Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρέπει πραγματικά να μας εξηγήσει κάτι: πώς γίνεται ένα πρόγραμμα που κοστολογείται στα 5,526 δισ. ευρώ καθαρής δημοσιονομικής επίπτωσης, με διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο 5,6 δισ. ευρώ, να μεταμορφώνεται ξαφνικά σε… 13 δισ. ευρώ;
Η απάντηση βρίσκεται μάλλον στο κυβερνητικό Excel. Εκεί, ως γνωστόν, οι αριθμοί έχουν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.
Το πρόγραμμα του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα προβλέπει 7,546 δισ. ευρώ νέες παρεμβάσεις και 2,020 δισ. ευρώ πρόσθετα έσοδα. Δηλαδή καθαρή επίπτωση 5,526 δισ. ευρώ, μέσα στον διαθέσιμο χώρο των 5,6 δισ.και με περίπου 74 εκατ. ευρώ περιθώριο. Αυτή είναι η κοστολόγηση. Η κυβέρνηση, όμως, αποφάσισε να κάνει κάτι πιο δημιουργικό: να πάρει τις δικές της παραδοχές, να τις φορτώσει στο πρόγραμμα και μετά να καταγγείλει το πρόγραμμα για το κόστος που… η ίδια του φόρτωσε.
Για παράδειγμα, οι 30.000 εκπαιδευτικοί. Η κυβέρνηση βγάζει κόστος 570 εκατ. ευρώ, επειδή υπολογίζει σαν καινούργια δαπάνη και τους μισθούς ανθρώπων που ήδη εργάζονται και πληρώνονται. Η πρόσθετη δαπάνη που προβλέπεται από την πρόταση είναι περίπου 150 εκατ. ευρώ, για την κάλυψη δύο επιπλέον μηνών. Αλλά προφανώς στο Μαξίμου σκέφτηκαν ότι ένας μισθός που υπάρχει ήδη στον προϋπολογισμό μπορεί, με λίγη πολιτική φαντασία, να ξαναμπεί στον λογαριασμό.
Στα φάρμακα, πάλι, έχουμε 450 εκατ. ευρώ το 2029 και άλλα 450 εκατ. το 2030. Σύνολο 900 εκατ. ευρώ. Η κυβέρνηση το παρουσιάζει περίπου σαν να βρήκε μισό μέτρο. Μάλλον δεν έχει ενημερωθεί ότι το 450 + 450 κάνει 900.
Στην Υγεία, η αύξηση φτάνει σταδιακά τα 500 ευρώ τον μήνα, από 125 → 250 → 375 → 500 ευρώ. Στους εκπαιδευτικούς, τα 75 ευρώ γίνονται σταδιακά 300 ευρώ. Στους φοιτητές, τα 125 ευρώ γίνονται 500 ευρώ μέχρι το 2030. Δηλαδή, η κυβέρνηση έχει ανακαλύψει μια νέα δημοσιονομική θεωρία: αν κοιτάξεις μόνο την πρώτη δόση, μπορείς να παρουσιάσεις ολόκληρο το μέτρο ως… μικρότερο.
Και μετά ήρθαν τα σπίτια. Οι 50.000 προσιτές στεγαστικές επιλογές έγιναν στο κυβερνητικό Excel 50.000 ολοκαίνουργια σπίτια των 80 τ.μ., με κόστος 1.500 ευρώ το τετραγωνικό και το κράτος να πληρώνει τα πάντα. Έτσι προέκυψαν τα 6 δισ. ευρώ. Βολικό. Μόνο που το πρόγραμμα μιλά για αξιοποίηση δημόσιας και δημοτικής γης, κενών κτιρίων, ανακαινίσεις, μακροχρόνιες μισθώσεις και συνδυασμό δημόσιων, ιδιωτικών και χρηματοδοτικών πόρων.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση δεν κοστολόγησε τις 50.000 στεγαστικές επιλογές. Έχτισε πρώτα 50.000 σπίτια μέσα στο Excel της και μετά μας έστειλε τον λογαριασμό.
Στον ΦΠΑ, η ίδια ιστορία. Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση στο 6% για συγκεκριμένα βασικά προϊόντα, με κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ. Η κυβέρνηση άνοιξε λίγο περισσότερο την πόρτα, έβαλε μέσα σχεδόν ολόκληρο το σούπερ μάρκετ και έφτασε στα 1,8 δισ. ευρώ. Δηλαδή δεν κοστολόγησε το μέτρο. Διεύρυνε το μέτρο και μετά κατηγόρησε εμάς για το επιπλέον κόστος. Είναι μια πρωτότυπη μέθοδος. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στη φορολογία: να αυξάνει η κυβέρνηση τον φόρο και μετά να κατηγορεί τον φορολογούμενο ότι πληρώνει πολλά.
Το ίδιο δημιουργικό πνεύμα συναντάμε και στα 1,5 δισ. ευρώ του ΠΔΕ, στα 590 εκατ. ευρώ προς τους δήμους, στα 160 εκατ. ευρώ του Πράσινου Ταμείου και στα 450 εκατ. ευρώ δανείων της ΕΤΕπ. Όλα μπαίνουν στο ίδιο σακί, λες και ανακατανομή πόρων, μεταφορά χρημάτων, δάνειο και νέα δαπάνη είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Και κάπως έτσι, με αρκετές «στρογγυλοποιήσεις», λίγη διεύρυνση μέτρων και αρκετή δημιουργική λογιστική, τα 5,526 δισ. ευρώ γίνονται 13 δισ. ευρώ.
Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι όταν η κοστολόγηση του προγράμματος είναι υψηλότερη από την κυβερνητική —όπως στις δωρεάν αστικές μετακινήσεις, όπου το πρόγραμμα υπολογίζει 250 εκατ. ευρώ έναντι 200 εκατ. ευρώ της κυβέρνησης— ξαφνικά η περίφημη ευαισθησία της ΝΔ απέναντι στη δημοσιονομική ακρίβεια εξαφανίζεται.
Τελικά, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν φαίνεται να έχει πρόβλημα με τα νούμερα. Έχει πρόβλημα με τα νούμερα που δεν τη βολεύουν.
Και γι’ αυτό το 13 δισ. είναι τόσο χρήσιμο πολιτικά. Ακούγεται εντυπωσιακό, τρομάζει, κάνει για πρωτοσέλιδο και κυρίως αποφεύγει την ενοχλητική λεπτομέρεια: ότι για να φτάσει κανείς εκεί πρέπει πρώτα να αλλάξει τις παραδοχές του προγράμματος.
Οπότε ας αφήσουμε το κυβερνητικό Excel στην άκρη.
Το πρόγραμμα του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα κοστολογείται στα 5,526 δισ. ευρώ καθαρά, όχι στα 13 δισ. ευρώ που προκύπτουν όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη κοστολογεί μια δική της εκδοχή του προγράμματος.
Γιατί αυτό δεν είναι κοστολόγηση.
Είναι αριθμητική με κυβερνητική παραγγελία.
Διαβάστε περισσότερα