Εκλεισε χθες ένα τριήμερο «θρίλερ» στις αγορές, με τις αποδόσεις των ομολόγων να προσεγγίζουν τη «ζώνη του πανικού» και να γίνεται ορατός ο κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης στις τράπεζες, δηλαδή στην καρδιά του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πρόκειται για απλή επίπτωση του αδιεξόδου στη Μ. Ανατολή, που κρατά τις τιμές των καυσίμων πολύ ψηλά και πιέζει συνολικά το «σύστημα», ή για κάτι πιο περίπλοκο και επικίνδυνο;
Οι απαντήσεις κλίνουν σαφώς προς το δεύτερο.
Από τα ομόλογα…
Στο «τριήμερο του τρόμου» από την Τετάρτη ώς την Παρασκευή της περασμένης βδομάδας, οι αποδόσεις των ομολόγων στις χώρες του G7 κατέγραψαν (ενδοσυνεδριακά) πολυδεκαετή υψηλά:
ΗΠΑ: Το 10ετές Treasury προσέγγισε το 5,34%, υψηλότερο από το 2002. Το 30ετές κινήθηκε γύρω/πάνω από 5,7%, σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Ιαπωνία: Το 10ετές JGB ξεπέρασε το 3,1%, που είναι ιστορικό υψηλό της σύγχρονης περιόδου! Ακόμη εντονότερη ήταν η πίεση στα 30ετή/40ετή, με νέα ιστορικά υψηλά.
Γερμανία: 10ετές Bund περίπου 3,5%, κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011. Το 30ετές πέρασε σε επίπεδα που επίσης παραπέμπουν στην περίοδο της κρίσης του ευρώ.
Γαλλία: Το 10ετές OAT έφτασε το 4,95%, μια ανάσα από το 5,0%, σε υψηλά που είχαμε να δούμε από την κρίση του ευρώ το 2011-12. Ακόμη σημαντικότερο: το spread με το αντίστοιχο γερμανικό έφτασε ενδοσυνεδριακά περίπου 149 μονάδες βάσης, υψηλό που είχαμε να δούμε από το 2012.
Ιταλία: Το 10ετές BTP έφτασε περίπου το 4,7%, στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2023 – αν και δεν μιλάμε ακόμη για ιστορικό ρεκόρ.
Ηνωμένο Βασίλειο: Το 10ετές Gilt προσέγγισε το 5,4%, ενώ το 30ετές πέρασε το 6%, περιοχή πολυδεκαετών υψηλών. Η Βρετανία είναι μαζί με ΗΠΑ και Ιαπωνία μία από τις καθαρότερες εκφράσεις του sell-off στα πολυδεκαετή κρατικά ομόλογα.
Μέσα στο ίδιο τριήμερο «επεισόδιο» είχαμε ταυτόχρονα: ΗΠΑ υψηλό 24 ετών, Γερμανία υψηλό 15 ετών, Γαλλία επίπεδα κρίσης ευρώ, Ιαπωνία ιστορικά/πολυδεκαετή υψηλά, Ηνωμένο Βασίλειο πολυδεκαετή υψηλά στα πολυδεκαετή ομόλογα.
Το ασυνήθιστο και… εκφοβιστικό είναι ότι δεν έχουμε απλώς κάποιο «γαλλικό πρόβλημα» ή έναν «αμερικανικό φόβο» για υψηλό χρέος και έλλειμμα, αλλά κάτι πολύ σοβαρότερο: μια παγκόσμια ανατιμολόγηση του μακροχρόνιου κρατικού χρέους, πάνω στην οποία στη συνέχεια προστίθενται τα ειδικά ρίσκα κάθε χώρας.
…στις τράπεζες
Η μετάδοση της πίεσης στις τράπεζες έγινε αισθητή πρώτα απ’ όλα στα χρηματιστήρια της Ευρώπης, με σημαντική πτώση του τραπεζικού δείκτη, αλλά πίσω από τη χρηματιστηριακή «βιτρίνα» που είναι σε κοινή θέα, είχαμε ανάλογες εξελίξεις και στα τραπεζικά ασφάλιστρα κινδύνου (CDS).
Ο ευρωπαϊκός τραπεζικός δείκτης (STOXX Europe 600 Banks) έκανε προχθές 1 Οκτωβρίου -3,74%, τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από τις 3 Μαρτίου. Από τις 23/9 έως το χθεσινό κλείσιμο έχει χάσει περίπου 4,5%, ενώ βρίσκεται περίπου 6,8% κάτω από το υψηλό της 7ης Σεπτεμβρίου. Σήμερα επιχειρείται κάποια σταθεροποίηση, αλλά οι ευρωπαϊκές τράπεζες οδεύουν προς τη χειρότερη εβδομάδα τους από τον Απρίλιο. Την Πέμπτη η κίνηση ήταν αρκετά καθαρή: HSBC -4,1%, Barclays -4,1%, Lloyds -4,5%, ο τραπεζικός κλάδος συνολικά -3,7%. Δηλαδή η αγορά άρχισε να συνδέει το sell-off στα ομόλογα όχι μόνο με το ρίσκο χώρας αλλά και με τον τραπεζικό ισολογισμό και τη χρηματοδότηση.
Ακόμη πιο ενδεικτικές ήταν οι μεταβολές στα τραπεζικά CDS. Αυτά αποτελούν πιο ακριβή δείκτη, καθώς δεν επηρεάζονται από τον «θόρυβο» της χρηματιστηριακής αγοράς. Σε σύγκριση λοιπόν με τις αρχές Σεπτεμβρίου, είχαμε:
Η γαλλική BNP Paribas, αύξηση από 42 μονάδες βάσης σε 61,3 μονάδες βάσης – περίπου 46%
Η ισπανική Santander, αύξηση από 34,6 μονάδες βάσης σε 43,2 μονάδες βάσης – 25%.
Η ιταλική UniCredit, αύξηση από 33,5 μονάδες βάσης σε 48,2 μονάδες βάσης – 44%.
Ελληνικές τράπεζες
Στην περίπτωση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, δύο προχθεσινές εξελίξεις σήμαναν συναγερμό: η έκθεση της Moody’s που υποβάθμισε τις ελληνικές πιστωτικές συνθήκες και η «διάγνωση» της S&P ότι υπάρχουν τρία ρίσκα για τις ελληνικές τράπεζες που χρήζουν άμεσης προσοχής. Οι σχετικές ειδήσεις προβλήθηκαν σε πρώτο πλάνο στον ηλεκτρονικό Τύπο την Πέμπτη, αλλά σε ελάχιστο χρόνο κατέβηκαν πολύ χαμηλά – το θέμα είναι ευαίσθητο…
Ποιο είναι το πρόβλημα; Οτι οι τράπεζες γενικώς, των ελληνικών συμπεριλαμβανομένων, έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους σημαντικό «φορτίο» κρατικών ομολόγων, που μειώνουν την αξία του ενεργητικού (ανατιμολόγηση) ανάλογα με την αύξηση των αποδόσεων/μείωση των τιμών των κατεχόμενων ομολόγων.
Βέβαια –και ευτυχώς– δεν μεταφέρεται όλη αυτή η απομείωση αυτούσια στα κέρδη και τα ίδια κεφάλαια (βλέπε σχετικό πίνακα). Ομως, η χρηματοδότηση από την αγορά με τραπεζικές ομολογιακές εκδόσεις ακριβαίνει και ο φόβος αποκτά μεσοπρόθεσμο ορίζοντα: αν οι αποδόσεις των ομολόγων διεθνώς παραμείνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα για το 2026-2027, όπως διαμορφώθηκαν από την αρχή του 2026 μέχρι σήμερα, τότε η μετάδοση από το ενεργητικό στα κέρδη και τα ίδια κεφάλαια θα γίνει σημαντική.
Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν αυτή η «προειδοποίηση» θα επηρεάσει την πολιτική απόδοσης μερισμάτων εκ μέρους των διοικήσεων των ελληνικών τραπεζών σε πιο συνετή κατεύθυνση. Αν όχι, το αίτημα για φορολόγηση των υπερκερδών τους, θα βρει νέα στήριξη…
«ΓΚΑΖΙΑ» ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΎ, 3,8% ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ, 5,1% ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Κοιτώντας προς την κατεύθυνση της ακρίβειας εν όψει και του επερχόμενου χειμώνα, η ανακοίνωση χθες από τη Eurostat των προκαταρκτικών της εκτιμήσεων για τον πληθωρισμό τον Σεπτέμβριο δικαιώνει τις ρητές εκτιμήσεις Ευρωπαίων στελεχών ότι βαδίζουμε σε πολύ δύσκολο χειμώνα. Η αύξηση, σε ετήσια βάση, σε 3,8% τον Σεπτέμβριο στην ευρωζώνη και σε 5,1% στην Ελλάδα (από 3,7% τον Αύγουστο) επιβεβαιώνει όχι μόνο τους φόβους για μεγάλη ακρίβεια, που θα δοκιμάσει σκληρά τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και ιδιαίτερα την ελληνική, αλλά και τη συνεχιζόμενη πίεση στις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, που με τη σειρά της συντηρεί τη συνεχή αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων σε ιστορικά υψηλά.
Διαβάστε περισσότερα