Τελευταία νέα
Συνάντηση Γεραπετρίτη – Φιντάν στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ Εξώδικη δήλωση του Στέργιου Καλόγηρου στην «Εφ.Συν.» και η απάντηση των συντακτών Δυτική Μακεδονία: Τρίτη αρκούδα νεκρή μέσα σε 5 ημέρες από τροχαίο – Συστάσεις στους οδηγούς Το ΠΑΣΟΚ ζητά απαντήσεις για τον θάνατο της 38χρονης στα κρατητήρια της Πάτρας Στο ΠΑΣΟΚ η Νίνα Κασιμάτη – Συνάντηση με τον Νίκο Ανδρουλάκη, στους 37 βουλευτές η ΚΟ ΚΚΕ: Το Πολυτεχνείο διδάσκει ότι οι λαοί μπορούν να βγουν στο προσκήνιο και να αλλάξουν τον αρνητικό συσχετισμό δύναμης Πολυτεχνείο: Η πρώτη εκφωνήτρια του ραδιοφωνικού σταθμού θυμάται τις δραματικές ώρες – «Δεν παραδοθήκαμε» Δήμητρα Λιάνη: «Σήμερα θα ήθελα να έχω ένα παιδί με τον Ανδρέα Παπανδρέου» – Τι είπε για το νεύμα στο αεροπλάνο Στο Μαξίμου επτά δήμαρχοι για τους νέους συντελεστές δόμησης – Στο τραπέζι αλλαγές στον σχεδιασμό Ισραήλ: Ηγέτες της αντιπολίτευσης κατηγορούν τον Νετανιάχου για «απόπειρα πραξικοπήματος» Χάκερ και Ρώσοι «ινφλουένσερς» στη λίστα των κυρώσεων της ΕΕ ΣΥΡΙΖΑ: Κυβέρνηση και Πρυτανεία υποβαθμίζουν την επέτειο του Πολυτεχνείου-Το “ψωμί, παιδεία, ελευθερία” ενοχλεί ακόμη
Efsyn.gr

Πολυτεχνείο: Η πρώτη εκφωνήτρια του ραδιοφωνικού σταθμού θυμάται τις δραματικές ώρες – «Δεν παραδοθήκαμε»

Η Τόνια Μοροπούλου, η πρώτη εκφωνήτρια του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου, θυμήθηκε τις συγκλονιστικές στιγμές της εξέγερσης του Νοεμβρίου του 1973, από τη δημιουργία του ιστορικού σταθμού μέχρι την εισβολή του τανκ, σε συνέντευξή της στην ΕΡΤ.
Η ίδια περιέγραψε πώς οργανώθηκε το φοιτητικό κίνημα, πώς οι φοιτητές κατάφεραν να επικοινωνήσουν με την κοινωνία και τους λόγους για τους οποίους αποφάσισαν να παραμείνουν στο κτήριο, παρά τις προειδοποιήσεις για επικείμενη αιματοχυσία.
«Πάντα γυρνάμε πίσω. Πιστεύω όλοι οι άνθρωποι της γενιάς μου. Το Πολυτεχνείο είναι πάντα μια πυξίδα στη ζωή μας», ανέφερε η Τόνια Μοροπούλου, υπογραμμίζοντας ότι η ιστορία της εξέγερσης παραμένει ζωντανή και επίκαιρη.
Όπως σημείωσε, το σύνθημα «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερη σημασία, ειδικά στη σημερινή συγκυρία των διεθνών συγκρούσεων και των ενεργειακών, οικονομικών και κοινωνικών κρίσεων.
Παράλληλα, χαρακτήρισε το Πολυτεχνείο χαρακτηριστικό παράδειγμα συλλογικής πολιτικής δράσης, καθώς άνθρωποι με διαφορετικές απόψεις κατάφεραν να συσπειρωθούν στον κοινό αγώνα κατά της δικτατορίας.
Έτσι οργανώθηκε το φοιτητικό κίνημα
Η Τόνια Μοροπούλου αναφέρθηκε στις κινητοποιήσεις που είχαν αρχίσει από το 1972, με βασικό αίτημα τη διεξαγωγή ελεύθερων φοιτητικών εκλογών. Εκείνη την περίοδο, οι διοικήσεις των φοιτητικών συλλόγων διορίζονταν από τη χούντα, ενώ μόνο σε δύο σχολές του Πολυτεχνείου, τη Σχολή Χημικών Μηχανικών και τη Σχολή Τοπογράφων Μηχανικών, είχαν πραγματοποιηθεί εκλογές χωρίς νοθεία.
Ακολούθησε η συγκρότηση φοιτητικών επιτροπών αγώνα, οι οποίες προέκυψαν μέσα από μαζικές συνελεύσεις και συντονίζονταν μεταξύ τους, παρά τις δυσκολίες επικοινωνίας της εποχής.
Καθοριστική ημερομηνία, σύμφωνα με την ίδια, ήταν η 14η Νοεμβρίου 1973, όταν ξεκίνησαν οι συνελεύσεις στις σχολές του Πολυτεχνείου, με αντικείμενο τη στάση των φοιτητών απέναντι στην εξαγγελθείσα φιλελευθεροποίηση της κυβέρνησης Μαρκεζίνη.
«Εμείς βλέπαμε τη φιλελευθεροποίηση Μαρκεζίνη ως ένα πρόσχημα αφομοίωσης και της δικής μας αντίστασης και ήμασταν αντίθετοι», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, παρά τις αρχικές διαφωνίες, οι φοιτητές συσπειρώθηκαν όταν ξεκίνησε η κατάληψη. Στο Πολυτεχνείο προστέθηκαν, μάλιστα, φοιτητές και από άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων η ΑΣΟΕΕ και η τότε Βιομηχανική Σχολή Πειραιά.
Η δημιουργία του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Τόνια Μοροπούλου στη δημιουργία του ραδιοφωνικού σταθμού και στο πρώτο μήνυμα που μεταδόθηκε από αυτόν. Όπως εξήγησε, οι φοιτητές αντιλαμβάνονταν ότι έπρεπε να απευθυνθούν στην κοινωνία, καθώς χωρίς τη συμμετοχή του κόσμου η κινητοποίηση θα παρέμενε μια φοιτητική διαμαρτυρία.
Αρχικά, επιχειρούσαν να μεταφέρουν το μήνυμά τους μέσω λεωφορείων, ταξί, αυτοκινήτων και χειρόγραφων σημειωμάτων. Στη συνέχεια, αποφάσισαν να δημιουργήσουν τον δικό τους σταθμό, αξιοποιώντας έναν πομπό από το εργαστήριο Φυσικής της Σχολής Χημικών Μηχανικών.
«Θυμάμαι κάθισα τότε μπροστά στον πομπό με τον Στέλιο […] και έπρεπε να δώσουμε το στίγμα μας», περιέγραψε.
Τότε, όπως είπε, απηύθυνε αυθόρμητα το πρώτο μήνυμα προς τον ελληνικό λαό:
«Ελληνικέ λαέ, σου μιλούν οι ελεύθεροι αγωνιζόμενοι φοιτητές, οι ελεύθεροι αγωνιζόμενοι Έλληνες. Εδώ Πολυτεχνείο».
«Αυτοί ήμασταν», πρόσθεσε.
Στη συνέχεια δημιουργήθηκε και δεύτερος πομπός, στο εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικής, με τη συμμετοχή φοιτητών και μηχανικών, προκειμένου να ενισχυθεί η εμβέλεια του ραδιοφωνικού σταθμού.
«Δεν είχαμε το περιθώριο να φοβηθούμε»
Ερωτηθείσα για το πώς οι φοιτητές κατάφεραν να ξεπεράσουν τον φόβο και να βρεθούν στην πρώτη γραμμή, η Τόνια Μοροπούλου στάθηκε στο κλίμα συλλογικότητας που είχε διαμορφωθεί μέσα στο Πολυτεχνείο.
«Δεν φοβόμασταν γιατί υπήρχε ένα συλλογικό κλίμα. Δεν είχες το περιθώριο να φοβηθείς. Έπρεπε να πας μπροστά, γιατί εμείς διεκδικούσαμε τη ζωή μας», ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε, στον αγώνα συμμετείχαν άνθρωποι με διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις, οι οποίοι ενώθηκαν γύρω από συγκεκριμένα αιτήματα.
«Ήταν ψωμί, παιδεία, ελευθερία, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική προκοπή», σημείωσε.
Η απόφαση των φοιτητών να παραμείνουν στο Πολυτεχνείο στις 16 Νοεμβρίου
Ιδιαίτερα κρίσιμη για την εξέλιξη της κατάληψης χαρακτήρισε την Παρασκευή 16 Νοεμβρίου 1973 η Τόνια Μοροπούλου. Όπως ανέφερε, η Συντονιστική Επιτροπή είχε λάβει ομόφωνη απόφαση να καλέσει τον λαό της Αθήνας να κατέβει στους δρόμους.
Η ίδια διάβασε το σχετικό κείμενο, ενώ, όπως αποκάλυψε, πενήντα χρόνια αργότερα παρέδωσε το χειρόγραφο στον πρύτανη του Πολυτεχνείου.
Στη συνέχεια, καθηγητές, ο πρύτανης και μέλη της Συγκλήτου ενημέρωσαν τους φοιτητές ότι επίκειται επέμβαση του στρατού και πως δεν μπορούσαν πλέον να εγγυηθούν το πανεπιστημιακό άσυλο. Τους ζήτησαν να αποχωρήσουν, ώστε να αποφευχθεί η αιματοχυσία.
«Εμείς είπαμε ότι θα μας σκοτώσουν είτε φύγουμε είτε δεν φύγουμε και ότι δεν θέλουμε αυτός ο αγώνας να πάει χαμένος. Δεν θέλουμε να πεθαίνουμε κάθε μέρα. Και μείναμε. Δεν παραδοθήκαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως τόνισε, εκείνη ήταν η καθοριστική στιγμή κατά την οποία η φοιτητική κατάληψη εξελίχθηκε σε εξέγερση.
«Ελληνικέ λαέ, σου λέμε την αλήθεια. Μας σκοτώνουν»
Η Τόνια Μοροπούλου θυμήθηκε και τις δραματικές ώρες του απογεύματος της 16ης Νοεμβρίου. Περίπου στις 6 με 7, όπως ανέφερε, έφτασε στη Συντονιστική Επιτροπή η ταυτότητα του πρώτου νεκρού.
Οι φοιτητές συζήτησαν τότε τον τρόπο με τον οποίο θα ενημέρωναν την κοινωνία, καθώς ήδη ακούγονταν πυροβολισμοί. Αποφάσισαν, έτσι, να μεταδώσουν από τον ραδιοφωνικό σταθμό το μήνυμα:
«Ελληνικέ λαέ, σου λέμε την αλήθεια. Ελληνικέ λαέ, μας σκοτώνουν. Κατέβα στο Πολυτεχνείο».
Η έκκληση αυτή προκάλεσε μαζική κινητοποίηση, με πολίτες να κατεβαίνουν στους δρόμους και να στήνουν οδοφράγματα στην Αλεξάνδρας, την Πατησίων, στα Χαυτεία και στην περιοχή του υπουργείου Δημόσιας Τάξης.
Η εισβολή του τανκ και οι τελευταίες στιγμές στον ραδιοφωνικό σταθμό
Συγκλονιστική ήταν η περιγραφή της Τόνιας Μοροπούλου για τη στιγμή της εισβολής του τανκ στο Πολυτεχνείο. Θυμήθηκε τον Δημήτρη Παπαχρήστο να απευθύνεται στους στρατιώτες μέσα από τον ραδιοφωνικό σταθμό, λέγοντας:
«Φαντάροι, αδέλφια μας. Είμαστε άοπλοι. Μη μας χτυπάτε».
«Εκείνη τη στιγμή δεν θέλαμε να φύγουμε. Λέγαμε ας τελειώσουν όλα εδώ, δεν πάμε πουθενά», ανέφερε.
Όπως περιέγραψε, συμφοιτητές τους έφτασαν στον χώρο του σταθμού για να τους απομακρύνουν, καθώς το Πολυτεχνείο άρχισε να αδειάζει.
«Φύγαμε με την κραυγή του εθνικού ύμνου», σημείωσε.
Στη συνέχεια, ορισμένοι φοιτητές κατευθύνθηκαν προς το αίθριο της Αρχιτεκτονικής, όπου βρίσκονταν νεκροί και τραυματίες. Η αποχώρησή τους πραγματοποιήθηκε μέσα σε πυροβολισμούς, ενώ στρατιώτες τούς προειδοποιούσαν ότι κινδύνευαν να συλληφθούν.
«Εγώ έφυγα από την Τοσίτσα, αλλά κι εκεί κάποιοι φαντάροι, αξιωματικοί δεν ξέρω, μας φώναζαν “ψηλά τα χέρια, αλλιώς πυροβολούμε”», ανέφερε.
Όπως θυμήθηκε, οι φοιτητές συνέχισαν να προχωρούν χωρίς να σηκώσουν τα χέρια τους, ενώ περιέγραψε και ένα περιστατικό κατά το οποίο σφαίρα εξοστρακίστηκε στα δέντρα.
«Το Πολυτεχνείο έχει να δώσει μηνύματα έμπνευσης στη νέα γενιά»
Κλείνοντας τη συνέντευξή της, η Τόνια Μοροπούλου μίλησε για τη διαχρονική σημασία της εξέγερσης και τη δική της σχέση με το Πολυτεχνείο, όπου συνέχισε την ακαδημαϊκή της πορεία.
«Δεν μπόρεσα να φύγω. Δεν ήθελα να φύγω από το Πολυτεχνείο», ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε, τα μηνύματα της εξέγερσης παραμένουν επίκαιρα και μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για τις νεότερες γενιές, τόσο σε ό,τι αφορά τη δημοκρατία όσο και τη συλλογική προσπάθεια για την αλλαγή της κοινωνίας.
«Το Πολυτεχνείο διαχρονικά έχει να δώσει στη νέα γενιά μηνύματα έμπνευσης και για τη δημοκρατία, αλλά και για την καινοτομία, δηλαδή για όλα αυτά που μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, αλλά πρέπει να τον αλλάζουν μαζί. Δεν αρκεί η καινοτομία από μόνη της», σημείωσε.
Αναφερόμενη στο σύνθημα που σημάδεψε την εξέγερση του 1973, κατέληξε: «Λαός ενωμένος, ποτέ νικημένος. Εμείς το ζήσαμε».

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε επίσης...