Efsyn.gr

Τέχνη στον δημόσιο χώρο: Το άγαλμα που διχάζει το Λαύριο

Η πρόσφατη απόφαση του Δήμου Λαυρεωτικής για την τοποθέτηση ενός αγάλματος στο λιμάνι του Λαυρίου, του ολόλευκου γλυπτού μιας γυμνής γυναίκας που ακουμπάει το χέρι της σε μια μπάλα, έχει διχάσει την τοπική κοινωνία, προκαλώντας αντιδράσεις από κατοίκους, φορείς και τον καλλιτεχνικό κόσμο, τόσο για την αισθητική, όσο και για τη σημασία του, αλλά και για τη χωροθέτησή του, εφόσον γειτνιάζει με το εμβληματικό Μνημείο της Γυναίκας της Μακρονήσου του Μιχάλη Κάσση.
Ποιο χέρι φιλοτέχνησε το νέο γλυπτό; Αγνώστου πατρός ή μητρός… Πάντως την αποκαλούν «Αφροδίτη Καλλίπυγος» (Η Αφροδίτη με τα ωραία οπίσθια) παραπέμποντας στο τολμηρό αρχαίο ελληνικό άγαλμα. Τα ειρωνικά σχόλια δίνουν και παίρνουν! Κάποιοι βλέπουν τη γλυπτή γυναικεία φιγούρα του Λαυρίου σαν τη Μικρή Γοργόνα της Κοπεγχάγης, άλλοι πάλι τη χαρακτηρίζουν κιτς και εντελώς παρωχημένη και άκαιρη. Και αναρωτιούνται, όπως το Lavreotiki.news στον λογαριασμό του στο FB: «Πίσω από τον σαρκασμό υπάρχει όμως ένα σοβαρό πολιτικό ερώτημα. Ποιος επέλεξε το έργο; Ποιος είναι ο δημιουργός του; Ποιος είναι ο συμβολισμός του; Γιατί τοποθετήθηκε ακριβώς εκεί και πώς υπηρετεί την ιστορική ταυτότητα του Λαυρίου;».
Το ζήτημα είναι πολιτικό εφόσον οι διαφωνίες επικεντρώνονται στη σχέση της τοποθέτησης της «Αφροδίτης» στην προβλήτα με την ανάπλαση του ιστορικού κέντρου και του λιμανιού του Λαυρίου, ένα μεγαλόπνοο έργο ύψους περίπου 6 εκατομμυρίων ευρώ. «Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό: αντί η νέα εικόνα του λιμανιού να ενώσει την πόλη, έγινε νέα αφορμή σύγκρουσης», επισημαίνει το Lavreotiki.news. «Ο δήμαρχος Λαυρεωτικής καλείται πλέον να εξηγήσει όχι αν στους πολίτες “αρέσει η τέχνη”, αλλά ποια ακριβώς λογική ακολούθησε η διοίκησή του. Γιατί το Λαύριο έχει ιστορία, μνήμη και ταυτότητα. Δεν χρειαζόταν άλλη μία αφορμή για να χωριστεί στα δύο».

Η τοποθέτηση του γλυπτού έχει προκαλέσει και την αντίδραση του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, που με επιστολή του προς τον Δήμο Λαυρεωτικής επισημαίνει:
«1. Στην ανάθεση του έργου αυτού δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία για τοποθέτηση έργων σε δημόσιο χώρο μέσω δημόσιου καλλιτεχνικού διαγωνισμού (βασικό αίτημα του κλάδου των καλλιτεχνών και του ΕΕΤΕ), που διασφαλίζει διαφάνεια και αποτελεί γνώμονα υψηλής αισθητικής αρτιότητας του τελικού έργου.
2. Το γλυπτό τοποθετήθηκε σε απόσταση μόλις σαράντα μέτρων από το χαρακτηριστικό γλυπτό του Μιχάλη Κάσση Μνημείο της Γυναίκας της Μακρονήσου, που βρίσκεται στην προβλήτα του Λαυρίου από το 1989 και είναι δεμένο με την ιστορία του τόπου, την ιστορική μνήμη και δημιούργησε ένα τοπόσημο.
Ο προσανατολισμός των δύο γυναικείων μορφών και η κοινή κατεύθυνση του βλέμματος ατενίζοντας τη Μακρόνησο, υποβαθμίζει συμβολικά και οπτικά το Μνημείο της Γυναίκας, χωρίς να προσθέτει σημασία στο νέο γλυπτό. Η συμπαράταξη αυτή, ηθελημένα ή μη, αλλοιώνει τους συμβολισμούς που το Μνημείο εμπεριέχει και αντανακλά, και δημιουργεί σύγχυση για τις προθέσεις εξωραϊσμού του χώρου».
Το ΕΕΤΕ χαρακτηρίζει «άστοχη» την κίνηση «που δικαιολογημένα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ειδικά όταν γίνεται μέσα στο πλαίσιο της ανάπλασης της περιοχής του Λαυρίου με έμφαση στη διαφύλαξη της ιστορικής ταυτότητας της περιοχής». Και ζητά από τη Δημοτική Αρχή και τον δήμαρχο Λαυρεωτικής Δημήτριο Λουκά «να αναθεωρήσουν τη χωροθέτηση του τοποθετημένου γλυπτού, ως ατυχή, καθώς υπονομεύει την ιστορική βαρύτητα του Μνημείου της Γυναίκας της Μακρονήσου, προσβάλλει την ιστορική μνήμη του χώρου και παράλληλα παρακάμπτει τα κριτήρια που οφείλουν να διέπουν την τοποθέτηση δημόσιων έργων τέχνης».
Παράλληλα ζητούν να οριστεί μια συνάντηση με τον δήμαρχο με τη συμμετοχή τοπικών και άλλων φορέων (ΕΕΤΕ, ΠΕΚΑΜ, Εργατικό Κέντρο Λαυρίου, δημοτικές παρατάξεις κ.λπ.) «ώστε να ενημερωθούμε για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε καθώς και να προταθούν λύσεις για την όσο το δυνατό ομαλή και άμεση τροποποίηση των πεπραγμένων με ευθύνη του δήμου».

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε επίσης...