29-09-2025
▌Διαγραφή µη τελεσίδικης πειθαρχικής ποινής από πιστοποιητικό
δικηγορικού συλλόγου
Ιστορικό | Το πειθαρχικό συµβούλιο Δικηγορικού Συλλόγου, µε απόφασή του,
επέβαλε πειθαρχική ποινή µε αναστολή σε µέλος του, κατά της οποίας
ο ενδιαφερόµενος άσκησε έφεση. Στη συνέχεια, κατόπιν αίτησής του,
εκδόθηκε από τον Δικηγορικό Σύλλογο πιστοποιητικό δικηγορίας, στο
οποίο, µεταξύ άλλων, αναγράφεται η πειθαρχική ποινή. Ο
αναφερόµενος προσήλθε στην Αρχή επικαλούµενος ότι η απόφαση
δεν έχει καταστεί τελεσίδικη και ισχύει το τεκµήριο αθωότητας, ενώ
παράλληλα παραβιάζονται προσωπικά δεδοµένα.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος του Πολίτη απευθύνθηκε στον Πρόεδρο του
Δικηγορικού Συλλόγου και επισήµανε ότι, σύµφωνα µε τον Κώδικα
Δεοντολογίας Δικηγορικού Λειτουργήµατος (άρθρο 159), όλες οι
συνέπειες καταδικαστικής απόφασης επιβληθείσας από πειθαρχικά
όργανα επέρχονται µετά την τελεσιδικία. Ως εκ τούτου, η αναγραφή
της πειθαρχικής ποινής στο επίµαχο πιστοποιητικό, πράγµατι,
παραβιάζει το τεκµήριο αθωότητας του αναφεροµένου.
Έκβαση | Κατόπιν των ενεργειών της Ανεξάρτητης Αρχής, ο Δικηγορικός
Σύλλογος εξέδωσε νέο πιστοποιητικό, στο οποίο δεν αναγράφεται η
πειθαρχική ποινή.
3
▌Αποκλίσεις στοιχείων αστικής κατάστασης κατά την έκδοση Προσωπικού
Αριθµού
Ιστορικό | Απευθυνόµενος στους συναρµόδιους Υπουργούς Εσωτερικών,
Προστασίας του Πολίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο Συνήγορος του
Πολίτη εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόσφατη υλοποίηση της
έκδοσης Προσωπικού Αριθµού και έθεσε το ζήτηµα της απόκλισης
στοιχείων αστικής κατάστασης στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας.
Διερεύνηση | Σύµφωνα µε το από 2.6.2025 κοινό δελτίο τύπου των Υπουργείων
Προστασίας του Πολίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, όποιος ζητά την
έκδοση Προσωπικού Αριθµού, «σε περίπτωση που τα στοιχεία που
υποδεικνύει δεν ταυτίζονται µε αυτά στο Μητρώο Πολιτών θα πρέπει να
απευθυνθεί στο Δηµοτολόγιο του Δήµου που ανήκει για να τα
διορθώσει». Η διατύπωση αυτή επιτρέπει την εσφαλµένη εντύπωση ότι
κάθε αναγκαία διόρθωση των επίµαχων στοιχείων θα γίνεται σχεδόν
αυτοµάτως, µε απλή δήλωση στο δήµο. Σύµφωνα µε επίσηµα στοιχεία,
µέχρι την 14.6.2025 φέρεται να έχει ζητηθεί η έκδοση Προσωπικού
Αριθµού από 330.000 πολίτες εκ των οποίων οι 96.297 διαπίστωσαν
απόκλιση στοιχείων. Ωστόσο, οι διατάξεις για την έκδοση Προσωπικού
Αριθµού δεν έχουν περιλάβει διευκόλυνση τέτοιων διορθώσεων. Όσοι
συναντούν αποκλίνουσες εγγραφές της αστικής τους κατάστασης όσον
αφορά στοιχεία όπως όνοµα, επώνυµο, πατρώνυµο, µητρώνυµο,
ηµεροµηνία ή τόπο γέννησης, παραπέµπονται στους δήµους ώστε να τα
διορθώνουν µε τις ισχύουσες διαδικασίες, οι οποίες παραµένουν
ανελαστικές, ακριβές και χρονοβόρες. Έτσι, ο Συνήγορος του Πολίτη
επισήµανε προς τα συναρµόδια υπουργεία ότι θεωρεί σκόπιµη, ειδικά
στην παρούσα φάση, την αναθεώρηση των διαδικασιών διόρθωσης και
εξοµοίωσης εγγραφών αστικής κατάστασης.
Έκβαση | Ανταποκρινόµενο, το Υπουργείο Εσωτερικών συµφώνησε µε τα
ανωτέρω και ενηµέρωσε ότι έχει απευθυνθεί στο Υπουργείο Ψηφιακής
Διακυβέρνησης «σχετικά µε τον τρόπο µε τον οποίο πρέπει να
ενηµερώνεται ο πολίτης για τη διόρθωση των στοιχείων του καθώς δεν
είναι εξίσου σαφής για το γενικό πληθυσµό και απαιτεί συγκεκριµένες
νοµικές ενέργειες», ενώ συγκρότησε οµάδα εργασίας για την
αναµόρφωση της νοµοθεσίας µε στόχο «την απλοποίηση της
διαδικασίας διόρθωσης ληξιαρχικής πράξης». Στη συνέχεια, εξέφρασε
τη συµφωνία του και το Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνοµίας, αναφέροντας
ότι «εφόσον οι αστυνοµικοί υπάλληλοι διαπιστώσουν πρόδηλο λάθος
επικοινωνούν µε τις Υπηρεσίες των Δήµων προκειµένου να προβούν στη
διόρθωση των εν λόγω καταφανών λαθών, πλην όµως όχι πάντα µε
θετικό αποτέλεσµα, καθώς έχουν αναφερθεί αρκετές περιπτώσεις
Δήµων οι οποίοι δεν προχωρούν στις σχετικές επικαιροποιήσεις, αλλά
απαιτούν Εισαγγελική ή Δικαστική απόφαση κατόπιν των ανωτέρω
εκτιµάται ότι η υποβληθείσα πρότασή σας θα διευκολύνει, µεταξύ
άλλων και τη διαδικασία έκδοσης δελτίων ταυτότητας Ελλήνων
πολιτών».
4
▌Διαπίστωση ιθαγένειας Ελλήνων οι οποίοι είχαν υιοθετηθεί στις ΗΠΑ
Ιστορικό | Η διαµεσολάβηση του Συνηγόρου ζητήθηκε προκειµένου να αρθούν
διοικητικά προσκόµµατα στις διαδικασίες καθορισµού της ελληνικής
ιθαγένειας τέκνων Ελλήνων πολιτών, τα οποία είχαν δοθεί προς
υιοθεσία στις Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής κατά τη δεκαετία του
- Κύριο εµπόδιο στην αναγνώριση της ελληνικής καταγωγής των
υιοθετηθέντων αποτελούσε η δυσχέρεια ακριβούς αντιστοίχισης της
ταυτοπροσωπίας τους, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις και εν
όψει της δύσκολης ιστορικής συγκυρίας οι σχετικές διαδικασίες δεν
είχαν τηρηθεί µε την αναγκαία σχολαστικότητα, µε αποτέλεσµα να
καθίσταται χρονοβόρα ή και αδύνατη η ολοκλήρωση της διαδικασίας
καθορισµού ιθαγένειας.
Διερεύνηση | Σε δύο από τις δεκάδες εκκρεµείς περιπτώσεις, όπου τα διαθέσιµα
στοιχεία κρίθηκαν ώριµα και αξιοποιήσιµα, ο Συνήγορος καθοδήγησε
τους ενδιαφερόµενους στη συστηµατοποίηση και αξιολόγηση κάθε
σχετικής επίσηµης πληροφορίας και γνωστοποίησε στο Υπουργείο
Εσωτερικών το συµπέρασµά του πως αφενός είναι δυνατό να συναχθεί
µε σχετική ασφάλεια η ταυτοπροσωπία των συγκεκριµένων
υιοθετηθέντων, αφετέρου είναι σκόπιµη η αναζήτηση µεθόδων για
γενικότερη απλοποίηση του διοικητικού χειρισµού παρόµοιων
αιτηµάτων.
Έκβαση | Στις συγκεκριµένες περιπτώσεις, η διοίκηση ανταποκρίθηκε θετικά και
ολοκλήρωσε τη διαδικασία καθορισµού ιθαγένειας, ενώ αµέσως µετά
εκδόθηκε η υπουργική απόφαση 21864/22.4.2025 «Δικαιολογητικά
για την εγγραφή, διόρθωση, µεταβολή ή προσθήκη στοιχείων στο
δηµοτολόγιο, Ελλήνων πολιτών που υιοθετήθηκαν από αλλοδαπούς
πολίτες έως την έναρξη ισχύος του ν. 344/1976» (ΦΕΚ Β
2108/2.5.2025), µε την οποία τυποποιήθηκε η σχετική διαδικασία.
5
▌Παρέµβαση για κρατούµενους σε ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α. που µεταφέρθηκαν από
την Κρήτη
Ιστορικό | Δικηγόροι του Ελληνικού Συµβουλίου Προσφύγων (ΕΣΠ) ζήτησαν
επείγουσα παρέµβαση του Συνηγόρου προκειµένου να καταγραφεί το
αίτηµα ασύλου 20 πολιτών Σουδάν, οι οποίοι είχαν µεταφερθεί από
την Κρήτη και κρατούνταν στο Προαναχωρησιακό Κέντρο Κράτησης
(ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α.) Ξάνθης.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος του Πολίτη µε επείγουσα παρέµβασή του αναφέρθηκε
στο από 10.07.2025 υπόµνηµά του προς τη Βουλή των Ελλήνων1, στο
οποίο η Ανεξάρτητη Αρχή έχει εκφράσει τις επιφυλάξεις της για την
απόκλιση από τους διεθνείς και ενωσιακούς κανόνες για την πρόσβαση
στο άσυλο που επιφέρει η κατατεθείσα την 09.07.2025 τροπολογία
(νυν άρθρο 79 ν.5218/2025), που προβλέπει την τρίµηνη αναστολή
υποβολής αιτηµάτων ασύλου των εισερχοµένων από τη Βόρεια Αφρική
και την επιστροφή τους, χωρίς καταγραφή, στη χώρα προέλευσης ή
καταγωγής. Πέραν της καταγραφής της βούλησης ασύλου, και µε την
ειδική αρµοδιότητα του φορέα εξωτερικού ελέγχου των επιστροφών
αλλοδαπών (άρ. 8 παρ. 6 Οδηγίας 2008/115/ΕΚ), ο Συνήγορος
επισήµανε, ότι η αποχή από οιαδήποτε ενέργεια αποµάκρυνσης
επιβάλλεται από τη θεµελιώδη αρχή του non refoulement που
κατοχυρώνεται από υπέρτερες του τυπικού νόµου διατάξεις διεθνών
συνθηκών και του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου. Ακολούθησαν
αναφορές και παρεµβάσεις της Αρχής και για άλλους µεταφερθέντες
από την Κρήτη, κρατούµενους στην Αµυγδαλέζα και την Ειδική
Εγκατάσταση Κράτησης της Σιντικής Σερρών.
Έκβαση | Μετά τη διαµεσολάβηση του Συνηγόρου, η Υπηρεσία Ασύλου
επικαλέστηκε απλώς την ισχύ του άρ. 79 ν. 5218/2025 από
14.07.2025 για τη µη καταγραφή των νεοεισελθόντων. Η ΕΛ.ΑΣ, µε
έγγραφο του Γενικού Διευθυντή Διαχείρισης Συνόρων και
Μετανάστευσης, προς απάντηση σε αναφορές και σε συνολική
παρέµβαση, από 05.08.2025, της Αρχής για τις συνθήκες και την
αρµοδιότητα µεταφοράς αλλοδαπών από την Κρήτη, σηµείωσε ως
προς την περαιτέρω διαχείρισή τους ότι δεν υπήρξε παρέκκλιση από
την αρχή της µη επαναπρώθησης και «µετά τη λήξη αυτού του
προσωρινού και έκτακτου µέτρου» και «παράλληλα µε την
αποκλιµάκωση της κατάστασης στα σύνορα, το δικαίωµα αιτήµατος
διεθνούς προστασίας θα αποκατασταθεί πλήρως, επιστρέφοντας στο
προηγούµενο καθεστώς χωρίς οποιονδήποτε συµβιβασµό».
1https://www.synigoros.gr/el/category/grafeio-typoy-and-epikoinwnias/post/ypomnhma-or-anastolh-ypobolhs
aithmatwn-asyloy-kai-afi3eis-politwn-tritwn-xwrwn-sthn-krhth
6
▌Άρση κατάληψης χώρου στάθµευσης ΑµεΑ στον Δήµο Αθηναίων
Ιστορικό | Πολίτης απευθύνθηκε στον Συνήγορο του Πολίτη µε αίτηµα την
απελευθέρωση θέσης στάθµευσης ΑµεΑ από ογκώδη αντικείµενα και
απορρίµµατα στο Δήµο Αθηναίων. Ο πολίτης ανέφερε ότι είχε
υποβάλλει σχετικές καταγγελίες προς τον Δήµο Αθηναίων, ωστόσο,
δεν είχε υλοποιηθεί το αίτηµα µεταφοράς των ογκωδών αντικειµένων
αλλά και των λοιπών απορριµµάτων από τους γειτονικούς κάδους.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο του σεβασµού των
δικαιωµάτων των ευάλωτων πολιτών και τη διευκόλυνση της
καθηµερινότητάς τους, απέστειλε επιστολή στις αρµόδιες υπηρεσίες
του Δήµου Αθηναίων και στο Αστυνοµικό Τµήµα Συντάγµατος,
µεταφέροντας το αίτηµα του πολίτη για άµεση λήψη µέτρων και την
απελευθέρωση του χώρου στάθµευσης ΑµεΑ, αλλά και για την
επιτήρηση του χώρου.
Έκβαση | Ο Δήµος Αθηναίων ενηµέρωσε την Ανεξάρτητη Αρχή, ότι προέβη στη
µεταφορά του κάδου σύµµεικτων απορριµµάτων που ήταν
τοποθετηµένος πλησίον της θέσης στάθµευσης ΑµεΑ, σε παρακείµενη
θέση στην ίδια οδό, ώστε να µην εµποδίζεται πλέον η εν λόγω θέση
στάθµευσης ΑµεΑ. Ειδικότερα, το πρόβληµα επιλύθηκε µε την
µετακίνηση των κάδων απορριµµάτων, την επαναχάραξη της ακριβούς
οριοθέτησης της θέσης στάθµευσης ΑµεΑ και τη νέα τοποθέτηση του
κάδου σύµµεικτων απορριµµάτων σε έτερη θέση. Με την ανωτέρω
συνεργασία του Συνηγόρου του Πολίτη µε τις αρµόδιες υπηρεσίες του
Δήµου Αθηναίων, επιλύθηκε άµεσα ένα πρόβληµα που στερούσε την
απρόσκοπτη άσκηση του δικαιώµατος πολίτη ΑµεΑ.
7
▌Αποµάκρυνση αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών & κατεδαφίσεων από
ιδιόκτητη δασική έκταση στο Πικέρµι
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη έλαβε αναφορά κατοίκου Πικερµίου σχετικά
µε τη συσσώρευση υλικών κατεδάφισης, η οποία υλοποιήθηκε πριν
από δεκαεπτά χρόνια σε δασική έκταση στην περιοχή Διώνη, και τη µη
λήψη µέτρων για την αποµάκρυνσή τους από το Δήµο Ραφήνας
Πικερµίου.
Διερεύνηση | Η Ανεξάρτητη Αρχή απευθύνθηκε στις αρµόδιες υπηρεσίες και
ζήτησε τη διενέργεια αυτοψίας στην περιοχή προκειµένου να
διαπιστωθεί η πραγµατική κατάσταση και η λήψη των απαραίτητων
µέτρων για την αποµάκρυνση των αποβλήτων σύµφωνα µε την
ισχύουσα νοµοθεσία.
Έκβαση | Ο Δήµος Ραφήνας-Πικερµίου ενηµέρωσε την Αρχή, ότι τα απόβλητα
δεν βρίσκονται σε κοινόχρηστο χώρο αλλά είναι διάσπαρτα εντός
ιδιόκτητης δασικής έκτασης και ότι ενηµερώθηκε εγγράφως ο
ιδιοκτήτης της έκτασης για την υποχρέωση αποµάκρυνσής τους.
επίσης, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος & Κλιµατικής Αλλαγής της
Περιφέρειας Αττικής διενήργησε δυο αυτοψίες στην περιοχή για την
διακρίβωση της κατάστασης. Κατά την τελευταία αυτοψία
διαπιστώθηκε, ότι ήταν σε εξέλιξη διαδικασία καθαρισµού και
αποµάκρυνσης των στερεών αποβλήτων από τον ιδιοκτήτη της
έκτασης. Στη συνέχεια, ο ιδιοκτήτης της έκτασης απέστειλε επιστολή
προς τις αρµόδιες υπηρεσίες και το Συνήγορο του Πολίτη προκειµένου
να γνωστοποιήσει την ολοκλήρωση της αποκοµιδής και αποµάκρυνσης
των υπολειµµάτων εκσκαφής – οικοδοµικών υλικών/µπαζών και
φερτών υλικών από την έκταση ιδιοκτησίας του και υπέβαλε
παράλληλα και τα παραστατικά διάθεσης των αποβλήτων που
αποµακρύνθηκαν σε αδειοδοτηµένο σύστηµα διαχείρισης αποβλήτων
ΑΕΚΚ.
8
▌Μη συµµόρφωση διοίκησης µε απόφαση του Συµβουλίου της Επικρατείας
που έκρινε ως µη νοµίµως λειτουργούσα τη Δοµή Μαλακάσας
Ιστορικό | Τον Φεβρουάριο του 2025, ο Συνήγορος του Πολίτη ζήτησε τις
απόψεις των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Περιβάλλοντος
και Ενέργειας, Εσωτερικών και Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών,
για τη µη συµµόρφωση της διοίκησης προς την υπ’ αρ. 1532/2023
απόφαση του Συµβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία έκρινε, ότι η
δοµή του Στρατοπέδου Γερακίνη στη Μαλακάσα δεν θεωρείται
νοµίµως λειτουργούσα.
Διερεύνηση | Συγκεκριµένα, µε την ανωτέρω απόφαση το ΣτΕ ακύρωσε σχετικές
πράξεις της διοίκησης, καθώς έκρινε, ότι δεν είναι ανεκτή η ίδρυση και
κατασκευή του Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης και η Ελεγχόµενη
Δοµή Προσωρινής Φιλοξενίας Μαλακάσας, αφενός διότι η έκταση έχει
κηρυχθεί αναδασωτέα, ενώ η διοίκηση δεν προέβη σε έρευνα άλλων
κατάλληλων θέσεων πριν την εγκατάστασή της, και αφετέρου διότι
δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόµενες διαδικασίες περιβαλλοντικής
αδειοδότησης.
Έκβαση | Κατόπιν και σχετικής υπενθύµισης προς τα συναρµόδια υπουργεία τον
Απρίλιο του 2025, αναµένεται η ανταπόκριση της διοίκησης στο
σχετικό έγγραφο της Ανεξάρτητης Αρχής.
9
▌Καταβολή αποζηµίωσης λόγω βλάβης αγωγού ύδρευσης ΔΕΥΑ Δήµου
Πύλου-Νέστορος
Ιστορικό | Πολίτης υπέβαλε αναφορά στον Συνήγορο µε αντικείµενο την
παράλειψη έγγραφης υπηρεσιακής απάντησης και υπηρεσιακών
ενεργειών της Δηµοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης
(Δ.Ε.Υ.Α.) Δήµου Πύλου-Νέστορος, επί αλλεπαλλήλων αιτήσεών του,
ήδη από το έτος 2023, µε θέµα το αίτηµα αποζηµίωσης ποσού ύψους
δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ για µεγάλες ζηµίες, που επέφερε στο
κτίριο της κατοικίας του βλάβη αγωγού της Δ.Ε.Υ.Α.
Διερεύνηση | Η Αρχή απευθύνθηκε εγγράφως στο γραφείο του Δηµάρχου και
Προέδρου της Δ.Ε.Υ.Α. Πύλου-Νέστορος, και ζήτησε οδηγίες για την
εξέταση του ζητήµατος, ώστε να κρίνει αφενός αν αυτό εγείρεται
νοµίµως και βασίµως, και αφετέρου, για να έχει έγγραφη και
αιτιολογηµένη απάντηση σχετικά µε το θέµα.
Έκβαση | Μετά την παρέµβασή της, η Αρχή ενηµερώθηκε µε έγγραφο του
Δηµάρχου και Προέδρου της Δ.Ε.Υ.Α. για την οµόφωνη απόφαση του
Διοικητικού Συµβουλίου, κατόπιν σχετικής θετικής εισήγησης του
Νοµικού Συµβούλου της Επιχείρησης, για την αποδοχή του αιτήµατος
αποζηµίωσης καθ’ όλο το ύψος του αιτηθέντος ποσού των δύο
χιλιάδων (2.000) ευρώ προς συναινετική επίλυση της διαφοράς.
10
▌Προτάσεις για την προστασία της Caretta Caretta
Ιστορικό | Τις διαπιστώσεις και προτάσεις του αναφορικά µε ζητήµατα
προστασίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta Caretta, κατά την
παραχώρηση για απλή χρήση αιγιαλού-παραλίας, κατάθεσε ο
Συνήγορος του Πολίτη προς τον Γενικό Γραµµατέα Δηµόσιας
Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών και
προς τον Γενικό Γραµµατέα Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του
ΥΠΕΝ.
Διερεύνηση | Συγκεκριµένα, κατόπιν έρευνας της Ανεξάρτητης Αρχής, στο
πλαίσιο εξέτασης αναφορών, διαπιστώθηκε, ότι η νοµοθεσία για την
παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού-παραλίας δεν είναι σύµφωνη µε
το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Caretta Caretta (ΥΑ
ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/68083/2147/2021 – ΦΕΚ Β΄ 3678) στο οποίο
εξειδικεύονται τα µέτρα, τα οποία οφείλουν οι αρµόδιες υπηρεσίες να
λαµβάνουν για την προστασία του είδους. Ειδικότερα, ως ένα από τα
µέτρα αυτά ορίστηκε η τακτική επικαιροποίηση της Κοινής Υπουργικής
Απόφασης (ΚΥΑ) 56468/2020 για την απλή παραχώρηση χρήσης
αιγιαλού-παραλίας, µε την οποία είχαν τεθεί επιπλέον όροι σε περιοχές
παρουσίας και ωοτοκίας της χελώνας Caretta Caretta.
Οι ΚΥΑ οι οποίες εκδίδονταν κατ’ έτος για την παραχώρηση απλής
χρήσης αιγιαλού – παραλίας, παρέπεµπαν στη προαναφερόµενη ΚΥΑ
56468/2020 µέχρι και το 2022 (ΚΥΑ 49552/2022 – ΦΕΚ Β΄1952). Το
2023 εκδόθηκε η ΚΥΑ 38609/2023, η οποία αντικατέστησε τις
προηγούµενες αποφάσεις. Στο παράρτηµα Ι αυτής παρατίθενται οι
περιβαλλοντικοί όροι για την απλή χρήση αιγιαλού-παραλίας, όπου,
όµως, δεν αναφέρονται εξειδικευµένα µέτρα προστασίας για τις
περιοχές παρουσίας και ωοτοκίας της χελώνας Caretta Caretta, ούτε
και γίνεται κάποια παραποµπή στους όρους, οι οποίοι είχαν
προβλεφθεί µε την ΚΥΑ 56468/2020. Αντίστοιχα, η ΚΥΑ 57878/2024,
η οποία βρίσκεται εν ισχύ, δε θέτει ούτε και αυτή εξειδικευµένους
όρους για περιοχές παρουσίας και ωοτοκίας της Caretta Caretta.
Με βάση τα ανωτέρω, προτάθηκε από τον Συνήγορο του Πολίτη, όπως
εξεταστεί το ζήτηµα προκειµένου να εισαχθούν στο ισχύον νοµοθετικό
πλαίσιο παραχώρησης απλής χρήσης αιγιαλού-παραλίας συγκεκριµένοι
όροι για την προστασία των περιοχών παρουσίας και ωοτοκίας της
Caretta Caretta, σύµφωνα µε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την
Caretta Caretta, αλλά και το λοιπό θεσµικό πλαίσιο προστασίας αυτής.
Έκβαση | Αναµένεται η ανταπόκριση της Διοίκησης στις προτάσεις της
Ανεξάρτητης Αρχής.
11
▌Ζητήµατα νοµιµότητας οικοδοµικής άδειας και προστασίας του
περιβάλλοντος στον Μώλο Πάρου
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη εξέτασε αναφορά σχετικά µε ζητήµατα
νοµιµότητας οικοδοµικής άδειας στην Τοπική Κοινότητα (ΤΚ) Μώλου
Πάρου λόγω µη αποτύπωσης υδατορέµατος.
Διερεύνηση | Συγκεκριµένα, από την υπόθεση, η οποία εξετάζεται για µακρό
χρονικό διάστηµα από την Ανεξάρτητη Αρχή, αναδείχθηκαν σηµαντικά
ζητήµατα τόσο ως προς την προστασία των µικρών υγροτόπων και
περιοχών Natura, όσο και ως προς την προστασία των ρεµάτων ως
φυσικών αποδεκτών των όµβριων υδάτων και εκτόνωσης των
πληµµυρικών φαινοµένων, καθώς και ως στοιχείων της οικολογικής
ισορροπίας των περιοχών.
Η Ανεξάρτητη Αρχή κατέληξε, µεταξύ άλλων, στα εξής: – Τόσο οι υγρότοποι όσο και τα ρέµατα προστατεύονται ευθέως από το
άρθρο 24 του Συντάγµατος, ενώ υφίσταται σαφής υποχρέωση της
διοίκησης να τα προστατεύει λαµβάνοντας όλα τα απαιτούµενα µέτρα.
Δεν υφίσταται και δεν απαιτείται κάποια διοικητική πράξη
χαρακτηρισµού «ρέµατος», µε βάση την ισχύουσα νοµοθεσία, ενώ τα
µη οριοθετηµένα ρέµατα τυγχάνουν της ίδιας προστασίας µε τα
οριοθετηµένα. – Έχει επανειληµµένα διαπιστωθεί η έλλειψη αποτύπωσης ρεµάτων
στα εγκεκριµένα Γενικά Πολεοδοµικά Σχέδια (ΓΠΣ). Το γεγονός της µη
αποτύπωσης του συγκεκριµένου ρέµατος στο ΓΠΣ της περιοχής, δεν
αναιρεί τον χαρακτήρα αυτού και σε καµία περίπτωση δεν απαλλάσσει
τη Διοίκηση ή τους πολίτες από τις υποχρεώσεις τους αναφορικά µε
την προστασία των ρεµάτων. – Η Δ/νση Υδάτων της οικείας Αποκεντρωµένης Διοίκησης, σύµφωνα
µε το ισχύον θεσµικό πλαίσιο, είναι αρµόδια να αποφαίνεται εάν
υφίσταται ή όχι υδατόρεµα στην περίπτωση που υπάρχουν
αµφιβολίες. -Είναι αναγκαία η οριοθέτηση, του συγκεκριµένου ρέµατος και των
λοιπών ρεµάτων της περιοχής σύµφωνα µε τις προβλεπόµενες
διαδικασίες, καθώς και η λήψη όλων των απαιτούµενων µέτρων για
την αποτελεσµατική ασφάλεια των πολιτών και την προστασία του
περιβάλλοντος.
Επίσης, προτάθηκε, η κατά το δυνατό αµεσότερη, εκπόνηση της
Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης και έκδοση Προεδρικού Διατάγµατος
σύµφωνα µε το άρθρο 21 του ν. 1650/1986 µε σκοπό την προστασία
της περιοχής Natura, ενώ θα πρέπει να εξεταστεί και η δυνατότητα
τροποποίησης του ΓΠΣ της περιοχής.
Έκβαση | Σε ανταπόκριση των ανωτέρω θέσεων της Αρχής, η Δ/νση
Τοπογραφίας της Γενικής Δ/νσης Πολεοδοµίας του ΥΠΕΝ (Τµήµα
Οριοθέτησης Ρεµάτων) µε το υπ’ αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΤΟΠΕΦ/ 44017/
527/04.06.25 έγγραφό της εξέφρασε την άποψη, ότι, εφόσον
σύµφωνα και µε τα διαλαµβανόµενα στο σχετικό έγγραφο της Δ/νσης
Υδάτων Νοτίου Αιγαίου, η επίµαχη γεωµορφή είναι ρέµα, αυτό θα
πρέπει να οριοθετηθεί µε την οριζόµενη στο ν. 4258/2014 (ΦΕΚ Α’
12
94) και στην υπ’ αριθ. οικ.140055/13-01-2017 Κ.Υ.Α. (ΦΕΚ Β’ 428)
διαδικασία και µάλιστα µε Προεδρικό Διάταγµα δεδοµένου ότι η
έκταση βρίσκεται εντός περιοχής Natura. Επιπλέον, η Δ/νση
Πολεοδοµικού Σχεδιασµού του ΥΠΕΝ µε το υπ’ αριθµ. πρωτ.:
ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/43807/1322/11.06.25 έγγραφό της, ενηµέρωσε τον
Συνήγορο αφενός ότι εκπονείται µελέτη για το Τοπικό Πολεοδοµικό
Σχέδιο (ΤΠΣ) του Δήµου Πάρου και αφετέρου ότι εφόσον εντοπίζονται
υδατορέµατα, είτε σε νέες προς πολεοδόµηση περιοχές, είτε σε
οικισµού κάτω των 2.000 κατοίκων ή προϋφιστάµενους του 1923, οι
οποίοι οριοθετούνται για πρώτη φορά, απαιτείται η προσωρινή
οριοθέτηση των ρεµάτων, µέσω των εκπονούµενων ΤΠΣ.
13
▌Κατεδάφιση επικίνδυνων κατασκευών στο Παλαιό Φάληρο
Ιστορικό | Πολίτης ζήτησε τη διαµεσολάβηση του Συνηγόρου για την άρση του
κινδύνου της υπό κατάρρευση κατασκευής σε προκήπιο ισογείου
γωνιακού καταστήµατος πολυκατοικίας στο Παλαιό Φάληρο, η οποία
αποτελούνταν από «…ξύλινα υποστηλώµατα, κάθετα ξύλινα στοιχεία
και ανοίγµατα από σταθερά υαλοπετάσµατα σε ξύλινα πλαίσια», όπως
καταγραφόταν και στις εκθέσεις επικίνδυνης οικοδοµής της
Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών & Δόµησης του Δήµου Ελληνικού –
Αργυρούπολης. Σύµφωνα µε τις εκθέσεις της Διεύθυνσης, τα εν λόγω
υποστηλώµατα ήταν κατασκευασµένα πέραν της οικοδοµικής και επί
της ρυµοτοµικής γραµµής και επίκειτο κατάρρευσή τους λόγω
προχωρηµένης αποσάρθρωσης και αποκόλλησης των στοιχείων που τα
συγκρατούσαν. Η κατασκευή χαρακτηρίστηκε δοµικώς και στατικώς
επικίνδυνη και, εποµένως, για να αρθεί ο κίνδυνος έπρεπε να
κατεδαφιστεί. Παρά ταύτα, η κατεδάφισή της δεν είχε προχωρήσει.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος ζήτησε ενηµέρωση από τις υπηρεσίες του Δήµου
Παλαιού Φαλήρου και Δήµου Ελληνικού – Αργυρούπολης, καθώς η
Διεύθυνση Υπηρεσίας Δόµησης του δεύτερου Δήµου εξυπηρετεί το
Δήµο Παλαιού Φαλήρου. Η Αρχή επισήµανε, ότι στις περιπτώσεις
χαρακτηρισµού οικοδοµής ως «επικινδύνως» ετοιµόρροπης, δεν
προβλέπεται η εξέταση από το αρµόδιο όργανο της δυνατότητας
επισκευών, αλλά η κατασκευή κατεδαφίζεται τρεις µέρες µετά την
κοινοποίηση της σχετικής έκθεσης στους ενδιαφερόµενους ή
παραχρήµα, αποκλειοµένης, µάλιστα, της υποβολής ενστάσεων,
εφόσον η απόφαση της Επιτροπής είναι οµόφωνη. Ο Συνήγορος
επισήµανε επανειληµµένα, ότι εν προκειµένω τίθεται ζήτηµα δηµόσιας
ασφάλειας και προστασίας του κοινού και τόνισε, ότι οι αρµόδιες
υπηρεσίες και η τοπική αυτοδιοίκηση γενικότερα οφείλουν να
µεριµνούν εγκαίρως για την ασφαλή διαβίωση των πολιτών.
Έκβαση | Μετά την παρέµβαση του Συνηγόρου, η Διεύθυνση Υπηρεσιών
Δόµησης του Δήµου Ελληνικού-Αργυρούπολης ενηµέρωσε για τη
«συγκρότηση συνεργείου για την κατεδάφιση οριστικά επικίνδυνης
οικοδοµής», ενώ η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήµου
Παλαιού Φαλήρου ενηµέρωσε, ότι είχε εγγραφεί στον προϋπολογισµό
του οικονοµικού έτους 2024 το ποσό για την κάλυψη των
απαιτούµενων δαπανών κατεδάφισης και αναµενόταν η ανάδειξη
αναδόχου του έργου. Τελικώς, η κατεδάφιση πραγµατοποιήθηκε το
Μάιο του 2025.
14
▌Διόρθωση ονοµατοθεσίας οδού κατόπιν παρέµβασης του Συνηγόρου του
Πολίτη
Ιστορικό | Πολίτης απευθύνθηκε στον Συνήγορο του Πολίτη, διότι σε βεβαίωση
αρίθµησης και ονοµατοθεσίας ακινήτου, που του είχε χορηγηθεί από
το Δήµο Περιστερίου, το όνοµα της οδού είχε αναγραφεί –σύµφωνα
µε τον αναφερόµενο– µε λανθασµένη ορθογραφία «Δεξίονος», αντί
του ορθού «Δεξίωνος». Η ίδια επίµαχη αναγραφή έχει χρησιµοποιηθεί
από τις υπηρεσίες του Δήµου και στην επιτόπια πινακίδα
οδοσήµανσης, που έχει αναρτηθεί ήδη από το 1975 στο οικοδοµικό
τετράγωνο, που βρίσκεται το ακίνητο του πολίτη.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος ζήτησε ενηµέρωση από την αρµόδια Δ/νση Τεχνικών
Υπηρεσιών (ΔΤΥ) του Δήµου, τονίζοντας, ότι βάσει της εγκυκλίου υπ’
αρ. 6/8257/3-2-2020 του Υπουργείου Εσωτερικών µε θέµα «Ονοµασία
ή µετονοµασία οδών, πλατειών ή συνοικιών», η αναγραφή των οδών
τεκµαίρεται από τη διοικητική πράξη ονοµασίας ή µετονοµασίας των
οδών, που εκδίδεται κατόπιν σύµφωνης γνώµης του δηµοτικού
συµβουλίου. Η δε ορθή αναγραφή των ονοµάτων άπτεται της
αρµοδιότητας της Επιτροπής του άρθρου 8 του Κώδικα Δήµων &
Κοινοτήτων, όπως ισχύει.
Σε απάντηση των ανωτέρω, η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του
Δήµου, διαβεβαίωσε, ότι δεν υπήρχε σχετική απόφαση του δηµοτικού
συµβουλίου για τη συγκεκριµένη ονοµατοθεσία της οδού και ως εκ
τούτου οι βεβαιώσεις αρίθµησης στηρίζονται στις υπάρχουσες
τοποθετηµένες πινακίδες των οδών. Κατόπιν διαβούλευσης της Αρχής
µε το Δήµο, επιλέχτηκε η προσωρινή διευθέτηση της εκκρεµότητας,
ήτοι η έγγραφη αποδοχή εκ µέρους της ΔΤΥ, ότι στις υπό έκδοση
βεβαιώσεις για τα ακίνητα επί της συγκεκριµένης οδού, θα γίνονται
πλέον αποδεκτοί και οι δύο προαναφερόµενοι ορθογραφικοί τύποι.
Ωστόσο, δεδοµένου ότι το θέµα της ορθής αναγραφής των ονοµάτων
των οδών εµπεριέχει θέµατα εµπράγµατων δικαιωµάτων των πολιτών
επί των ακινήτων, η Αρχή προχώρησε σε ενδελεχή έρευνα για την
αναγραφή της εν λόγω οδού, τόσο επί του ρυµοτοµικού
αποτυπώµατος των οδών του Δήµου στα σχετικά ΦΕΚ, όσο και σε
υπηρεσίες ψηφιακού περιβάλλοντος εξυπηρέτησης των πολιτών, όπως
η γεωγραφική αποτύπωση της οδού στην ιστοσελίδα του Δήµου, η
ψηφιακή πλατφόρµα support.gov.gr, η εύρεση και ανάρτηση του
ταχυδροµικού κώδικα των οδών κ.α.
Έκβαση | Ο Συνήγορος του Πολίτη επανήλθε στο θέµα, θέτοντας υπόψη των
υπηρεσιών του Δήµου, το σύνολο των στοιχείων που προέκυψαν από
την περαιτέρω διερεύνηση του θέµατος και εισηγήθηκε εκ νέου να
ενεργοποιηθεί η διαδικασία του άρ. 8 ν. 3463/2006. Η πρόταση της
Αρχής έγινε αποδεκτή από το Δήµο και εκδόθηκε η υπ’ αρ. 27/2025
Απόφαση του Δηµοτικού Συµβουλίου του Δήµου Περιστερίου σχετικά
µε την ορθή αναγραφή της οδού (Δεξίωνος).
15
▌Ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών για την παρουσία µεγάλου αριθµού
ιπποειδών στον Υµηττό
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη διενήργησε αυτεπάγγελτη έρευνα για την
παρουσία µεγάλου αριθµού ιπποειδών (άλογα) που δεν έχουν
κηδεµόνα σε περιοχή του Υµηττού στο Δήµο Κρωπίας. Στο πλαίσιο της
διαµεσολαβητικής αποστολής, η Αρχή έχει απευθυνθεί εγγράφως σε
όλες τις εµπλεκόµενες υπηρεσίες και στους αρµόδιους Υπουργούς,
ενώ µε πρωτοβουλία της διενεργήθηκε ευρεία σύσκεψη στα γραφεία
της. Παράλληλα, το θέµα έχει αναδειχθεί µε την Ετήσια Έκθεση 2024
του Συνηγόρου του Πολίτη και µε σχετικά Δελτία Τύπου.
Διερεύνηση | Η Ανεξάρτητη Αρχή, στο πλαίσιο της διαµεσολάβησής της, ζήτησε
τις ενέργειες των υπηρεσιών και των Υπουργείων για την εύρεση των
αναγκαίων χρηµατοδοτικών εργαλείων µε σκοπό την επείγουσα
κάλυψη των αναγκών στέγασης, σίτισης και ιατροφαρµακευτικής
περίθαλψης των ιπποειδών. Επίσης, κατέληξε ότι οι υπηρεσίες
οφείλουν να δράσουν σύµφωνα µε τις προβλέψεις των Κανονισµών
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχουν γενική ισχύ και άµεση
δεσµευτικότητα για την ταυτοποίηση/ ιχνηλάτηση των ιπποειδών και
την αποτελεσµατική προστασία τους. Σε αντίθετη περίπτωση έκρινε ότι
είναι αναγκαία η ανάληψη νοµοθετικής πρωτοβουλίας για την άµεση,
λυσιτελή αντιµετώπιση και οριστική επίλυση του προβλήµατος.
Ακολούθως και δεδοµένου, ότι δεν διαπιστώθηκε η ανάληψη
οιασδήποτε πρωτοβουλίας για τη θεσµική επίλυση του θέµατος, ο
πλήρης φάκελος της υπόθεσης παραπέµφθηκε στον Εισαγγελέα
Πρωτοδικών Αθηνών και στον Εισαγγελέα Προστασίας Ζώων. Ο
Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών προχώρησε σε έρευνα της
υπόθεσης και µε το από 06.02.25 έγγραφό του προς την αρµόδια
Αντιπεριφερειάρχη, συντασσόµενος µε τις απόψεις του Συνηγόρου του
Πολίτη, ζήτησε την ανάληψη των απαιτούµενων ενεργειών
περισυλλογής και διαχείρισης των ιπποειδών, βάσει όσων
προβλέπονται στους ισχύοντες Κανονισµούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ανεξάρτητη Αρχή, θεωρεί ότι είναι κρίσιµο να αναληφθούν
πρωτοβουλίες εκ µέρους της διοίκησης για την άµεση και ουσιαστική
λύση επί του θέµατος, καθώς δηµιουργούνται σοβαρά ζητήµατα
αφενός για την δηµόσια ασφάλεια και δηµόσια υγεία από τη διαµονή,
σίτιση και µετακίνηση των αλόγων, ατοµικά ή κατά κοπάδια, σε
κατοικηµένες περιοχές και αφετέρου για την ασφάλεια και ευζωία των
ζώων, τα οποία αντιµετωπίζουν δυσχερείς συνθήκες διαβίωσης.
Έκβαση | Αναµένεται η ανταπόκριση της διοίκησης.
16
▌Μετατροπή σύµβασης εργασίας ορισµένου χρόνου σε αορίστου ατόµου µε
αναπηρία απασχολούµενου σε επιδοτούµενο πρόγραµµα της ΔΥΠΑ
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχτηκε αναφορά µε το ερώτηµα αν θα είναι
νόµιµη ενδεχόµενη µετατροπή της σύµβασης εργασίας σε αορίστου
χρόνου ατόµου µε αναπηρία σε ποσοστό 80% που είχε προσληφθεί
µε την ιδιότητα ΔΕ υπαλλήλου γραφείου από Δηµοτική Επιχείρηση
Ύδρευσης και αποχέτευσης την 1-7-2023 στο πλαίσιο επιδοτούµενου
προγράµµατος του ΟΑΕΔ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 3.000 ΑΝΕΡΓΩΝ ΠΟΥ
ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΔΥΣΚΟΛΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΕΣ
ΟΜΑΔΕΣ» µε σύµβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισµένου χρόνου
διάρκειας δύο ετών που έληγε στις 30-6-2025. Ο αναφερόµενος έθεσε
υπόψη του Συνηγόρου του Πολίτη αφενός µια θετική γνωµοδότηση
που δεχόταν ότι η εν λόγω µετατροπή µπορούσε να γίνει µε βάση το
άρθρο 11 παρ. 1 ν. 3227/2004 το οποίο εξακολουθεί να ισχύει και
αφετέρου µια αντίθετη που κατέληγε στο συµπέρασµα ότι, αν και δεν
προκύπτει µε σαφήνεια ότι το άρθρο 11 παρ. 1 του Ν. 3227/2004
έχει καταργηθεί σιωπηρά από το άρθρο 6 ν. 4765/2021, ωστόσο η
εφαρµογή του εµποδίζεται µε βάση την υπ’ αρ. 6425/5-2-2025
εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών, µε την οποία παρέχονται
οδηγίες για την εφαρµογή του άρ. 67 ν. 5149/2024.
Διερεύνηση | Αν και στο άρθρο 67 ν. 5149/2024 δεν γίνεται ρητή αναφορά στη
διάταξη του άρθρου 11 παρ. 1 ν. 3227/2004, είναι σαφές από το
περιεχόµενό του ότι παραπέµπει σε αυτή. Το συµπέρασµα αυτό
επιβεβαιώνει και η υπ’ αρ. 6425/5-2-2025 εγκύκλιος του Υπουργείου
Εσωτερικών: «η εν λόγω όλως εξαιρετικού χαρακτήρα ρύθµιση
έρχεται να θεραπεύσει τις συνθήκες άνισης µεταχείρισης µεταξύ α)
των ΑµεΑ που απασχολήθηκαν µέσω επιχορηγούµενων
προγραµµάτων της Δηµόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και των
οποίων η σχέση εργασίας µετατράπηκε σε ιδιωτικού δικαίου αορίστου
χρόνου ενόσω απασχολούνταν σε κοινωφελείς επιχειρήσεις (ΝΠΙΔ)
δήµων προ της υποχρεωτικής λύσης τους στις 31-12-2023, σύµφωνα
µε τη δυνατότητα που παρείχε η παρ. 1 του άρθρου 11 του ν.
3227/2004 και β) των ΑµεΑ που απασχολούνταν κατά την 31η
Δεκεµβρίου 2023 µέσω προγραµµάτων επιχορήγησης της ΔΥΠΑ σε
δηµοτικές κοινωφελείς επιχειρήσεις και κατόπιν της λύσης αυτών
µεταφέρθηκαν ως ΙΔΟΧ στους οικείους δήµους, οι οποίοι όµως δεν
ενέπιπταν στο πεδίο εφαρµογής της παρ.1 του άρθρου 11 του
ν.3227/2004, ώστε να είναι δυνατή η περαιτέρω µετατροπή των
συµβάσεων σε σχέση εργασίας ΙΔΑΧ. Συνεπώς, µε τις διατάξεις του
άρθρου 67 του ν.5149/2024, δίνεται η δυνατότητα στους δήµους,
εφόσον κατέστησαν καθολικοί διάδοχοι των κοινωφελών επιχειρήσεων
που λύθηκαν υποχρεωτικά µε το άρθρο 29 του ν.5056/2023, να
προσλάβουν µε σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου το
προσωπικό ΑµεΑ που απασχολείτο στις ανωτέρω επιχειρήσεις κατά την
31η.12.2023 µέσω του προγράµµατος επιχορήγησης από τη Δ.ΥΠ.Α.
Νέων Θέσεων Εργασίας για ΑµεΑ, στο πλαίσιο της συνταγµατικά
κατοχυρωµένης προστασίας των συµπολιτών µας µε αναπηρίες».
Συνάγεται, έτσι, ότι το Υπουργείο Εσωτερικών µε την εγκύκλιο που
17
εξέδωσε στις 5-2-2025 και, κυρίως, ο νοµοθέτης δέχονται ότι η
διάταξη του άρθρου 11 παρ. 1 ν. 3227/2004 παραµένει σε ισχύ και ότι
δεν καταργήθηκε σιωπηρά µε το άρθρο 6 ν. 4765/2021.
Έκβαση | Η Δηµοτική Επιχείρηση Ύδρευσης αρνήθηκε να προχωρήσει στη
µετατροπή της σύµβασης σε αορίστου χρόνου, ωστόσο στη συνέχεια
εκδόθηκε απόφαση του αρµόδιου Μονοµελούς Πρωτοδικείου που
δεχόταν αίτηση ασφαλιστικών µέτρων του αναφεροµένου και
υποχρέωνε προσωρινά τη Δηµοτική Επιχείρηση να δέχεται τις
υπηρεσίες του έως την έκδοση οριστικής απόφασης επί της κύριας
αγωγής που όφειλε να ασκήσει εντός προθεσµίας τριών µηνών.
18
▌Μοριοδότηση υποψήφιων εκπαιδευτικών µε παιδί εκτός γάµου
Ιστορικό | Ο Συνήγορος έλαβε αναφορές υποψηφίων εκπαιδευτικών για την υπ’
αρ. 3ΕΑ/2025 προκήρυξη εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας και
δευτεροβάθµιας Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, µε αντικείµενο τις
προβλέψεις περί µοριοδότησης τέκνων, όσον αφορά τις περιπτώσεις
των γονέων εκπαιδευτικών που έχουν αποκτήσει τέκνο/α εκτός
γάµου. Συγκεκριµένα, για τη µοριοδότηση τέκνων χωρίς γάµο των
γονέων, ο γονέας υποψήφιος εκπαιδευτικός καλείτο να προσκοµίσει
υπεύθυνη δήλωση ότι ασκεί εν τοις πράγµατι και κατ’
αποκλειστικότητα ή µετά από ανάθεση τη γονική µέριµνα του/των
τέκνου/ων.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος απευθύνθηκε εγγράφως στο Υπουργείο Παιδείας και
επισήµανε, ότι η ανωτέρω διατύπωση της προκήρυξης προφανώς
αναφέρεται µόνον στην περίπτωση που το γεννηθέν εκτός γάµου
τέκνο δεν έχει αναγνωριστεί από τον πατέρα. Ωστόσο, δηµιουργεί
πρόβληµα στους υποψήφιους γονείς εκπαιδευτικούς που έχουν
αποκτήσει παιδί/ιά εκτός γάµου, όταν το/α παιδί/ιά έχουν
αναγνωριστεί από τον πατέρα, καθώς στην περίπτωση αυτή η γονική
µέριµνα ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς, σύµφωνα µε τις
σχετικές διατάξεις του ΑΚ. Επειδή οι αρµόδιες Διευθύνσεις
Εκπαίδευσης και Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης είναι οι
υπηρεσίες που ελέγχουν τα µεταφορτωµένα δικαιολογητικά και,
εφόσον αυτά συνάδουν απολύτως µε το περιεχόµενο των οικείων
προκηρύξεων, καταχωρούν τα αντίστοιχα στοιχεία στους
ηλεκτρονικούς φακέλους των υποψηφίων εκπαιδευτικών και µελών
ΕΕΠ-ΕΒΠ που τηρούνται στο Ο.Π.ΣΥ.Δ., ο Συνήγορος ζήτησε να
αποσταλούν σε αυτές σχετικές οδηγίες, προς την κατεύθυνση
εναρµόνισης των συναφών προβλέψεων την προκήρυξης προς τις
διατάξεις του ΑΚ, όπως ισχύει.
Έκβαση | Το Υπουργείο Παιδείας ενηµέρωσε τον Συνήγορο ότι µε έγγραφό του
στις αρµόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης έδωσε, µεταξύ άλλων, οδηγίες
για τα ακριβή δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη µοριοδότηση
τέκνων εκπαιδευτικών, που έχουν γεννηθεί εκτός γάµου.
19
▌Δικαίωση εργαζόµενης που κατάγγειλε σεξουαλική παρενόχληση από τον
εργοδότη της
Ιστορικό | Εργοθεραπεύτρια κατήγγειλε σεξουαλική παρενόχληση σε βάρος της
από τον νόµιµο εκπρόσωπο της ιδιωτικής επιχείρησης όπου εργαζόταν.
Αρχικά, η συµπεριφορά του εργοδότη απέναντί της έγινε ιδιαίτερα
διαχυτική και ακολούθησε περιστατικό αιφνιδιαστικής σωµατικής
επαφής. Η εργαζόµενη προσκόµισε αλληλογραφία στην οποία ο
εργοδότης παραδέχεται τη βασιµότητα των ισχυρισµών της.
Διερεύνηση | Από τα δύο SMS που προσκόµισε η εργαζόµενη προέκυψαν ισχυρές
ενδείξεις ότι τα πραγµατικά περιστατικά που επικαλείται συνιστούν
σεξουαλική παρενόχληση. Ειδικότερα, στο µήνυµά της η εργαζόµενη
αναφέρεται ευθέως σε περιστατικό ανεπιθύµητου αγγίγµατός της από
τον εργοδότη της, για το οποίο εκφράζει ρητά τη δυσαρέσκεια και τον
θυµό της. Ο εργοδότης µε την απάντησή του φαίνεται να γνωρίζει σε
τι αναφέρεται η εργαζόµενη και να παραδέχεται ότι εκείνη έχει δίκιο.
Ο εργοδότης ισχυρίστηκε ότι εξεπλάγη µε το µήνυµα της εργαζόµενης
χωρίς ωστόσο να προβάλλει κάποια πειστική εξήγηση για την ως άνω.
Παράλληλα, δεν τέθηκε υπόψη του Συνηγόρου κάποιο άλλο
αποδεικτικό στοιχείο (γραπτή επικοινωνία, µαρτυρία κ.λπ.), το οποίο
να αποδεικνύει ότι το θέµα των µηνυµάτων δεν αφορά περιστατικό
σεξουαλικής παρενόχλησης.
Έκβαση | Ο Συνήγορος έκρινε ότι δεν προσκοµίσθηκαν από την εργοδοτική
πλευρά επαρκή στοιχεία ικανά να αντικρούσουν την καταγγελία περί
σεξουαλικής παρενόχλησης της εργαζόµενης. Κατόπιν τούτου,
εισηγήθηκε την επιβολή διοικητικού προστίµου, το οποίο επιβλήθηκε
από το αρµόδιο Τµήµα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων.
20
▌Καταγγελία εργαζόµενης για σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία
Ιστορικό | Εργαζόµενη κατήγγειλε στην Επιθεώρηση Εργασίας ότι δεχόταν
πλήθος µηνυµάτων µε φιλοφρονήσεις για το σώµα της από τον
νόµιµο εκπρόσωπο της επιχείρησης όπου εργαζόταν. Η αποστολή
µηνυµάτων συνεχίστηκε και αφότου εκείνη του εξήγησε, ότι µηνύµατα
µε τέτοιο περιεχόµενο την έφερναν σε δύσκολη θέση. Επίσης, η
εργαζόµενη κατήγγειλε ότι υπήρξε περιστατικό σεξουαλικής
παρενόχλησης από το ίδιο πρόσωπο (χειρονοµία εντός ανελκυστήρα).
Σε συνέχεια του περιστατικού, η προσφεύγουσα δήλωσε ότι θα απείχε
δικαιολογηµένα από την εργασία της (κάνοντας χρήση του σχετικού
δικαιώµατος που προβλέπεται στο άρθρο 12, παρ. 3 ν. 4808/2021),
έως ότου να λαµβάνονταν τα απαραίτητα µέτρα για την αποκατάσταση
της ζηµίας που είχε υποστεί και προκειµένου να παύσουν τα
περιστατικά βίας και παρενόχλησης.
Διερεύνηση | Κατά τη συνάντηση που πραγµατοποιήθηκε στα γραφεία της
Επιθεώρησης Εργασίας και στα υποµνήµατα που κατέθεσαν, τα µέρη
διατύπωσαν αντίθετους ισχυρισµούς για τα καταγγελθέντα, καθώς ο
καθ’ ου υποστήριξε ότι τα επίµαχα µηνύµατα εξηγούνταν από τη
φιλική σχέση που υπήρχε µεταξύ εργοδότη και εργαζοµένης. Επίσης,
υποστήριξε, ότι δεν υπήρξε σεξουαλική παρενόχληση, αλλά ότι, κατά
το επίµαχο συµβάν, είχε προσεγγίσει σωµατικά την εργαζόµενη και
είχε προβεί σε χειρονοµία προς εκείνην, θέλοντας να την ευχαριστήσει
επειδή τον είχε βοηθήσει σε κάποιες εργασίες. Σε δεύτερο χρόνο, στο
υπόµνηµά του, ο εργοδότης διατύπωσε προτάσεις, προκειµένου η
προσφεύγουσα να επιστρέψει στην εργασία της, αλλά η τελευταία
θεώρησε ότι οι προτάσεις της επιχείρησης δεν διασφάλιζαν την
ασφαλή επιστροφή της στην εργασία και έτσι εξακολούθησε να απέχει
από αυτήν.
Έκβαση | Ο Συνήγορος κατέληξε στο συµπέρασµα, ότι ο εργοδότης δεν
αντέκρουσε τους ισχυρισµούς της προσφεύγουσας και τα στοιχεία που
προσκοµίστηκαν για την υποστήριξή τους. Η αποστολή των επίµαχων
µηνυµάτων, που συνεχίστηκε και αφότου η προσφεύγουσα επισήµανε
ότι αυτά της είναι ανεπιθύµητα, έχει τα χαρακτηριστικά ανεπιθύµητης
λεκτικής συµπεριφοράς σεξουαλικής παρενόχλησης, ικανής κατ’
αντικειµενική κρίση να συνιστά προσβολή της αξιοπρέπειας και
παρενόχληση στην εργασία και εµπίπτουν στην έννοια της
σεξουαλικής παρενόχλησης, όπως αυτή ορίζεται διάταξη του άρθρου
2δ του ν. 3896/2010. Οµοίως, και αυτή έστω η χειρονοµία στην οποία
ο ίδιος ο καθ’ ου παραδέχθηκε ότι προέβη ήταν τουλάχιστον άστοχη.
Ο Συνήγορος επισήµανε, ότι οι παραπάνω ενέργειες του καθ’ ου έχουν
ξεχωριστό ειδικό βάρος, αφού, ως εργοδότης, έχει ειδικές
υποχρεώσεις αναφορικά µε την απαγόρευση διακρίσεων λόγω φύλου
και την απαγόρευση κάθε µορφής παρενόχλησης στην εργασία, που
ειδικότερα αναφέρονται στις διατάξεις των άρθρων 5-8 ν. 4808/2021.
Αντιστοίχως, ο Συνήγορος επισήµανε ότι ως εργοδότης, ο καθ’ ου
οφείλει να λαµβάνει µέτρα για την πρόληψη και την αντιµετώπιση
κάθε µορφής διάκρισης λόγω φύλου , σύµφωνα µε τις διατάξεις του ν.
21
3896/2010 και ιδίως για την πρόληψη της παρενόχλησης και της
σεξουαλικής παρενόχλησης (άρθρο 26, παρ. 3 ν. 3896/2010).
Εν κατακλείδι, ο Συνήγορος εισηγήθηκε στην Επιθεώρηση Εργασίας
την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, για συµπεριφορά σεξουαλικής
παρενόχλησης, από µέρους του νόµιµου εκπροσώπου της εταιρείας,
προς την εργαζόµενη, κατά παράβαση του άρθρου 4, παρ. 2γ ν.
4808/2021 και του άρθρου 2δ ν. 3896/2010. Η εισήγηση του
Συνηγόρου έγινε δεκτή από την Επιθεώρηση Εργασίας και
επιβλήθηκαν διοικητικές κυρώσεις.
22
▌Περιεχόµενο σχολικού συγγράµµατος
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη εξέτασε αναφορές σχετικά µε περιεχόµενο
σχολικού συγγράµµατος «Αρχές Οικονοµικής Θεωρίας», που
διδάσκεται στη Γ΄ Λυκείου. Στο Κεφάλαιο 9, «Οικονοµικές
Διακυµάνσεις-Πληθωρισµός-Ανεργία», στο υποκεφάλαιο 4 «Ανεργία»,
του βιβλίου, µεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι «…Επίσης άτοµα τα οποία
µπορούν να εργαστούν, αλλά για διάφορους λόγους δε θέλουν, για
παράδειγµα, τεµπέληδες, δεν ανήκουν στο εργατικό δυναµικό.
Συνεπώς, τα άτοµα τα οποία δεν µπορούν ή δε θέλουν να εργαστούν
αποτελούν τον οικονοµικά µη ενεργό πληθυσµό…». Η συγκεκριµένη
φράση κάθε χρόνο διαγράφεται από τη διδακτέα ύλη της Γ΄ τάξης στο
Γενικό Λύκειο, αλλά όχι και από την ύλη του βιβλίου στη Γ΄ τάξη των
ΕΠΑΛ.
Διερεύνηση | Επειδή η διατύπωση αυτή αναπαράγει αρνητικά στερεότυπα και
καλλιεργεί επιζήµιες αναπαραστάσεις σχετικά µε την ανεργία, ο
Συνήγορος ζήτησε 1) να επεκταθεί η διαγραφή της φράσης και από
την διδακτέα ύλη του βιβλίου στη Γ΄ τάξη ΕΠΑΛ και 2) να
τροποποιηθεί το συγκεκριµένο εδάφιο µε απάλειψη του
χαρακτηρισµού «τεµπέληδες».
Έκβαση | Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και το Υπουργείο Παιδείας
ανταποκρίθηκαν θετικά και ενηµέρωσαν την Αρχή ότι: «α) Στην
εισήγηση της Επιστηµονικής Μονάδας Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης
και Μαθητείας για τις οδηγίες διδασκαλίας του µαθήµατος «Αρχές
Οικονοµικής Θεωρίας» της Γ΄ ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑΛ. για το σχολικό έτος
2025-2026 θα συµπεριληφθεί, όπως στην περίπτωση των Γενικών
Λυκείων, σχετική οδηγία για την αφαίρεση της προαναφερόµενης
φράσης από τη διδασκαλία και β) Στις εισηγήσεις της Επιστηµονικής
Μονάδας Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης και Μαθητείας και της
Επιστηµονικής Μονάδας Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Σπουδών για
την επόµενη ανατύπωση των διδακτικών βιβλίων Γενικού και
Επαγγελµατικού Λυκείου θα προβλεφθεί η διόρθωση της εν λόγω
φράσης του σχολικού εγχειριδίου του µαθήµατος «Αρχές Οικονοµικής
Θεωρίας».
23
▌Παρέµβαση για θέµατα αναδοχής και υιοθεσίας ασυνόδευτων ανηλίκων
Ιστορικό | Ο Συνήγορος έλαβε αναφορά από τη Διευθύντρια Κέντρου Φιλοξενίας
Ασυνόδευτων Ανηλίκων (ΚΦΑΑ) σχετικά µε προβλήµατα στην
διαδικασία τοποθέτησης παιδιών που διαµένουν στα ΚΦΑΑ σε
ανάδοχες ή υποψήφιες θετές οικογένειες.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος έστειλε έγγραφο προς τον Πρόεδρο και τα µέλη του
ΕΣΑνΥ και την Διεύθυνση Προστασίας Παιδιού και Οικογένειας του
ΥΚΟΙΣΟ (αρ.πρωτ. Φ 1500-1599/368608/24183/2025) µε
παρατηρήσεις για θέµατα αναδοχής και υιοθεσίας, µε ιδιαίτερη
αναφορά σε ειδικότερα θέµατα που αφορούν ασυνόδευτους
ανηλίκους, λαµβάνοντας υπόψη τους προβληµατισµούς που
εκφράζονται στην αναφορά και προβλήµατα που έχουν περιέλθει σε
γνώση του από την εξέταση άλλων σχετικών αναφορών. Σε αυτό
προτείνονται: η θέσπιση πρωτοκόλλου για την αξιολόγηση της
καταλληλότητας των υποψηφίων αναδόχων και θετών γονέων και,
γενικότερα, τη διασφάλιση της ορθής και δεοντολογικής εφαρµογής
των θεσµών, µε ιδιαίτερη αναφορά στα παιδιά προσφυγικής
µεταναστευτικής προέλευσης, η παροχή εκπαίδευσης σε
επαγγελµατίες των ΚΦΑΑ που συµµετέχουν στις διαδικασίες αναδοχής
και υιοθεσίας παιδιών που φιλοξενούνται σε αυτά, καθώς και στους
Επιτρόπους του ν. 4939/2022, η αποσαφήνιση του θεσµικού πλαισίου
για την επίλυση προβληµάτων σε περιπτώσεις όπου ανακύπτουν
διαφωνίες µεταξύ του Επιτρόπου και του φορέα εποπτείας της
αναδοχής, η εξέταση τυχόν ανάγκης θεσµοθέτησης της παροχής
ειδικών υπηρεσιών από τα ΚΦΑΑ σε ασυνόδευτους ανηλίκους που
έχουν τοποθετηθεί σε ανάδοχη ή υποψήφια θετή οικογένεια, η
θέσπιση ειδικού πρωτοκόλλου για την αναζήτηση του οικογενειακού
περιβάλλοντος ασυνόδευτων ανηλίκων στην χώρα καταγωγής τους
πριν την λήψη της απόφασης για οριστική οικογενειακή τους
αποκατάσταση µέσω υιοθεσίας, και η επανεξέταση και αποσαφήνιση
του πλαισίου επικοινωνίας όλων των παιδιών σε ανάδοχη ή
ιδρυµατική φροντίδα µε την φυσική τους οικογένεια, σε περιπτώσεις
όπου οι γονείς, αποδεδειγµένα, καταβάλλουν προσπάθειες να
διασφαλίσουν τις συνθήκες που θα τους επιτρέψουν να αναλάβουν εκ
νέου την άσκηση της επιµέλειας τους. Περαιτέρω, υπογραµµίζεται η
σηµασία και η ανάγκη θεσµοθέτησης της διασύνδεσης και
συνεργασίας µεταξύ όλων των φορέων που εµπλέκονται στην
εφαρµογή του θεσµού της αναδοχής, στο πλαίσιο µιας
ολοκληρωµένης πολιτικής για την παιδική προστασία.
Έκβαση | Αναµένεται η ανταπόκριση της Διοίκησης.
24
▌Προβλήµατα αιτήσεων στο πρόγραµµα κοινωνικού τουρισµού
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχθηκε πολλές αναφορές πολιτών σχετικά
µε τα προβλήµατα που αντιµετώπισαν κατά την υποβολή αιτήσεων για
το πρόγραµµα Επιδότησης Διακοπών εργαζοµένων – ανέργων και των
οικογενειών αυτών µε επιταγή Κοινωνικού Τουρισµού περιόδου 2025 – 2026. Οι πολίτες ανέφεραν τεχνικά και λειτουργικά προβλήµατα
στην πλατφόρµα και στο πληροφοριακό σύστηµα, που τους εµπόδισαν
να ολοκληρώσουν την υποβολή των αιτήσεων τους. Όµοια
προβλήµατα επηρέασαν και την υποβολή ενστάσεων επί των
προσωρινών αποτελεσµάτων, µε αποτέλεσµα πολλοί να αποκλειστούν
από το πρόγραµµα. Επιπλέον, επισηµάνθηκε η πολύ µικρή χρονική
προθεσµία για την υποβολή των αιτήσεων.
Διερεύνηση | Η Αρχή µε έγγραφο της στις 7 Ιουλίου 2025 απευθύνθηκε στην
Δηµόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), επισηµαίνοντας, ότι η
διοίκηση δεν µπορεί να επιβαρύνει τους πολίτες λόγω δυσλειτουργίας
του δικού της ηλεκτρονικού συστήµατος, το οποίο πρέπει να
προσαρµόζεται στις ανάγκες των πολιτών και της νοµοθεσίας, όχι το
αντίστροφο. Επιπλέον, επισηµάνθηκε πως ο αποκλεισµός πολιτών
λόγω τεχνικών προβληµάτων είναι άδικος και αντίκειται στις αρχές
του κράτους δικαίου, ιδιαίτερα όταν αφορά ευάλωτες κοινωνικές
οµάδες, καθώς τα εν λόγω προβλήµατα αποτελούν ευθύνη της
διοίκησης. Η Αρχή ζήτησε να ενηµερωθεί για τα µέτρα που προτίθεται
να λάβει η ΔΥΠΑ, ώστε να αποφεύγονται µελλοντικοί αδικαιολόγητοι
αποκλεισµοί, να βελτιωθούν τα ψηφιακά συστήµατα και να
διασφαλίζεται επαρκής χρόνος και υποστήριξη για την υποβολή
ενστάσεων.
Έκβαση | Αναµένεται η ανταπόκριση της διοίκησης στο έγγραφο της Αρχής.
25
▌Περιορισµοί στη χρήση των προπληρωµένων καρτών επιδόµατος
ανεργίας/παροχών γονικής άδειας και µητρότητας
Ιστορικό | Στον Συνήγορο του Πολίτη υποβλήθηκε µεγάλος αριθµός αναφορών
από πολίτες – ανέργους σχετικά µε τη νοµοθετική πρόβλεψη µε την
οποία επιβάλλεται η κατά 50% δεσµευµένη χρήση σε συναλλαγές
µέσω POS του πιστωµένου στις προπληρωµένες κάρτες επιδόµατος
ανεργίας/παροχών γονικής άδειας και µητρότητας µε αποτέλεσµα οι
πολίτες να µην µπορούν να καλύψουν βασικές βιοτικές ανάγκες ή να
πραγµατοποιήσουν τραπεζικές κινήσεις, όπως ανάληψη όλου του
ποσού και µεταφορές σε άλλους λογαριασµούς.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος του Πολίτη απηύθυνε την από 29.05.2025 επιστολή
στην Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, επισηµαίνοντας,
ότι ο περιορισµός στον τρόπο διάθεσης των επιδοµάτων αυτών
αντίκειται στον χαρακτήρα τους ως ασφαλιστικών παροχών ενώ
έρχεται και σε αντίθεση µε την αρχή της αναλογικότητας σε σχέση µε
την ανάγκη καταπολέµησης του φαινοµένου της φοροδιαφυγής. Κατά
τούτο πρότεινε να ληφθεί άµεσα νοµοθετική µέριµνα ή πρωτοβουλία
στο πλαίσιο της κανονιστικής δράσης, ώστε φαινόµενα που
καταγγέλλονται για αδυναµία πληρωµής των βασικών υποχρεώσεων
(στέγαση, υποχρεώσεις δανείων, κοινόχρηστα, µεταφορά σε
προστατευόµενη µέλη που διαβιούν εκτός οικογενειακής στέγης) να
απαλειφθούν µε κάθε πρόσφορο µέσο.
Έκβαση | Αναµένεται η ανταπόκριση της διοίκησης στο έγγραφο της Αρχής.
26
▌Καθυστέρηση στη συνταξιοδότηση δηµοσίων υπαλλήλων µε χρόνο
ασφάλισης στο εξωτερικό
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει δεχθεί µεγάλο αριθµό αναφορών από
ασφαλισµένους και συνταξιούχους του Δηµοσίου, οι οποίοι έχουν
πραγµατοποιήσει χρόνο ασφάλισης στο εξωτερικό, είτε σε κράτη–µέλη
της Ε.Ε. είτε σε τρίτες χώρες, µε τις οποίες υφίσταται διακρατική
συµφωνία. Στις σχετικές αναφορές οι ενδιαφερόµενοι αντιµετωπίζουν
καθυστερήσεις στη διαδικασία αναγνώρισης του χρόνου ασφάλισης και
προβλήµατα τεχνικής και οργανωτικής φύσεως που δυσχεραίνουν την
απόδοση των συνταξιοδοτικών δικαιωµάτων τους.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει από το 2016 αποστείλει έγγραφα
προς τη Γενική Διεύθυνση Συντάξεων Δηµοσίου Τοµέα και τη Διοίκηση
του e-ΕΦΚΑ, επισηµαίνοντας καθυστερήσεις που αντιβαίνουν στις
ευρωπαϊκές υποχρεώσεις (Κανονισµοί 883/2004 και 987/2009) και
αναδεικνύοντας προβλήµατα, όπως υποστελέχωση, έλλειψη
τεχνογνωσίας, δυσχέρεια λειτουργίας πληροφοριακών συστηµάτων
(ΟΠΣ, ΠΣΕΕΣΣ) και περιορισµένη πρόσβαση των πολιτών σε
πληροφορίες και παρακολούθηση υποθέσεων. Τονίζει, επίσης, τους
κινδύνους απώλειας δικαιωµάτων και παραβίασης εθνικής και
ευρωπαϊκής νοµοθεσίας, καθώς και τον κίνδυνο κακοδιοίκησης. Με
έγγραφο τον Ιούλιο του 2025, κάλεσε τη Γενική Διεύθυνση να
επιταχύνει τη διεκπεραίωση συνταξιοδοτικών υποθέσεων µε χρόνο
ασφάλισης στο εξωτερικό, να τηρήσει τις διοικητικές δεσµεύσεις και
τους ευρωπαϊκούς κανονισµούς, εκφράζοντας την προσδοκία να
αποφευχθεί η περαιτέρω ταλαιπωρία των πολιτών.
Έκβαση | Αναµένεται η ανταπόκριση της Διοίκησης στο έγγραφο της Αρχής.
27
▌Καθυστερήσεις και προβλήµατα µεταφοράς και παράδοσης φαρµάκων
υψηλού κόστους µέσω του προγράµµατος αποστολής κατ’ οίκον του
ΕΟΠΥΥ
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη έλαβε και διαχειρίστηκε αναφορές πολιτών
για καθυστερήσεις και προβλήµατα µεταφοράς και παράδοσης των
Φαρµάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) µέσω του προγράµµατος
αποστολής κατ’ οίκον του ΕΟΠΥΥ.
Διερεύνηση | Η Αρχή, στοχεύοντας στην άµεση επίλυση των προβληµάτων από
τον φορέα απέστειλε άµεσα ηλεκτρονικά µηνύµατα διερεύνησης των
καταγγελιών στον ΕΟΠΥΥ. Συµπληρωµατικά, απέστειλε και γενικό
έγγραφο προς τον ΕΟΠΥΥ επισηµαίνοντας τα προβλήµατα που είχαν
τεθεί υπόψη της, ούτως ώστε να διερευνηθούν οι όποιες αδυναµίες
του προγράµµατος καθώς και η δυνατότητα εφαρµογής διορθωτικών
ενεργειών για τη βέλτιστη λειτουργία του.
Έκβαση | Ο ΕΟΠΥΥ κατά τη διάρκεια της ηµέρας που λάµβανε τα ηλεκτρονικά
µηνύµατα της Αρχής ή τις αµέσως επόµενες ηµέρες ανταποκρινόταν,
ενηµερώνοντας για την άµεση επίλυση του προβλήµατος. Εν
συνεχεία, απαντώντας στο έγγραφο της Αρχής (µε το υπ’ αρ.:
ΔΒ4Δ/Γ05/οικ. 20184 έγγραφο µε ηµεροµηνία 21/8/2025)
αναγνωρίζει τις αποκλίσεις στους χρόνους παράδοσης για ποικίλους
λόγους κατά τις πρώτες ηµέρες λειτουργίας του προγράµµατος και
εκφράζει τη βούληση όπως, µε τις στοχευµένες ενέργειες του
προσωπικού του, µειώσει περαιτέρω τις όποιες αστοχίες. Επιπλέον,
αναφέρει, ότι σύµφωνα µε τα δεδοµένα που έχει συλλέξει, ο χρόνος
παράδοσης των συνταγών ανήλθε σε 6-10 ηµέρες από την
ηµεροµηνία υποβολής του αιτήµατος, ενώ ένα από τα πιο συχνά
προβλήµατα που αντιµετωπίστηκαν ήταν και η επαναδροµολόγηση
των συνταγών, όταν ο ασθενής αδυνατεί να παραλάβει τα φάρµακα
που του έχουν αποσταλεί. Τέλος, αναφορικά µε τη λειτουργία του
πενταψήφιου 18181 αναγνωρίζει, ότι παρατηρήθηκαν προβλήµατα
στη λειτουργία του και ότι γίνεται προσπάθεια να αντιµετωπιστούν.
28
▌Αναδροµική διαγραφή και επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων
τελών κυκλοφορίας λόγω µεταγενέστερης πιστοποίησης
Ιστορικό | Δηµόσια Οικονοµική Υπηρεσία (Δ.Ο.Υ.) απέρριψε αίτηµα ΑµεΑ, ο
οποίος είχε ζητήσει, τον Δεκέµβριο του 2023, την επιστροφή
αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που αφορούσαν τέλη
κυκλοφορίας έτους 2023, µε την αιτιολογία, ότι η γνωστοποίηση
αποτελέσµατος πιστοποίησης αναπηρίας (Γ.Α.Π.Α.) εκδόθηκε από τον
e-EΦKA µετά την ηµεροµηνία υποχρέωσης καταβολής των τελών, και
συνεπώς, η απόφαση απαλλαγής από τα τέλη κυκλοφορίας δεν µπορεί
να αφορά το παρελθόν.
Διερεύνηση | Ο Συνήγορος του Πολίτη επαναδιατύπωσε και συµπλήρωσε τις ήδη
από το 2021 διατυπωµένες απόψεις του σχετικά µε την υποχρέωση
αναδροµικής διαγραφής και επιστροφής τυχόν αχρεωστήτως
καταβληθέντων τελών κυκλοφορίας στην περίπτωση που πιστοποιείται
εκ των υστέρων, µε απόφαση αρµόδιας αρχής πιστοποίησης
αναπηρίας, ότι η έναρξη ισχύος της αναπηρίας αφορά ηµεροµηνία
παρελθόντος έτους για το οποίο εντωµεταξύ είχαν αναρτηθεί/ή και
καταβληθεί τέλη κυκλοφορίας
Έκβαση | Με πρόσφατη Εγκύκλιο του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. έγιναν δεκτές οι
απόψεις του Συνηγόρου του Πολίτη. Συγκεκριµένα, µε την Εγκύκλιο
προβλέφθηκαν τα εξής: «Το αίτηµα για χορήγηση απαλλαγής από
τέλη κυκλοφορίας υποβάλλεται οποτεδήποτε εφόσον συνοδεύεται από
Γνωστοποίηση Αποτελέσµατος Πιστοποίησης Αναπηρίας (µετά της
Ιατρικής Βεβαίωσης αντιστοίχισης παθήσεων) του ΚΕ.Π.Α. ή
γνωµάτευση της Α.Σ.Υ.Ε. ή της Α.Ν.Υ.Ε. ή της Α.Α.Υ.Ε., η οποία
δικαιολογεί απαλλαγή από τέλη κυκλοφορίας, και η απαλλαγή
χορηγείται από το έτος έναρξης της ισχύος της γνωστοποίησης ή
γνωµάτευσης έως και το έτος της λήξης αυτής, συµπεριλαµβανοµένων
των ετών έναρξης ισχύος και λήξης (εφόσον προβλέπεται λήξη).
Περιπτώσεις για τις οποίες οι φορολογικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ έχουν
αποφανθεί αρνητικά ως προς την απαλλαγή λόγω εκπρόθεσµης
υποβολής αιτήµατος απαλλαγής, επανεξετάζονται µε την υποβολή
νέου αιτήµατος από τους ενδιαφεροµένους, µέσω της ηλεκτρονικής
εφαρµογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήµατά µου». Τυχόν βεβαιωµένα τέλη
κυκλοφορίας για τα έτη αυτά διαγράφονται οποτεδήποτε και τυχόν
καταβληθέντα τέλη κυκλοφορίας επιστρέφονται ως αχρεωστήτως
καταβληθέντα µε την υποβολή σχετικού αιτήµατος, µέσω της
ηλεκτρονικής εφαρµογής της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήµατά µου», µε την
επιφύλαξη των διατάξεων περί παραγραφής απαιτήσεων κατά του
Δηµοσίου προς επιστροφή [3 έτη από την καταβολή παρ. 2 άρ. 140 ν.
4270/2014 (Α΄143)]. Αυτονόητο είναι ότι για τη χορήγηση απαλλαγής
πρέπει να πληρούνται και όλες οι λοιπές προϋποθέσεις που ορίζει το
σχετικό κανονιστικό πλαίσιο».
29
▌Αποκατάσταση πληµµελειών κατά τον έλεγχο της ισχύος των ψηφιακών
αδειών οδήγησης από τα αστυνοµικά όργανα της χώρας
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο διερεύνησης αναφορών
πολιτών, διαπίστωσε τον πληµµελή έλεγχο από τα αστυνοµικά όργανα
της χώρας της ισχύος των ψηφιακών αδειών ικανότητας οδήγησης
µέσω της εφαρµογής Gov.gr Wallet. Σύµφωνα µε τις διατάξεις του
άρθρου 80 ν. 4954/2022 (Ψηφιακό αποθετήριο εγγράφων), κάθε
φυσικό πρόσωπο δύναται, µέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρµογής για
κινητές συσκευές (mobile application), προσβάσιµης µέσω της Ενιαίας
Ψηφιακής Πύλης της Δηµόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ), να
αποθηκεύει τα στοιχεία που αφορούν το δελτίο αστυνοµικής
ταυτότητας (Δ.Α.Τ.) και την άδεια οδήγησης οχήµατος. Τα στοιχεία
αυτά µπορεί να τα επιδεικνύει, για τον σκοπό της ταυτοποίησής του,
σε φορείς του δηµόσιου τοµέα στο πλαίσιο της άσκησης των κατά
νόµο αρµοδιοτήτων τους, ή της εκπλήρωσης των κατά νόµο
υποχρεώσεών τους. Η επίδειξη εγγράφου µπορεί να διενεργείται και
στο πλαίσιο εξακρίβωσης της ικανότητας προς οδήγηση που γίνεται σε
τροχονοµικό έλεγχο, ή κατόπιν εµπλοκής σε τροχαίο ατύχηµα.
Συνοπτικά, κατά τη διαδικασία ελέγχου της ταυτότητας ή της
ταυτοποίησης του, το κάθε φυσικό πρόσωπο δεν υποχρεούται, να
φέρει µαζί του και το αντίστοιχο φυσικό έγγραφο, αλλά µόνο το
ψηφιακό.
Διερεύνηση | Το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνοµίας εξέδωσε το 2022 σαφείς
οδηγίες και διευκρινίσεις που αφορούσαν την εγκατάσταση, στις
υπηρεσιακές συσκευές κινητών τηλεφώνων των αστυνοµικών
οργάνων, ειδικής ηλεκτρονικής εφαρµογής επαλήθευσης της
γνησιότητας και εγκυρότητας της άδειας οδήγησης που είναι
αποθηκευµένη στην εφαρµογή Gov. gr Wallet. Ωστόσο, ο Συνήγορος
του Πολίτη, διαπίστωσε ότι το σύνολο των αστυνοµικών αρχών της
χώρας δεν είχε προβεί στην εγκατάσταση της ανωτέρω εφαρµογής, µε
αποτέλεσµα να µην διενεργείται ορθά ο έλεγχος της ισχύος µιας
άδειας οδήγησης στις περιπτώσεις τροχονοµικού ελέγχου, ακόµη και
όταν η παράβαση του Κ.Ο.Κ. επέσυρε την αφαίρεση της άδειας. Το
γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσµα να οδηγούν στη χώρα πολίτες οι
οποίοι δεν ήταν νόµιµοι κάτοχοι άδειας οδήγησης για διαφόρους
λόγους. Ο Συνήγορος του Πολίτη, µε έγγραφά του επισήµανε στο
Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνοµίας την ανάγκη να προβεί στις
απαιτούµενες ενέργειες για την προστασία της δηµόσιας οδικής
ασφάλειας, η οποία βρισκόταν σε κίνδυνο από επικίνδυνους και
ακατάλληλους παράνοµους οδηγούς.
Έκβαση | Τελικά, το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνοµίας εξέδωσε σχετική
Διαταγή προς τις αστυνοµικές αρχές της επικράτειας, µε την οποία
δόθηκαν εκ νέου σαφείς οδηγίες και εντολές για την πιστή και
απαρέγκλιτη εφαρµογή του Νόµου.
30
▌Επίλυση του ζητήµατος της µη ακύρωσης προστίµων σε ανέργους
δικαιούχους δωρεάν µετακίνησης µε τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη εξέτασε ένα χρόνιο ζήτηµα που αφορούσε
δικαιούχους ανέργους δωρεάν µετακίνησης στα ΜΜΜ. Το πρόβληµα
συνίστατο στο ότι τους επιβαλλόταν πρόστιµο στο 60πλάσιο του
κανονικού εισιτηρίου -όπως ισχύει για τις περιπτώσεις της µη
ακύρωσης κανονικού εισιτηρίου- χωρίς µειώσεις ή απαλλαγές, όταν
δεν είχαν προβεί στην έκδοση, φόρτιση ή ενεργοποίηση της
προσωποποιηµένης ηλεκτρονικής κάρτας. Στη συνέχεια, οι ενστάσεις
τους απορρίπτονταν από τις Επιτροπές Ενστάσεων Μεταβολής
Προστίµων, παρά το γεγονός ότι αποδείκνυαν σε άµεσο χρόνο ότι
ήταν δικαιούχοι πλήρους απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής
κοµίστρου, αλλά δεν είχαν προβεί ή δεν είχαν ολοκληρώσει τις
διαδικασίες για την κατοχή έγκυρης κάρτας.
Διερεύνηση | Η Αρχή, µε έγγραφες παρεµβάσεις της προς τις υπηρεσίες του
Ο.Α.Σ.Α. και του Υπουργείου Υποδοµών & Μεταφορών (ώστε να
συµπεριληφθεί και ο Ο.Σ.Ε.Θ.), ανέδειξε τα κύρια σηµεία των
προβληµατισµών που ανακύπτουν από την απόρριψη των ενστάσεων
και ζήτησε τη συνολική επανεξέταση του θέµατος, ώστε να µην
θίγεται το θεσµοθετηµένο δικαίωµα της δωρεάν µετακίνησης των
ανέργων, λόγω µη ολοκλήρωσης ενός σταδίου της όλης διαδικασίας.
Περαιτέρω, ζήτησε από τις υπηρεσίες, στο πλαίσιο του ψηφιακού
εκσυγχρονισµού των υπηρεσιών, να εξεταστεί η δυνατότητα
διασύνδεσης των πληροφοριακών συστηµάτων και εφαρµογών των
εµπλεκόµενων φορέων για την απλοποίηση των διαδικασιών που
απαιτούνται για την έκδοση, φόρτιση και ενεργοποίηση της
προσωποποιηµένης ηλεκτρονικής κάρτας. Τέλος, η Αρχή επισήµανε
και την αναγκαιότητα να προβλεφθεί η εφαρµογή αντίστοιχης
διαδικασίας και για τις άλλες κατηγορίες δικαιούχων δωρεάν
µετακίνησης και ιδιαίτερα των ατόµων µε αναπηρία.
Έκβαση | Ο Συνήγορος του Πολίτη εκφράζει την ικανοποίησή του για τη θετική
διευθέτηση του ζητήµατος (για ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ), καθώς µε την
έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ υπ΄ αριθµ. 8508/1-4
2025) ορίζεται ότι «…το πρόστιµο αυτό δύναται να διαγραφεί, εφόσον
προσκοµισθεί ενεργή προσωποποιηµένη κάρτα, ακόµη και στην
περίπτωση που η έκδοσή της πραγµατοποιηθεί µετά την ηµεροµηνία
τέλεσης της παράβασης…».
31
▌Αποδεκτή η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας για ατελή διέλευση των ΑµεΑ από
τα διόδια του ΒΟΑΚ
Ιστορικό | Με την πρόσφατη κύρωση της σύµβασης παραχώρησης του Βόρειου
Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.), στο τµήµα Χανιά-Ηράκλειο
υλοποιείται ένα πάγιο αίτηµα του Συνηγόρου σχετικά µε την Ψηφιακή
Κάρτα Αναπηρίας, ζήτηµα το οποίο είχε τεθεί επανειληµµένα στο
πλαίσιο πληθώρας παρεµβάσεων της Αρχής, τόσο προς το Υπουργείο
Υποδοµών και Μεταφορών, όσο και τους Παραχωρησιούχους.
Συγκεκριµένα, στη σύµβαση παραχώρησης προβλέπεται ρητά ότι
εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής διοδίων τα «επιβατικά
οχήµατα ιδιωτικής χρήσης που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα σε
άτοµα µε αναπηρία (Α.Μ.Α.) και χρησιµοποιούνται αποκλειστικά και
µόνο από αυτά ή για τη µεταφορά των ατόµων αυτών», καθώς και τα
«επιβατικά οχήµατα ιδιωτικής χρήσης που ανήκουν κατά πλήρη
κυριότητα σε αναπήρους πολέµου βαρειάς αναπηρίας εφόσον […]
κρίνονται απαραίτητα για τη µετακίνησή τους και χρησιµοποιούνται
αποκλειστικά και µόνο από αυτούς». Για την πρώτη περίπτωση,
περαιτέρω προβλέπεται ότι «τα οχήµατα πρέπει να φέρουν σε εµφανές
σηµείο το Δελτίο Στάθµευσης Οχηµάτων των Ατόµων µε Αναπηρίες
(ΔΕΛΤΙΟ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ Α.Μ.Α.) […] ή εναλλακτικά οι κύριοι των
οχηµάτων αυτών (να) διαθέτουν Κάρτα Αναπηρίας ως εγγεγραµµένοι
στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόµων µε Αναπηρία σύµφωνα µε τις διατάξεις
των άρθρων 102 έπ. του ν. 4961/2022 […]».
Διερεύνηση | Η Αρχή είχε επανειληµµένα τονίσει, ότι το Δελτίο Στάθµευσης, το
οποίο κατά κύριο λόγο µέχρι τώρα απαιτούνταν ως δικαιολογητικό για
την ατελή διέλευση, αφενός συνδέει το δικαιούχο άτοµο µε αναπηρία
µε συγκεκριµένο όχηµα, συνεπώς περιορίζει το δικαίωµα µετακίνησής
του, αφετέρου δε χορηγείται σε άτοµα µε συγκεκριµένες παθήσεις,
εξαιρώντας σηµαντικό µέρος των λοιπών πολιτών µε αναπηρία από
την ατελή διέλευση. Επίσης, είχε προτείνει να γίνεται αποδεκτή, ως
ορθότερο και πιο δίκαιο νοµιµοποιητικό έγγραφο, η Ψηφιακή Κάρτα
Αναπηρίας, καθώς, σε αντίθεση µε το Δελτίο Στάθµευσης, χορηγείται
σε όλα τα άτοµα µε ποσοστό αναπηρίας από 50% και άνω που είναι
εγγεγραµµένα στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόµων µε Αναπηρία,
ανεξαρτήτως πάθησης.
Έκβαση | Ο Συνήγορος του Πολίτη χαιρετίζει την εξέλιξη και αναµένει την
ένταξη της ίδιας πρόβλεψης και στις λοιπές συµβάσεις παραχώρησης,
ενώ εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός, ότι φαίνεται να
παγιώνεται η ενσωµάτωση του δικαιώµατος ατελούς διέλευσης για τα
άτοµα µε αναπηρία στις συµβάσεις παραχώρησης µετά την πρόβλεψή
της στη σύµβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού. Ωστόσο,
επισηµαίνει εκ νέου την ανάγκη διαµόρφωσης νοµοθετικού πλαισίου
το οποίο θα αποσυνδέει την ατελή διέλευση των ατόµων µε αναπηρία
από την υποχρέωση χρήσης συγκεκριµένου οχήµατος, αλλά και θα
ρυθµίζει και τις περιπτώσεις στις οποίες η µετακίνηση/διέλευση του
οχήµατος θεωρείται ότι γίνεται αποκλειστικά προς εξυπηρέτηση του
δικαιούχου ατόµου µε αναπηρία, χωρίς το ίδιο να βρίσκεται εντός
αυτού.
32
▌Βεβαίωση προστίµων από τους Δήµους που προβλέπονται από τον ΚΟΚ
Ιστορικό | Με αφορµή εξαιρετικά µεγάλο αριθµό αναφορών πολιτών που
προσέφυγαν στην Αρχή διαµαρτυρόµενοι για ειδοποιήσεις που έλαβαν
από δήµους της χώρας για οφειλές από πρόστιµα του Κώδικα Οδικής
Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) παρελθόντων ετών, που βεβαιώθηκαν ταµειακά
µετά την παρέλευση της νόµιµης προθεσµίας των τριών (3) ετών από
την τέλεση της παράβασης, ο Συνήγορος του Πολίτη συνέταξε
Πόρισµα προς τον Υπουργό Εσωτερικών αναφορικά µε τη βεβαίωση
αυτών.
Διερεύνηση | Το ζήτηµα του εάν η κλήση αποτελεί νόµιµο τίτλο βεβαίωσης, αλλά
και του χρόνου εντός του οποίου οι Ο.Τ.Α Α΄ βαθµού µπορούν να
εγγράψουν στους βεβαιωτικούς τους καταλόγους οφειλές που
προέρχονται από κλήσεις του Κ.Ο.Κ., έχει διαχρονικά απασχολήσει
την Αρχή, της οποίας οι θέσεις έχουν αποτυπωθεί, τόσο σε Πόρισµα
(2012), όσο και σε Ετήσιες Εκθέσεις, αλλά και σε Ειδική Έκθεση
(2018), καθώς και σε συνόψεις διαµεσολάβησης και Δελτία Τύπου.
Το ζήτηµα έχει επίσης επανειληµµένα επικοινωνηθεί στους αρµόδιους
φορείς, µέσα από συναντήσεις εργασίας, τόσο µε το Υπουργείο
Εσωτερικών, όσο και µε εκπροσώπους δήµων. Η θέση του Συνηγόρου
του Πολίτη είναι ότι δεν µπορούν να βεβαιώνονται ταµειακά οφειλές
από κλήσεις του Κ.Ο.Κ. µετά την πάροδο τριετίας (3τίας) από το τέλος
του έτους εντός του οποίου εκδόθηκαν οι σχετικές πράξεις βεβαίωσης
παράβασης, θέση που υποστηρίζεται και από αποφάσεις της
πρόσφατης νοµολογίας. Με την άποψη αυτή συµµορφώθηκαν οι
περισσότεροι δήµοι της χώρας, κάποιοι ωστόσο εξακολουθούν να
αποκλίνουν της σύννοµης και ενιαίας εφαρµογής. Στο Πόρισµα
παρουσιάζεται το ισχύον θεσµικό πλαίσιο, η στάση του Υπουργείου
Εσωτερικών και η θέση του Συνηγόρου του Πολίτη, µε αναφορές σε
συγκεκριµένη περιπτωσιολογία, όπως αυτή αναδείχθηκε από την
εξέταση των αναφορών που δέχθηκε η Αρχή.
Τα συµπεράσµατα του Πορίσµατος εστιάζουν κυρίως στο ζήτηµα της
ολιγωρίας είσπραξης των προστίµων εκ µέρους της δηµόσιας
διοίκησης, που επιβαρύνεται από την έλλειψη κατάλληλων
µηχανισµών είσπραξης, γεγονός που ευνοεί και το καθεστώς
ατιµωρησίας των παραβατών του Κ.Ο.Κ., αλλά ταυτόχρονα δηµιουργεί
ανασφάλεια δικαίου σε πολίτες που αιφνιδιαστικά ενηµερώνονται για
οφειλές παρελθόντων ετών. Το Πόρισµα καταλήγει µε προτάσεις που
συνοψίζονται στην ανάγκη βελτίωσης της διατύπωσης του ασαφούς
νοµοθετικού πλαισίου και παροχής οδηγιών από το Υπουργείο
Εσωτερικών προς τους δήµους της χώρας.
Έκβαση | Προσώρας, δεν έχει υπάρξει σχετική ανταπόκριση από τον Υπουργό
Εσωτερικών.
33
▌Παρέµβαση για περιορισµούς κατά τη µεταφορά ηλεκτροκίνητων
οχηµάτων µε επιβατηγά/οχηµαταγωγά πλοία
Ιστορικό | Την ανάγκη επανεξέτασης της Εγκυκλίου του Αρχηγείου του Λιµενικού
Σώµατος-Ελληνικής Ακτοφυλακής σχετικά µε τη µεταφορά των
ηλεκτροκίνητων οχηµάτων µε επιβατηγά πλοία, καθώς και τη θέσπιση
νοµοθετικού πλαισίου που να διέπει το ασφαλές πλαίσιο για αυτό,
επισηµαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη. Ειδικότερα, η Εγκύκλιος (υπ’ αρ.
2070.0/28541/16-04-2024), µε αποδέκτη τις πλοιοκτήτριες εταιρίες,
αναφέρει ότι η φόρτωση (και µεταφορά) των αµιγώς ηλεκτρικών ή
επαναφορτιζόµενων υβριδικών οχηµάτων επί
φορτηγών/οχηµαταγωγών, αλλά και επιβατηγών/οχηµαταγωγών
πλοίων, γίνεται υπό την προϋπόθεση ότι το επίπεδο φόρτισης (Stage
of Charge – SoC) των συσσωρευτών των οχηµάτων (µπαταρίας) δεν
υπερβαίνει το 40% της συνολικής της χωρητικότητας.
Διερεύνηση | Με αφορµή διαµαρτυρίες κατόχων ηλεκτροκίνητων οχηµάτων, η
Ανεξάρτητη Αρχή απευθύνθηκε προς το Αρχηγείο του Λιµενικού
Σώµατος-Ελληνικής Ακτοφυλακής, υπογραµµίζοντας ότι ο περιορισµός
στο επίπεδο φόρτισης, ειδικά για τα επιβατηγά πλοία, δεν ερείδεται
στην εθνική ή στην ενωσιακή νοµοθεσία, και δεν αναφέρεται στην από
22-05-2022 Έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισµού για την Ασφάλεια
στην Θάλασσα (EMSA). Καθώς δεν υπήρξε σχετική ανταπόκριση, η
Αρχή απευθύνθηκε προς τους συναρµόδιους Υπουργούς Ναυτιλίας και
Νησιωτικής Πολιτικής και Υποδοµών και Μεταφορών, επισηµαίνοντας
ότι ο περιορισµός είναι αυθαίρετος, διότι οι µελέτες στις οποίες
βασίστηκε η Εγκύκλιος του Αρχηγείου Λιµενικού Σώµατος-Ελληνικής
Ακτοφυλακής δεν περιλαµβάνουν σχετική σύσταση.
Ο Συνήγορος του Πολίτη αναφέρθηκε επίσης στην πυκνότητα και
επάρκεια του δικτύου σταθµών φόρτισης στα νησιά, η οποία είναι
αµφίβολο εάν εξασφαλίζει την εξυπηρέτηση των ιδιοκτητών
ηλεκτροκίνητων, ιδίως όταν φτάνουν στο προορισµό τους µε χαµηλό
επίπεδο φόρτισης, ενώ τάσσεται υπέρ οποιασδήποτε σειράς µέτρων ή
περιορισµών που θα έχουν ως στόχο τη δηµόσια ασφάλεια, υπό την
προϋπόθεση ότι θα λαµβάνονται βάσει συγκεκριµένων στοιχείων,
εκθέσεων και µελετών. Τέλος, η Αρχή υπογράµµισε ότι τα µέτρα αυτά
θα πρέπει να αφορούν και τις πλοιοκτήτριες εταιρίες και να
περιλαµβάνουν τη διεξαγωγή συχνών ελέγχων πυρασφαλείας, αλλά
και την επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων, ενώ
επανέλαβε την αναγκαιότητα νοµοθετικής ρύθµισης του ζητήµατος,
καθώς και της ενίσχυσης του δικτύου των σταθµών φόρτισης σε
νησιωτικές περιοχές.
Έκβαση | Μέχρι σήµερα, δεν έχει υπάρξει σχετική ανταπόκριση στις
επισηµάνσεις και τις προτάσεις της Αρχής από τους αποδέκτες αυτών.
34
▌Διευκόλυνση αποσπάσεων νοσηλευτικού προσωπικού για λόγους υγείας
Ιστορικό | Ο Συνήγορος του Πολίτη έλαβε σηµαντικό αριθµό αναφορών από
νεοδιορισθέντες νοσηλευτές, των οποίων οι αιτήσεις για
συνυπηρέτηση µε συζύγους ή συντρόφους – κυρίως ένστολους –
απορρίφθηκαν. Οι απορρίψεις βασίζονταν στην προϋπόθεση
συµπλήρωσης διετίας από τον διορισµό, ακόµη και σε περιπτώσεις
σοβαρών λόγων υγείας ή συνυπηρέτησης.
Διερεύνηση | Με παρέµβασή του προς το Υπουργείο Υγείας, ο Συνήγορος ζήτησε
εξειδίκευση των νοµοθετικών διατάξεων και της διοικητικής πρακτικής
που ακολουθείται για τις αποσπάσεις προσωπικού των Φορέων
Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Φ.Π.Υ.Υ.) των Διοικήσεων Υγειονοµικών
Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.). Διαπίστωσε, ότι οι ισχύουσες διατάξεις δεν
εφαρµόζονταν µε ενιαίο τρόπο, γεγονός που δηµιουργούσε
ανασφάλεια δικαίου και έπληττε την εµπιστοσύνη του προσωπικού στη
νοµιµότητα των ενεργειών της διοίκησης.
Έκβαση | Με την έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ
Γ4β/οίκ.17438/02.05.2025) ορίστηκε, ότι δεν απαιτείται η
συµπλήρωση διετίας για αποσπάσεις σε περιπτώσεις:
- ιδιαίτερα σοβαρών λόγων υγείας,
- συνυπηρέτησης µε σύζυγο ή συµβιούντα, υπό την προϋπόθεση, ότι ο
διορισµός δεν έγινε µε µοριοδότηση λόγω εντοπιότητας και οι λόγοι
υγείας δεν είχαν προϋπάρξει ή συνεκτιµηθεί κατά τον διορισµo