Πότε υπάρχει κρίση αλλά χωρίς «κραχ» στις αγορές; Οταν τα πράγματα χειροτερεύουν σε όλες ταυτόχρονα και κάποιες αυξήσεις τιμών μοιάζουν προϊόν πανικού και είναι ανεξέλεγκτες.
Πότε αρχίζουμε να μιλάμε για κρίση στην αγορά ομολόγων; Οταν το sell off είναι επίσης διεθνές και κυρίως οι κεντρικές τράπεζες αναγκάζονται να παρέμβουν για να στηρίξουν τις τιμές. Οταν αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά ή περιστασιακά και εξαφανίζονται γρήγορα, τότε μπορεί να είναι προϊόντα έκτακτων παραγόντων. Οταν όμως προκαλούνται από την επιδείνωση όχι μόνο επιβαρυντικών διεθνών γεγονότων αλλά και θεμελιωδών μεγεθών και όταν οι αγορές τεστάρουν και αμφισβητούν το υπουργείο Οικονομικών της υπερδύναμης, τότε κάτι πολύ σοβαρό συμβαίνει.
Επιστροφή στον διάχυτο φόβο
Χθες είχαμε την πρώτη αναγκαία -αλλά όχι ικανή- προϋπόθεση για να μιλήσουμε για κρίση στις αγορές: αγορά καυσίμων, αγορά ομολόγων και αγορά μετοχών βρέθηκαν στο «κόκκινο» ταυτόχρονα ύστερα από μεγάλο διάστημα.
Πιο συγκεκριμένα, η αμέσως προηγούμενη φορά ήταν 5 μήνες πριν, στις 9 του περασμένου Μαρτίου, στο ξεκίνημα της ενεργειακής κρίσης στην πρώτη φάση του πολέμου στη Μ. Ανατολή. Το γεγονός αυτό δεν έχει μόνο συμβολική σημασία αλλά και ουσιαστική. Δείχνει μια επιστροφή σε επίπεδα «φόβου» που παρατηρήθηκαν στην πρώτη φάση του πολέμου.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τώρα έχουμε μια απότομη «ωρίμανση» της κρίσης από τα τέλη Αυγούστου – αρχές Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερα, σε περίπου δύο βδομάδες, με την οξύτητα της κρίσης στη Μ. Ανατολή να υπολείπεται σαφώς εκείνης στις 9 Μαρτίου. Ακόμη μία διαφορά είναι ότι τότε η αγορά διαμήνυε «αν πέσει το πετρέλαιο, το πρόβλημα μπορεί να ελεγχθεί». Τώρα αυτό δεν είναι καθόλου σαφές ότι ισχύει, καθώς την «κούρσα» οδηγούν… τα ομόλογα: αυτά, κι όχι ακόμη τα καύσιμα, διαρρηγνύουν ιστορικά επίπεδα αποδόσεων. Σε πλήρη αντίστιξη με παλαιότερες κρίσεις που τα ομόλογα λειτουργούσαν σαν σταθεροποιητές.
Επιπλέον στα καύσιμα έχουν πάρει τη σκυτάλη της «ασφυξίας» (από το brent και το WTI) το ντίζελ και το φυσικό αέριο με ιδιαίτερα ευάλωτη ως προς αυτό την Ευρώπη.
Μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου έχει αυξηθεί περισσότερο από 40% και βρίσκεται πλέον στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023. Οσο για το ντίζελ, εκεί την εικόνα δίνει η διαφορά τιμής (premium διύλισης) μεταξύ brent και ντίζελ, που στις αρχές Σεπτεμβρίου είχε φτάσει σε ιστορικό υψηλό, σε μια ζώνη τιμής από 79 έως και 98 δολάρια το βαρέλι! Στις 3 Σεπτεμβρίου οι Financial Times ανέφεραν ότι η χονδρική τιμή ντίζελ στη νότια Ευρώπη είχε ξεπεράσει τα 198 δολάρια/βαρέλι, με το premium έναντι του αργού να φτάνει το πρωτοφανές 104 δολάρια/βαρέλι.
Το κοινό και απόλυτα ανησυχητικό στοιχείο μεταξύ αρχών Μαρτίου και αρχών Σεπτεμβρίου είναι πάντως ότι έχουμε κρίση χωρίς σταθεροποιητή: πέφτουν ταυτόχρονα ομόλογα (πτώση τιμών – αύξηση αποδόσεων) και μετοχές, ανεβαίνουν οι τιμές καυσίμων επιστρέφοντας σε επίπεδα Μαΐου.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr