Eίδα στο Θέατρο Προσκήνιο το «Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω για αυτόν», με ενέπλεξε και με συγκίνησε τόσο που μου γεννήθηκε η επιθυμία να γράψω λίγες σχετικές σκέψεις, τσεκάρω όμως και διαπιστώνω ότι πρόλαβα να δω μία από τις τελευταίες παραστάσεις. Το οποίο μου ενεργοποιεί ακόμα πιο έντονα ένα παλιό μου κόλλημα, που έχει να κάνει με το ότι στο θέατρο (σε αντιδιαστολή με ό,τι συμβαίνει στη σχέση σου με μια ταινία, ένα βιβλίο, ένα δίσκο) δεν έχεις τη δυνατότητα επιστροφής σε μια παράσταση που αγάπησες. Άπαξ και κατέβει κατέβηκε κι αυτό ήταν. Όταν γράφω για σινεμά αναφέρομαι σε ένα έργο καταρχάς προσβάσιμο σε όλους, καταρχάς ανοιχτό σε όλους και λίγο πολύ προσβάσιμο και ανοιχτό σε όλους στη διάρκεια των ετών. Και το όλο νόημα είναι να μοιράζεσαι όσα σου προκαλεί μια ταινία, προκειμένου να τη δει και ο άλλος, προκειμένου να αποκτήσει τη δική του σχέση μαζί της. Είτε του ξεκλειδώσουν κάτι είτε όχι όσα περιγράφεις, πάντως το πεδίο αναφοράς είναι κάπου εκεί έξω και η νοητική και συναισθηματική σχέση μαζί του είναι δυναμική.
Όπως και να ‘χει, ελπίζω και εύχομαι το «Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω για αυτόν» να ανέβει ξανά. Και σκέφτομαι ότι θα ήταν ίσως ωραίο να ανέβαινε μελλοντικά όχι μόνο από τον ίδιο θίασο, αλλά κι από διαφορετικό, κάτι που θα έδινε στο έργο μια πρόσθετη διάσταση. Γιατί η παράσταση, που μιλάει για την πατρότητα και μέσω αυτής και για την αρρενωπότητα, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αναμνήσεις και βιώματα των μελών του θιάσου (Γιώργος Βαλαής, Κωνσταντίνος Μωραΐτης, Μάρω Σταυρινού, Κωνσταντίνα Τάκαλου, Ρίνο Τζάνι), αλλά και του Ανέστη Αζά, ο οποίος αφενός σκηνοθετεί ευρηματικά την παράσταση και αφετέρου είχε και τη σύλληψη της ιδέας του έργου, συνεργαζόμενος στη συγγραφή του εκτός από τον θίασο και με τον Μιχάλη Πητίδη.
Τι είναι αυτό που το λένε αλήθεια; Η σχέση της τέχνης με την αλήθεια είναι πάντα το κυρίαρχο ζητούμενο. Θεωρητικά τουλάχιστον η τέχνη εκεί πρέπει να στοχεύει, όσο πιο θαρραλέα γίνεται, κι οτιδήποτε άλλο αποτελεί περισπασμό και λοξοδρόμηση. Υπάρχει βέβαια και μια διαφορετική διάστασή της, οι εκδοχές της τέχνης με τις οποίες επιχειρείται η απόδραση από την πραγματικότητα, αν και άλλο πράγμα είναι η πραγματικότητα και άλλο η αλήθεια: όχι μόνο δεν ταυτίζονται ως έννοιες, αλλά πολλές φορές η πραγματικότητα κάνει όσο περισσότερο θόρυβο μπορεί, για να μην μας φέρει σε επαφή με τις αλήθειες μας, με την αλήθεια μας, με την αλήθεια.
Δεν έχει σημασία αν και σε τι βαθμό πειράχτηκαν οι αναμνήσεις στο περιεχόμενό τους, ούτως ή άλλως οι θεατές δεν παρακολουθούν επί σκηνής εξομολογήσεις, αλλά το βιωματικό υλικό αποτέλεσε την πρώτη ύλη που χρησιμοποιήθηκε για να πραγματοποιηθεί μια κατασκευή, μια σύνθεση, για να γεννηθεί και να υπάρξει θέατρο. Υπάρχουν επίσης δύο απολαυστικότατα σατιρικά και εντελώς καίρια παρένθετα κομμάτια, ενός άνδρα που συνομιλεί με το επί σκηνής πέος του και ενός μεγάλου διαγωνισμού χαστουκιάδας, τύπου «Το Ξύλο Βγήκε απ’ τον Παράδεισο». (Γράφω στην προηγούμενη πρόταση «υπάρχουν» κι αρχίζω αμέσως κι αναρωτιέμαι πού αλλού άραγε υπάρχουν, εκτός από τη μνήμη, σε μια θεατρική παράσταση που έχει κατέβει, αλλά αρκετά με τα κολλήματά μου).
Ακόμα σημαντικότερο από τη μέθοδο μέσω της οποίας η παράσταση έφτασε στην αλήθεια (άλλωστε και στα καθαρά μυθοπλαστικά έργα, τι γράφεται άραγε αποκλειστικά από τη φαντασία, τι δεν πατάει σε ένα ποσοστό πάνω σε βιώματα, μεταμφιέζοντάς τα;), είναι ότι καταφέρνει και ανασύρει στην επιφάνεια τα τμήματα εκείνα των αναμνήσεων που έχουν κάτι να πουν, το οποίο είναι ταυτόχρονα και προσωπικό αλλά και προϊόν του τόπου, της εποχής και της κοινωνίας στην οποία γεννήθηκε. Έτσι, με άλλα μπορείς να ταυτιστείς και να αναγνωρίσεις κάτι εντελώς δικό σου (από τον ύμνο του Champions League Τετάρτη δέκα παρά τέταρτο, ως το μάθημα οδήγησης από τον μπαμπά, ή ως έναν μαντράχαλο που αρνείται να ξυπνήσει ενώ κοντεύει μεσημέρι), ενώ άλλα, όπως η εσωτερική και η εξωτερική μετανάστευση, ο διαφορετικός σεξουαλικός προσανατολισμός ή οι έμφυλες διακρίσεις, εξίσου ή και περισσότερο σε βοηθούν να συνειδητοποιήσεις πράγματα για την ταυτότητά σου και τα πολλαπλά της αόρατα σε σένα προνόμια. Και τελικά, όσο διαφορετικές κι αν είναι οι εμπειρίες και οι πορείες των ανθρώπων, έχουν έναν κοινό παρονομαστή κι έναν κοινό πυρήνα, τον πυρήνα ενός ελλείμματος. Κι ίσως η ιστορία όλων των ανθρώπων είναι η εν μέρει μάταιη προσπάθειά τους να το καλύψουν.
Ακούγεται κάποια στιγμή στην παράσταση (ακούστηκε κάποια στιγμή στην παράσταση), ότι το 90% του συνολικού χρόνου που θα περάσουμε στη ζωή μας με τους γονείς μας, το περνάμε όταν είμαστε παιδιά. Από την άλλη, μάλλον δεν σταματάμε δευτερόλεπτο στη ζωή μας να ζούμε με τους γονείς μας. Και τα παιδιά μας δεν θα σταματήσουν δευτερόλεπτο της δικής τους να ζουν μαζί μας. Τι να κάνουμε.
The post Η κοινή μας έλλειψη appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα