνικής ανισότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανάγκη αντιμετώπισης του αναβαλλόμενου φόρου, αλλά και η κατάργηση χρεώσεων που θεωρούνται καταχρηστικές.
Η απάντηση των τραπεζών και τα όρια της εποπτείας
Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών απάντησε επικαλούμενη στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό και την Τράπεζα της Ελλάδος, υποστηρίζοντας ότι ο κλάδος λειτουργεί υπό αυστηρή εποπτεία και δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ολιγοπωλιακός.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα δεν αφορά μόνο τη σταθερότητα του συστήματος αλλά και τη λειτουργία της αγοράς στην πράξη. Οι εποπτικοί μηχανισμοί εστιάζουν κυρίως στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και όχι στην τιμολόγηση προϊόντων ή στον ανταγωνισμό που βιώνει ο καταναλωτής.
Σε αυτό το σημείο, η συζήτηση μεταφέρεται στην αρμοδιότητα της Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία έχει ήδη εντοπίσει ενδείξεις παράλληλης τιμολογιακής συμπεριφοράς και περιορισμένης κινητικότητας πελατών.
Επιτόκια, καταθέσεις και η πραγματική εικόνα για τον πολίτη
Η μεγαλύτερη αντίφαση εντοπίζεται στη σχέση μεταξύ επιτοκίων δανείων και αποδόσεων καταθέσεων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι τράπεζες μετέφεραν γρήγορα τις αυξήσεις επιτοκίων στα δάνεια, αλλά πολύ πιο αργά στις καταθέσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ένα σημαντικό περιθώριο κέρδους που επιβαρύνει κυρίως τα νοικοκυριά. Τα καταναλωτικά δάνεια κινούνται σε επίπεδα άνω του 10%, ενώ οι αποδόσεις καταθέσεων παραμένουν κοντά στο 1% ή και χαμηλότερα.
Αντίθετα, οι μεγάλες επιχειρήσεις απολαμβάνουν καλύτερους όρους χρηματοδότησης και υψηλότερες αποδόσεις στις καταθέσεις τους, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση άνισης μεταχείρισης.
Δημόσιο χρήμα, ξένοι μέτοχοι και το ζήτημα του ελέγχου
Ιδιαίτερο βάρος έχει και το ζήτημα των ανακεφαλαιοποιήσεων. Παρά το επιχείρημα ότι διασώθηκαν οι καταθέσεις, η πραγματικότητα δείχνει ότι το κόστος επιβαρύνθηκε σε μεγάλο βαθμό ο Έλληνας φορολογούμενος.
Την ίδια στιγμή, η μετοχική σύνθεση των τραπεζών έχει αλλάξει ριζικά, με τους ξένους επενδυτές να κατέχουν πλέον κυρίαρχη θέση και να απολαμβάνουν σημαντικά μερίσματα.
Το ζήτημα του αναβαλλόμενου φόρου παραμένει επίσης κρίσιμο, καθώς αποτελεί σημαντικό μέρος των κεφαλαίων των τραπεζών και συνδέεται άμεσα με τη μελλοντική επιβάρυνση του Δημοσίου.
Χρεώσεις και «κοινωνικός ρόλος» στο μικροσκόπιο
Στο θέμα των χρεώσεων, οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι προσφέρουν επιλογές χωρίς επιβάρυνση και προαιρετικά πακέτα. Ωστόσο, στην πράξη, πολλοί καταναλωτές αντιμετωπίζουν αυξανόμενα κόστη σε βασικές συναλλαγές.
Παράλληλα, η επίκληση της κοινωνικής προσφοράς, μέσω δωρεών και προγραμμάτων, δεν φαίνεται να αντισταθμίζει την εικόνα που δημιουργούν τα υψηλά κέρδη και οι περιορισμένες αποδόσεις για τους καταθέτες.
Τα ποσά που προβάλλονται ως κοινωνική συνεισφορά παραμένουν μικρά σε σύγκριση με τα συνολικά κέρδη και τις διανομές προς μετόχους.
Η συζήτηση για τις τράπεζες δεν περιορίζεται πλέον σε τεχνικά οικονομικά στοιχεία. Αγγίζει την καθημερινότητα των πολιτών, την εμπιστοσύνη στο σύστημα και τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το οικονομικό όφελος. Και αυτό είναι που καθιστά τη σύγκρουση τόσο έντονη και με προεκτάσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τον τραπεζικό κλάδο.
The post Ν. Ανδρουλάκης ανοίγει διάλογο για το τραπεζικό σύστημα και την αγορά appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα
Indicator.gr