Το ενδιαφέρον και του ελληνικού κοινού τις τελευταίες δεκαετίες είναι ζωηρό για την αρχιτεκτονική στη σύγχρονη ζωή, ενώ εξαπλώνεται η κοινή πεποίθηση ότι η αρχιτεκτονική των πόλεων και των δημόσιων χώρων αφορά πρωτίστως τους πολίτες. Η χώρα μας είναι από τις ελάχιστες, αν όχι η μοναδική στην Ευρώπη, που δεν διαθέτει Μουσείο Αρχιτεκτονικής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δηλαδή ελάχιστες εκθέσεις, διαλέξεις, οργανωμένη γνώση του παρελθόντος, σύνδεση με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, τις τάσεις, τις εξελίξεις για πόλεις προσβάσιμες σε όλους, πράσινες, ανθρώπινες.
Το κενό καλύπτουν σχετικές εκδηλώσεις και περιοδικές εκθέσεις που διοργανώνουν φορείς, σύλλογοι και επαγγελματικά σωματεία του αρχιτεκτονικού χώρου. Οπως η μεγάλη έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος» που έρχεται να αφηγηθεί την ιστορία της αρχιτεκτονικής τέχνης στη χώρα μας όπως διαμορφώθηκε σε διαφορετικούς τόπους, για άλλες ανάγκες, υπό διαφορετικές συνθήκες, με τις ιστορικές εξελίξεις να παίζουν καθοριστικό ρόλο και να διαμορφώνουν σύνολα και περιοχές. Από την προϊστορία έως τη σύγχρονη εποχή η έκθεση είναι αφιερωμένη στη διαχρονική πορεία της αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, «προβάλλοντας την αρχιτεκτονική ως ουσιώδες μέρος της συλλογικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας». Σύμφωνα με τους διοργανωτές, δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ώς σήμερα τέτοιας έκτασης έκθεση αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, «με τις ανυπολόγιστες οργανωτικές απαιτήσεις της».
Ο χώρος
Φιλοξενείται στο Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων, με επιμελητική ομάδα τους αρχιτέκτονες και καθηγητές Σταύρο Αλιφραγκή, Μανόλη Κορρέ, Παναγιώτη Πάγκαλο, Δημήτρη Φιλιππίδη, συνδιοργανώνεται από τη Citylab (διαπανεπιστημιακή και διεπιστημονική κοινότητα) και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), με την αρωγή της Βουλής των Ελλήνων, διαρκεί έως τις 17 Ιανουαρίου 2027 και η είσοδος είναι ελεύθερη.
Αρχιτεκτονικά σχέδια και σκίτσα, προπλάσματα, φωτογραφίες, έργα τέχνης, βιβλία, περιοδικά, κινηματογραφικά αποσπάσματα και οπτικοακουστικό υλικό από σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά αρχεία παρουσιάζουν την παραγωγή στην Ελλάδα «…με διάσπαρτες συνέχειες και ασυνέχειες… Ενοποιητικό στοιχείο αυτής της απέραντης αρχιτεκτονικής παραγωγής με τα πολλαπλά πρόσωπα είναι τα σταθερά χαρακτηριστικά του τόπου, φυσικά και ανθρωπογενή, όπως διαμορφώθηκαν μέσα από τις ιστορικές περιπέτειές του ως ένα συνεκτικό όλον με καλειδοσκοπικές εκφάνσεις και ευρηματικές πολιτισμικές διασυνδέσεις», γράφουν οι επιμελητές.
Με αφετηρία τη σκέψη του οραματιστή αρχιτέκτονα που λάτρεψε και αφοσιώθηκε στο φυσικό τοπίο και στη λαϊκή αρχιτεκτονική, του Δημήτρη Πικιώνη, για τη «μυστηριακή γλώσσα του σχήματος» και την ικανότητα της μορφής να συνομιλεί με την παράδοση και τον ιστορικό χρόνο, η έκθεση αναδεικνύει με ποιο τρόπο ο ελληνικός τόπος, οι άνθρωποι και ο πολιτισμός διαμόρφωσαν την αρχιτεκτονική διαχρονικά. Παρακολουθεί αυτό το πολύπλευρο πεδίο από την οπτική της τέχνης, της επιστήμης, της πολιτισμικής έκφρασης και του ιστορικού τεκμηρίου «που ξεδιπλώνεται ως διάλογος ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών, τόπων και κλιμάκων, αναζητώντας συνέχειες, συγγένειες, τομές και μετασχηματισμούς».
Εξάλλου ο Δημήτρης Πικιώνης, ο πρώτος μαθητής του Κωνσταντίνου Παρθένη, μετά τις σπουδές του πολιτικού μηχανικού στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο φεύγει, με παρότρυνση του δασκάλου, για σπουδές στη ζωγραφική και στο σχέδιο στο Μόναχο.
Η έκθεση διαμορφώνεται σε επτά θεματικές ενότητες που συνδέουν το νεωτερικό, τη φύση, την πόλη, την κατοίκηση, την επανάχρηση, το τοπίο και τους μηχανισμούς του αρχιτεκτονικού αφηγήματος μέσα από 26 Ροές και 37 Αυτόνομα Εκθέματα και αναδεικνύει, παράλληλα, τη διαρκή διαλεκτική της αρχιτεκτονικής με τις άλλες καλές τέχνες, μέσα από μορφές, υλικά, τεχνικές και συμβολισμούς.
Η ομάδα
Καρπός του οράματος και της εργασίας των τεσσάρων επιμελητών της και της μεγάλης ομάδας συνεργατών που τους πλαισίωσε για την πραγμάτωσή της, η έκθεση «δεν επιχειρεί να προσαρμόσει τη μεγάλη διάρκεια της ελληνικής αρχιτεκτονικής σε ένα οριστικό, συνεκτικό, διαυγές και περίκλειστο αφήγημα. Αντίθετα, επιδιώκει να ενεργοποιήσει διασταυρώσεις στον χώρο και τον χρόνο, επιτρέποντας σε έργα διαφορετικών εποχών, χαρακτηριστικών και προθέσεων να συνυπάρξουν ή να αντιπαρατεθούν μέσα από απρόβλεπτους συσχετισμούς».
Μακροπρόθεσμος στόχος της διοργάνωσης είναι να συμβάλει στον δημόσιο και θεσμικό διάλογο για τη δημιουργία του Ελληνικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής, ως μόνιμου φορέα έρευνας, τεκμηρίωσης, διαφύλαξης, εκπαίδευσης και διεθνούς προβολής της αρχιτεκτονικής παραγωγής στην Ελλάδα. Γεγονός στο οποίο αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, κατά τα πρόσφατα επίσημα εγκαίνια και δήλωσε ότι η Βουλή θα σταθεί αρωγός σ’ ένα τέτοιο εγχείρημα.
Οπως γράφουν οι επιμελητές, η συμβολή της έκθεσης προς τους επισκέπτες είναι ότι «αντιπαραθέτει την ευρηματική επεξεργασία του εκθεσιακού υλικού ώστε να εκμαιευθούν ερμηνευτικά σχήματα αντάξια του περιεχομένου της διαχρονικής πορείας της αρχιτεκτονικής στο ελληνικό έδαφος, κάτι που δεν είχε ποτέ ώς τώρα αξιοποιηθεί σε όλη του την έκταση. Μιλώντας πιο πρακτικά, να επινοήσει τρόπους διασποράς των επιλεγμένων δειγμάτων της αρχιτεκτονικής αυτής στους προσφερόμενους εκθεσιακούς χώρους, χωρίς ποτέ να χάνεται η ενότητά τους, ενώ συνάμα να μην κρύβεται ή αποσιωπάται ο ιδιαίτερος χαρακτήρας των εγκαταστάσεων του πρώην Δημόσιου Καπνεργοστασίου, με την επιβλητική παρουσία ενός τέτοιου παρωχημένου βιομηχανικού χώρου παραγωγής. Η κλιμάκωση των χώρων, οι υφές των υλικών στα τελειώματα, οι αυστηρές μορφές των όγκων –που τόσο πετυχημένα είχαν ώς τώρα αξιοποιηθεί από το ΝΕΟΝ και άλλους οργανισμούς που έστησαν εκθέσεις στο παρελθόν στο κτίριο– είναι και τώρα παρόντα στοιχεία που καλούνται να εξυπηρετήσουν και μια έκθεση διαχρονικής πορείας της ελληνικής αρχιτεκτονικής».
info: Λειτουργία: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή: 11.00-19.00 Διάρκεια έως 17 Ιανουαρίου 2027 Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων, Λένορμαν 218 Είσοδος: Ελεύθερη με την επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας/διαβατηρίου
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr