Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει δημιουργήσει συνθήκες για μια ακραία παγκόσμια απειλή για τη βιοποικιλότητα, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι χιλιάδες ακινητοποιημένα πλοία θα μπορούσαν να εξαπλώσουν χωροκατακτητικά θαλάσσια είδη στις θάλασσες του κόσμου μόλις αρχίσουν να πλέουν ξανά.
Περισσότερα από 1.500 εμπορικά πλοία έχουν κολλήσει στον Κόλπο από τότε που έκλεισε η στρατηγική πλωτή οδός στις 28 Φεβρουαρίου μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν. Μια διεθνής ομάδα θαλάσσιων βιολόγων ανέφερε ότι με τα πλοία να παραμένουν ακίνητα, τα κύτη τους γεμίζουν με θαλάσσια ζωή -από μικρόβια και φύκια μέχρι πεταλίδες και άλλα ασπόνδυλα-, με είδη που θα μπορούσαν να ταξιδέψουν σε λιμάνια σε όλο τον κόσμο όταν ξαναρχίσει το εμπόριο.
«Αν έπρεπε να σχεδιάσετε το χειρότερο σενάριο, δεν ξέρω αν θα μπορούσατε να το είχατε κάνει διαφορετικά. Είναι μια τέλεια καταιγίδα», δήλωσε στον Guardian o καθηγητής Μάριο Ταμπούρι, του Κέντρου Περιβαλλοντικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Η έρευνα περιγράφει την κατάσταση ως ένα πιθανό θαλάσσιο «γεγονός υπερδιασποράς βιο-εισβολής», υποστηρίζοντας ότι καμία προηγούμενη διακοπή της ναυτιλίας δεν έχει υποχρεώσει τόσα πολλά πλοία σε αδράνεια για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα πλοία συνήθως παραμένουν αγκυροβολημένα σε ένα λιμάνι μόνο για μία έως τρεις ημέρες, περιορίζοντας την ανάπτυξη οργανισμών στις βυθισμένες επιφάνειές τους. Αλλά πολλά πλοία που έχουν παγιδευτεί στον Κόλπο έχουν παραμείνει ακίνητα για μήνες, επιτρέποντας σε πυκνές θαλάσσιες κοινότητες να εγκατασταθούν.
Εάν χιλιάδες πλοία φύγουν μεταφέροντας πεταλίδες, φύκια, μύδια και άλλους οργανισμούς, θα μπορούσαν να εισαγάγουν αλλού χωροκατακτητικά είδη που υπερτερούν της ιθαγενούς άγριας ζωής, να μεταδώσουν ασθένειες και να αλλοιώσουν μόνιμα τα θαλάσσια οικοσυστήματα. «Οταν μετακινείτε οργανισμούς, μπορούν να μειώσουν τη βιοποικιλότητα στις περιοχές όπου εισβάλλουν, να προκαλέσουν τοπική εξαφάνιση των οργανισμών που εκτοπίζουν», δήλωσε ο Ταμπούρι. Τα χωροκατακτητικά είδη μπορούν επίσης να καταστρέψουν την αλιεία, να φράξουν τα συστήματα ψύξης των σταθμών παραγωγής ενέργειας και να κοστίσουν δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για τη διαχείρισή τους, πρόσθεσε.
Ο Κόλπος είναι ήδη ένας πόλος έλξης για θαλάσσιες εισβολές, με προηγούμενες μελέτες να έχουν εντοπίσει δεκάδες μη αυτόχθονα είδη που έχουν εισαχθεί κυρίως από εμπορικά πλοία. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η ακραία ζέστη και η αλατότητα της περιοχής μπορεί να κάνουν τους οργανισμούς ιδιαίτερα ανθεκτικούς.
«Είναι αρκετά ανθεκτικοί. Εχουν συνηθίσει σε ακραία περιβάλλοντα, υψηλές θερμοκρασίες και υψηλή αλατότητα», λέει ο Ταμπούρι. «Αυτοί οι ανθεκτικοί οργανισμοί που μπορούν συχνά να αντέξουν σε αυτά τα ακραία περιβάλλοντα αποτελούν πραγματικά καλούς εισβολείς».
Ο ίδιος ανέφερε ότι οι περιοχές με παρόμοια θερμές και αλμυρές συνθήκες απειλούνται περισσότερο.
«Τα λιμάνια που έχουν παρόμοιο περιβάλλον με την περιοχή του Κόλπου διατρέχουν πιθανώς τους υψηλότερους κινδύνους», δήλωσε ο Ταμπούρι. Ο υψηλότερος κίνδυνος βιοασφάλειας πιθανότατα θα σημειωθεί στα πρώτα λιμάνια προσέγγισης, ιδίως εκείνα με παρόμοιες περιβαλλοντικές συνθήκες με την περιοχή του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων της Τζέντα (Σαουδική Αραβία), της Βομβάης (Ινδία), του Κολόμπο (Σρι Λάνκα), της Σιγκαπούρης, στα ανατολικά των Στενών του Ορμούζ, και των λιμένων της Αλεξάνδρειας (Αίγυπτος), του Πειραιά, του Αλχεθίρα (Ισπανία) και του Ρότερνταμ (Ολλανδία).
Η μελέτη αναφέρει ότι μεμονωμένα πλοία μπορεί να έχουν ήδη απελευθερώσει εκατομμύρια προνύμφες στα νερά του Κόλπου κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκεί. Καθώς η ναυτιλία ξεκινά ξανά, οι οργανισμοί στο έρμα, όπως και τα παράσιτα και οι παθογόνοι οργανισμοί σε «κοινότητες βιορύπανσης» που αποικίζουν τα κύτη των πλοίων θα μπορούσαν να εξαπλωθούν γρήγορα μέσω του παγκόσμιου ναυτιλιακού δικτύου.
Ο Ταμπούρι προτρέπει τις κυβερνήσεις και τις ναυτιλιακές εταιρείες να επιθεωρούν και να καθαρίζουν τα πλοία πριν από την αναχώρησή τους από τον Κόλπο, όπου είναι δυνατόν, ενώ τα λιμάνια που αναμένουν αφίξεις θα πρέπει να αυξήσουν την παρακολούθηση για τα χωροκατακτητικά είδη και να θεσπίσουν σχέδια ταχείας αντίδρασης.
Κάνοντας μια σύγκριση με τη δημόσια υγεία, ο Ταμπούρι λέει ότι η αντίδραση θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις προσπάθειες για τον περιορισμό των μολυσματικών ασθενειών. «Η έγκαιρη ανίχνευση όπως και η πρόληψη πριν από τη μετακίνηση είναι πραγματικά σημαντική», είπε. «Από πολλές απόψεις, είναι σαν την παρακολούθηση της γρίπης ή του Covid. Θέλετε να είστε προετοιμασμένοι; Πρέπει να εντοπίσετε νωρίς το πρόβλημα. Εάν βρείτε κάτι, να το διαχειριστείτε αμέσως».
Ενώ η ανθρώπινη ασφάλεια πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα, ο Ταμπούρι ζήτησε από τις κυβερνήσεις να μην παραβλέπουν τους περιβαλλοντικούς κινδύνους. «Συγκρούσεις σαν κι αυτή είναι φρικτές», είπε. «Υπάρχει ανθρώπινος πόνος, αλλά δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις περιβαλλοντικές συνέπειες».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr