Το Μετρό της Θεσσαλονίκης ξεκίνησε το 2006 με ορίζοντα ολοκλήρωσης 6 χρόνια. Ομως το 2012, στη συμβατική ημερομηνία παράδοσής του, είχε ολοκληρωθεί μόνο το 18% του έργου. Το 2016 το Μετρό επανεκκίνησε, ύστερα από τρία χρόνια αδράνειας, με ολοκληρωμένο μέχρι τότε το 30% της κατασκευής του.
Τα χρόνια που ακολούθησαν, 2016-2019, το έργο σημείωσε την πιο σημαντική του πρόοδο. Εγκαταστάθηκε νέος εργολάβος και ολοκληρώθηκαν τα πιο απαιτητικά τμήματα του έργου, όπως η διάνοιξη των υπόγειων σηράγγων, η κατασκευή των περισσότερων σταθμών και οι αρχαιολογικές εργασίες. Τέλος, βρέθηκε λύση για τον σταθμό Βενιζέλου με τα αρχαία αμετακίνητα στη θέση τους.
Σύμφωνα με το νέο χρονοδιάγραμμα, ο εργολάβος όφειλε να παραδώσει τη βασική γραμμή, πλην σταθμού Βενιζέλου, στο τέλος του 2020, τη γραμμή Καλαμαριάς στο μέσον του 2021, ενώ τον σταθμό Βενιζέλου το 2023. Το πιο σημαντικό από όλα είναι ότι, σύμφωνα με τη νέα σύμβαση, στο ενδεχόμενο που δεν τηρούνταν οι συμφωνημένες αποκλειστικές προθεσμίες, ο εργολάβος ήταν υποχρεωμένος να πληρώνει εκείνος ρήτρες στο Δημόσιο για τις καθυστερήσεις.
Το 2019 η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρέλαβε το Μετρό ολοκληρωμένο κατά 75%. Αντί να συνεχίσει την κατασκευή του και να το παραδώσει στις τακτές προθεσμίες, επέλεξε να ακυρώσει τον σχεδιασμό που προβλεπόταν στη σύμβαση με τον εργολάβο. Ενας σχεδιασμός που είχε ήδη περάσει τη βάσανο εκατοντάδων ελέγχων από έμπειρους μηχανικούς, που είχε εγκριθεί και ήδη είχε αποπληρωθεί από το Δημόσιο, τη διαχειριστική αρχή και τους Ευρωπαίους χρηματοδότες και που είχε τη σύμφωνη γνώμη εξειδικευμένων συμβούλων και καθηγητών Πολυτεχνείου, ακυρώθηκε με μια ατεκμηρίωτη τεχνικά δήλωση του πρωθυπουργού.
Το επιχείρημα ήταν ότι αυτός ο σχεδιασμός θα προκαλούσε, δήθεν, μεγάλες καθυστερήσεις και θα κόστιζε, τάχα, πολύ ακριβότερα. Η μόνη αλήθεια, ότι δηλαδή ο εργολάβος ήταν δεσμευμένος από τη σύμβαση, αν καθυστερούσε το έργο πέρα από τις δεσμευτικές προθεσμίες, να καταβάλει εκατομμύρια ευρώ στο Δημόσιο ως ρήτρες γι’ αυτή την καθυστέρηση, αποσιωπήθηκε έντεχνα.
Η εξέλιξη του έργου διέψευσε οικτρά την κυβέρνηση. Η βασική γραμμή με τον νέο σχεδιασμό καθυστέρησε 4 ολόκληρα χρόνια μετά τη συμβατική ημερομηνία παράδοσής της. Ενώ η επέκταση προς Καλαμαριά, 5 χρόνια μετά τη συμβατική ημερομηνία παράδοσης, ακόμη δεν είναι σαφές πότε θα παραδοθεί. Και το πιο σημαντικό είναι ότι αυτές οι καθυστερήσεις κόστισαν στο ελληνικό Δημόσιο 600 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον του αρχικού προϋπολογισμού. Αντί, δηλαδή, ο εργολάβος να πληρώνει ρήτρες για τις καθυστερήσεις του έργου μετά την ακύρωση του χρονοδιαγράμματος, έγινε το ακριβώς αντίθετο. Το Δημόσιο άρχισε να πληρώνει ρήτρες στον εργολάβο, καθώς κατέστη εκείνο υπεύθυνο για τις καθυστερήσεις.
Σήμερα, που τα συνεχή τεχνικά προβλήματα υποχρέωσαν δύο φορές σε 20ήμερη διακοπή της λειτουργίας του, αποκαλύπτεται ότι το Μετρό παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 ημιτελές και ανολοκλήρωτο. Το έργο εξελίσσεται σε μέγα σκάνδαλο τόσο επειδή παραδόθηκε με πολλά τεχνικά προβλήματα όσο και επειδή ακύρωσαν το 2019 τον σχεδιασμό που εφαρμοζόταν με επιτυχία, για να ακολουθήσουν έναν νέο που ζημίωσε το Δημόσιο και έβλαψε τη Θεσσαλονίκη.
*Καθηγητής, πρώην πρύτανης ΑΠΘ, επικεφαλής παράταξης «Αλλαγή στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας»
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr