Η επίσκεψη Γκουτέρες στην Κύπρο (τέλη Ιουλίου) άφησε βάσιμες υποσχέσεις για την αναζωογόνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας από το σημείο που σταμάτησε στο Κραν Μοντανά το 2017.
Στο ελβετικό θέρετρο συνήλθε πρώτη φορά η διάσκεψη 5+1, γνωστή ως «άτυπη πενταμερής». Το 5+1 υποδηλώνει τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις, Βρετανία, Ελλάδα, Τουρκία, μαζί με τους ηγέτες των δύο εθνικών κοινοτήτων της Κύπρου, με διαμεσολάβηση ΟΗΕ. Αρα, 5+1, προσωπικά θα έλεγα 5+2, δεδομένου ότι τότε είχε εκπροσωπηθεί και η Ε.Ε. σε ανώτατο επίπεδο από την τότε ύπατη αρμοστή για την εξωτερική πολιτική, την Ιταλίδα Φεντερίκα Μογκερίνι.
Δεν είχε καρποφορήσει η διάσκεψη του Κραν Μοντανά, όχι λόγω της αδιαλλαξίας της Αγκυρας, όπως λέγεται βολικά, αλλά λόγω των προεκλογικών σκοπιμοτήτων του τότε Κύπριου προέδρου Νίκου Αναστασιάδη, σύμφωνα με το ΑΚΕΛ. Θυμίζω ότι κορυφαίο στέλεχος του κόμματος της κυπριακής Αριστεράς, ο Τουμάζος Τσελεπής, μετείχε στις συνομιλίες ως μέλος της ελληνοκυπριακής ομάδας διαπραγμάτευσης. Μετείχαν επίσης ο τότε Ελληνας ΥΠΕΞ Νίκος Κοτζιάς, όπως και ο διπλωματικός σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα, Βαγγέλης Καλπαδάκης, με λαμπρές επιδόσεις και των δύο στην κρίσιμη εκείνη συνάντηση.
Είναι αλήθεια, όχι όμως απόλυτη, ότι το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Αγκυρα, αλλά τουλάχιστον μία φορά, το 2004, το κλειδί περιήλθε στα χέρια των δύο κοινοτήτων, όταν κλήθηκαν να εγκρίνουν το σχέδιο του τότε γ.γ. του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, το οποίο οι μεν Τουρκοκύπριοι υπερψήφισαν, οι δε Ελληνοκύπριοι καταψήφισαν πανηγυρικά, ακολουθώντας τη θέση του προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου «παρέλαβα κράτος, δεν θα παραδώσω κοινότητα».
Ανιστόρητη προσέγγιση, καθώς το 1960 η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε ως δικοινοτικό κράτος, με τις γνωστές θεσμικές προβλέψεις, συν το απαράδεκτο σύστημα των διεθνών εγγυήσεων, με εγγυήτριες δυνάμεις τις Βρετανία, Ελλάδα και Τουρκία. Αυτό ήταν το «κράτος» που δεν ήθελε να παραδώσει ο Παπαδόπουλος. Ηθελε όμως να το μονοπωλεί η ελληνοκυπριακή ολιγαρχία, με τους Τουρκοκύπριους ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας και εκτός της Ε.Ε.
Είκοσι δύο χρόνια από τότε, πολλά έχουν αλλάξει, με τη γραμμή Ερντογάν, που είχε υποστηρίξει το Σχέδιο Ανάν, να μοιάζει σήμερα αμετακίνητη υπέρ της «λύσης» δύο κρατών στην Κύπρο, που μπορεί όμως να μετακινηθεί, αν η τουρκική ηγεσία και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που τη στηρίζουν εξακολουθούν να ενδιαφέρονται για τη συνέχιση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην Ε.Ε. Επιλογή που κατά τη γνώμη μας ενδιαφέρει τόσο την Αγκυρα όσο και τις Βρυξέλλες.
Με την έννοια αυτή, το κλειδί της λύσης του Κυπριακού το κρατά η Ε.Ε., η οποία πρέπει να εμπλακεί πιο ενεργητικά στη διαπραγματευτική διαδικασία, με τη συμβολή τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας.
*Υπεύθυνος Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr