Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να καταλάβει κανείς τι πραγματικά συμβαίνει στην ελληνική οικονομία. Να σταματήσει να κοιτάζει τα κυβερνητικά πανηγύρια για τα πλεονάσματα και να κοιτάξει τον λογαριασμό που πληρώνει κάθε μήνα το νοικοκυριό.
Τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026 είναι αποκαλυπτικά. Τα φορολογικά έσοδα έφτασαν τα 33,824 δισ. ευρώ, ενώ τα καθαρά φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 33,383 δισ. ευρώ, περίπου 584 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο. Ποιος πληρώνει αυτόν τον λογαριασμό; Ο πολίτης.
Ο μεγάλος «αιμοδότης» του κράτους είναι ο ΦΠΑ: 14,577 δισ. ευρώ μέσα σε έξι μήνες. Ενας φόρος που επιβαρύνει όλους, αλλά χτυπά δυσανάλογα εκείνον που διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του για να ζήσει. Ο εργαζόμενος, ο συνταξιούχος, η οικογένεια που πληρώνει ενοίκιο, τρόφιμα, ρεύμα, καύσιμα, καφέ, φάρμακα και λογαριασμούς.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική απάτη των αριθμών. Η κυβέρνηση κομπάζει επειδή εισπράττει περισσότερους φόρους, ενώ η κοινωνία ματώνει επειδή χρειάζεται περισσότερα χρήματα απλώς για να διατηρήσει το ίδιο επίπεδο διαβίωσης. Η στέγαση αυξήθηκε κατά 11,5% και η κατηγορία καφέ εστίασης κατά 9,1%. Δεν πρόκειται για πρόσκαιρο φαινόμενο. Είναι το αποτέλεσμα μιας οικονομίας όπου το κόστος ζωής έχει γίνει μηχανισμός αναδιανομής εισοδήματος από τους πολλούς προς τους ισχυρότερους. Και ενώ η ακρίβεια σαρώνει, η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε μόλις 0,7% στο πρώτο τρίμηνο. Αυτό είναι ένδειξη ασφυξίας.
Το ΑΕΠ μπορεί να εμφανίζεται αυξημένο περίπου 2%, αλλά η πραγματική οικονομική εικόνα βρίσκεται στην τσέπη μας. Οταν ο πολίτης περιορίζει τις αγορές του στα απολύτως αναγκαία, η κατανάλωση καθηλώνεται. Οταν το εισόδημα εξαφανίζεται πριν τελειώσει ο μήνας, η «ανάπτυξη» γίνεται λογιστική δημιουργία.
Οι επενδύσεις εμφανίζονται να αυξάνονται κατά 12,1%, αλλά η αρνητική συμβολή των αποθεμάτων κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες υπενθυμίζει ότι η πραγματική οικονομία δεν είναι τόσο λαμπερή όσο παρουσιάζεται. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι αναπτυξιακές προβλέψεις υποχωρούν. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή κατεβάζει τον πήχη για την ανάπτυξη του 2026 στο 1,9%, ενώ το δικό του οικονομετρικό μοντέλο δείχνει ακόμη χαμηλότερα, στο 1,7%.
Δηλαδή η ανάπτυξη χαμηλώνει, η κατανάλωση βαλτώνει, η ακρίβεια καλπάζει, αλλά οι φόροι απογειώνονται και το πλεόνασμα φουσκώνει. Ή, για να το πούμε χωρίς τεχνοκρατικές περιστροφές, το κράτος μαζεύει περισσότερα επειδή οι πολίτες πληρώνουν περισσότερα. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης είχε ήδη φτάσει τα 5,896 δισ. ευρώ στο πρώτο τετράμηνο, ενώ η εκτέλεση του προϋπολογισμού δημιουργεί προσδοκίες για υπερπλεόνασμα που μπορεί να προσεγγίσει το 4% του ΑΕΠ. Αυτό δεν είναι από μόνο του επίτευγμα. Επίτευγμα θα ήταν να δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος χωρίς να στραγγίζεται η κοινωνία. Να αυξάνονται οι πραγματικοί μισθοί και όχι μόνο οι ονομαστικοί. Να μειώνεται η στεγαστική επιβάρυνση. Να περιορίζεται η ακρίβεια. Να ενισχύεται η αποταμίευση των νοικοκυριών. Να φορολογείται αποτελεσματικά ο πλούτος και τα υπερκέρδη αντί να στηρίζεται ο προϋπολογισμός κυρίως στους έμμεσους φόρους.
Γιατί όταν ένα κράτος περηφανεύεται για τα πλεονάσματά του την ώρα που εκατομμύρια πολίτες δεν μπορούν να αποταμιεύσουν ούτε ένα ευρώ, υπάρχει κάτι βαθιά στρεβλό. Είναι μια τεράστια μεταφορά εισοδήματος από την κοινωνία προς τα δημόσια ταμεία, με τον λογαριασμό να πληρώνεται καθημερινά στο σουπερμάρκετ, στο ενοίκιο, στον καφέ και σε κάθε απόδειξη. Και αυτή η «ανάπτυξη» έχει έναν πολύ συγκεκριμένο φορολογούμενο,τους πολίτες.
* Πολιτική και οικονομική αναλύτρια
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr