10/04/2026 4:31 μμ.
Αγρίνιο: Παρέμβαση μνήμης στο σπίτι της κοινωνικής αγωνίστριας Κατίνας Χαντζάρα / Αντιφασιστική παρέμβαση στην πόλη
Στα πλαίσια της αντιφασιστικής συνέλευσης Αγρινίου, την Πέμπτη 09/04, πραγματοποιήθηκε παρέμβαση μνήμης στο σπίτι της κοινωνικής αγωνίστριας Κατίνας Χαντζάρα, καθώς και αντιφασιστική παρέμβαση στην πόλη. Πιο συγκεκριμένα, νωρίς το απόγευμα ξεκίνησε πορεία από το στέκι του Ασαλάγητου (Πλατεία Λουριώτη) και κατευθυνθήκαμε προς το σπίτι που ανήκε στην κοινωνική αγωνίστρια Κατίνα Χαντζάρα (και είχε αγοραστεί από την ίδια το 1939). Εκεί τοποθετήθηκαν δύο πανό καθώς και πινακίδα. Τα πανό έγραφαν:
«ΟΙΚΕΙΑ ΚΑΤΙΝΑΣ ΧΑΝΤΖΑΡΑ, κοινωνική αγωνίστρια, ενταγμένη στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και στην Εθνική Αλληλεγγύη, κομμουνίστρια, η μόνη (;) γυναίκα στους 120 εκτελεσθέντες, από πολλούς ξεχασμένη» και «Να εμπνευστούμε από τους αγώνες γυναικών όπως της Κατίνας Χαντζάρα για την κοινωνική χειραφέτηση και απελευθέρωση.»
Η παρέμβαση πλαισιώθηκε από 30 με 40 άτομα. Λίγο αργότερα, τοποθετήθηκαν στην αερογέφυρα Αγρινίου, στην είσοδο της πόλης, δύο γιγαντοπανό που έγραφαν: «ΑΓΡΙΝΙΟ ΠΟΛΗ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗ» και «ΚΑΜΙΑ ΕΜΠΛΟΚΗ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ».
ακολουθούν τα κείμενα:
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΡΙΑ ΚΑΤΙΝΑ ΧΑΝΤΖΑΡΑ
14 Απριλίου 1944, ώρα 6:00 τα ξημερώματα. Στην κεντρική πλατεία της πόλης (τότε Πλατεία Μπέλλου, σημερινή Πλατεία Δημοκρατίας) βρίσκονται ήδη απαγχονισμένοι οι αγωνιστές Σούλος, Σαλάκος και Αναστασιάδης. Από τις φυλακές της Αγίας Τριάδας οδηγούν την πρώτη δεκάδα Αγρινιωτών, από τους 120 μελλοθάνατους, στον τόπο της εκτέλεσης. Ανάμεσά τους και η Κατίνα Χαντζάρα. Τη σέρνουν από τα μαλλιά, τη «σβαρνίζουν» μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Μετά σωπαίνει για πάντα. Τα μυδραλιοβόλα συνεχίζουν.
Η Κατίνα Χαντζάρα (Βάγια Ρίγανη ή Ρήγα) γεννήθηκε το 1912 στον οικισμό Μαυροχώρι, στη Φλωριάδα Βάλτου. Ήταν παιδί πολύτεκνης, φτωχής οικογένειας. Έμεινε ορφανή από μικρή και αναγκάστηκε να αναλάβει τη φροντίδα των μικρότερων αδελφών της. Έφυγε νωρίς για το Αγρίνιο, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής. Εκεί εργάστηκε ως υπηρέτρια (παραδουλεύτρα) σε οικογένεια, παρέχοντας άμισθη οικιακή εργασία με ελάχιστα προνόμια.
Στην ενηλικίωσή της, η πραγματικότητα της επιβίωσης ήταν αδυσώπητη. Χωρίς οικογενειακή στήριξη και επαγγελματικά εφόδια, εργάστηκε ως εκδιδόμενη γυναίκα σε οίκους της πόλης του Αγρινίου. Οι γυναίκες αυτές, την περίοδο εκείνη, αποκτούσαν έναν βαθμό οικονομικής ανεξαρτησίας και μια θέση, έστω και υποτιμημένη, στην κοινωνία. Γι’ αυτό αυτοί οι οίκοι λειτουργούσαν εντός του κοινωνικού ιστού.
Με τις οικονομίες της, σε ηλικία 27 ετών, το 1939, πριν από την έλευση των φασιστικών και ναζιστικών δυνάμεων στον ελλαδικό χώρο, αγόρασε σπίτι στο κέντρο της πόλης (σημερινή οδός 14ης Σεπτεμβρίου, αρ. 24). Έχοντας εγκαταλείψει την προηγούμενη εργασία της, παντρεύτηκε το 1942 τον ιδιωτικό υπάλληλο Θανάση Χαντζάρα, αριστερών καταβολών, παρά τις αντιρρήσεις της ότι ο γάμος θα τον υποβίβαζε κοινωνικά λόγω του παρελθόντος της. Στο σπίτι τους έμεναν μαζί με την τυφλή μητέρα του συζύγου της, την οποία η Κατίνα φρόντιζε με προθυμία. Παράλληλα, αν και δεν απέκτησαν παιδιά, υιοθέτησαν τη 12χρονη Λούλα Τσιρώνη, την οποία μεγάλωσαν με φροντίδα και αγάπη. Μετά τον θάνατο της Κατίνας, το σπίτι παρέμεινε στον σύζυγό της.
Η Κατίνα ανέπτυξε αντιστασιακή δράση. Εντάχθηκε στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και δραστηριοποιήθηκε μέσω της Εθνικής Αλληλεγγύης (που ιδρύθηκε από το ΚΚΕ), προσφέροντας συσσίτια και βοήθεια από τα κάτω σε όσους και όσες έχουν ανάγκη. Η δράση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ελλείψεις τροφίμων οδηγούσαν σε απώλειες ζωών, ενώ την κατάσταση εκμεταλλεύονταν οι μαυραγορίτες. Στο πλαίσιο αυτό συγκέντρωνε ρουχισμό, υποδήματα και τρόφιμα, τα οποία φύλασσε στο σπίτι της και διένειμε.
Είναι πολλές οι καταγραφές για τη δράση της. Από τις μαρτυρίες προκύπτει ότι η αγωνιστική της συνέπεια δεν κάμπτεται ούτε στιγμή. Πέρα από τις δράσεις αλληλοβοήθειας και αλληλεγγύης, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αλληλοενημέρωση των μετώπων της αντίστασης. Τον Σεπτέμβριο του 1943 συλλαμβάνεται από τους γερμανοτσολιάδες, καθώς συμμετείχε καθοριστικά στην απαλλοτρίωση οπλισμού και αλόγων των Ιταλών φασιστών, τα οποία στη συνέχεια παραδόθηκαν στους αντάρτες. Παρά τη σύλληψη και τη φυλάκισή της, αργότερα συνεχίζει τη δυναμική συμμετοχή της σε δράσεις, διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις.
Η προσφορά της Κατίνας στον αγώνα, στην κοινωνία και στην ίδια τη ζωή υπήρξε πολλαπλή και πολύμορφη. Παράλληλα, βίωσε πολλαπλές και διασταυρούμενες μορφές καταπίεσης: ταξική φτώχεια, ορφάνια και πρόωρη ανάληψη οικογενειακών ευθυνών, έμφυλες διακρίσεις, εργασιακή εκμετάλλευση ως υπηρέτρια, καθώς και κοινωνικό στίγμα και περιθωριοποίηση ως εκδιδόμενη γυναίκα. Κατά την περίοδο της Κατοχής στον ελλαδικό χώρο υπέστη πολιτικές διώξεις, που κορυφώθηκαν με την εκτέλεσή της, αναδεικνύοντας πώς διαφορετικές μορφές καταπίεσης συσσωρεύονται και ενισχύουν η μία την άλλη.
Η Κατίνα Χαντζάρα βρέθηκε στο σημείο όπου το φύλο, η τάξη, η πατριαρχία και ο φασισμός συγκλίνουν. Ξεχάστηκε από πολλούς. Ο αγώνας της αποσιωπήθηκε. Η ταξική και κοινωνική της καταγωγή, το φύλο της και η απουσία ισχυρού οικογενειακού πλαισίου της στέρησαν την αναγνώριση του αγώνα της, ακόμη και μετά την εκτέλεσή της. Το όνομά της δόθηκε σε έναν μικρό δρόμο στην Αγία Βαρβάρα Αγρινίου, γεγονός που μπορεί να εκληφθεί ως συνέχιση της περιθωριοποίησης.
Ο αγώνας της υπήρξε ανυποχώρητος. Ήταν ταυτόχρονα προσωπικός, ατομικός, ταξικός και κοινωνικός. Έτσι, δεν χωρούσε και δεν χωρά στις αφηγήσεις των αστικών κύκλων ούτε στις πολιτικές ατζέντες γραφειοκρατών και κομματικών μηχανισμών. Παρέμεινε στο περιθώριο της «επίσημης» μνήμης. Ωστόσο, η Ιστορία γράφεται πρωτίστως στη συνείδηση των ανθρώπων, από τη ζώσα μνήμη, από την ίδια την κοινωνία. Γράφεται κάθε μέρα από εμάς.
ΝΑ ΕΜΠΝΕΥΣΤΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΟΠΩΣ ΤΗΣ ΚΑΤΙΝΑΣ ΧΑΝΤΖΑΡΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ.
* Παρότι θεωρείται η μοναδική γυναίκα ανάμεσα στους 120 εκτελεσθέντες, υπάρχει μαρτυρία ότι εκτελέστηκε ακόμη μία γυναίκα από τους γερμανοτσολιάδες, η Σόνια, μέλος του ΚΚΕ (αγνώστων λοιπών στοιχείων), αλλά το γεγονός αποσιωπήθηκε ανεπανόρθωτα, καθώς ήταν εκδιδόμενη γυναίκα.
αντιφασιστική συνέλευση Αγρινίου
κείμενο 2:
«Κι’ είταν το Αγρίνι ολάκερο ένας Επιτάφιος μ’ όλα του τα κεριά σβησμένα
Κι αντίς καμπάνες απ’ τον όρθρο ως το σπερνό, ντουφεκιές ακούγονταν,
κ’ οι κρεμασμένοι σάλευαν σαν καβαλάρηδες του ανέμου κ’ έφευγαν πάνω απ’ το χρόνο»
ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ
Για τους πεσόντες στην κατοχή ΑγρινιώτεςΚαι
Για όλους τους Ρωμιούς – θύματα του ναζισμού
Του Γιάννη Ρίτσου
Η Μεγάλη Παρασκευή του 1944 είναι η μέρα που σηματοδοτεί τη νεότερη ιστορία της πόλης με τρόπο ανεξίτηλο. Οι δυνάμεις κατοχής οπισθοχωρούν και πίσω τους αφήνουν μερικές από τις μεγαλύτερες θηριωδίες του ναζισμού. Σε αντίποινα για την ανατίναξη της αμαξοστοιχίας ανεφοδιασμού των δυνάμεων κατοχής, 120 κομμουνιστές συλλαμβάνονται και εκτελούνται από τους ναζί και τους Έλληνες ταγματασφαλίτες συνεργάτες τους. Αναστασιάδης, Σαλάκος και Σούλος κρεμιούνται στους στύλους της κεντρικής πλατείας της πόλης και τα κορμιά τους αφήνονται εκεί. Η πόλη ξυπνά με τη σκιά του θανάτου και ποτέ ξανά η Μεγάλη Παρασκευή δε θα είναι η ίδια.
Στις μέρες μας, ο καπιταλιστικός πολεμικός παροξυσμός, με κύριο εκφραστή τον άξονα ΗΠΑ – Ισραήλ αλλά και αναδυόμενα καπιταλιστικά κέντρα, βυθίζει τους λαούς στο θάνατο και την εξαθλίωση, με το ελληνικό κράτος να προσφέρει κυριολεκτικά γη και ύδωρ στα πλανητικά αφεντικά, διεκδικώντας τον πιο πρωταγωνιστικό ρόλο διαθέτοντας βάσεις, οπλικά συστήματα και στρατό στα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα της περιοχής μας. Η ρητορική του εθνικού κινδύνου, της προστασίας των συνόρων και του δημογραφικού προβλήματος είναι η βάση που δικαιολογεί τα νέα κύματα λιτότητας και εξαθλίωσης της κοινωνικής πλειοψηφίας. Ταυτόχρονα,όμως, οπλίζει και το χέρι των ένστολων δολοφόνων Λιμενικού και Frontexπου έχουν μετατρέψει τα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας σε έναν ατελείωτο υδάτινο τάφο των ξεριζωμένων που δημιουργούν οι πολεμικές επιχειρήσεις που συμμετέχει η ίδια χώρα.
Η ρητορική του μίσους και η στοχοποίηση των πιο αδύναμων δεν είναι κάτι ξένο. Τροφοδοτούνται και αξιοποιούνται. Ο εκφασισμός δεν έρχεται μόνο με σύμβολα και συνθήματα. Καλλιεργείται καθημερινά με την αλλοτρίωση, την αποξένωση και την ιδιώτευση, την απαξίωση της συλλογικής οργάνωσης, την ανοχή απέναντι στην αδικία, τη σιωπή και την αποδοχή ότι τίποτα δεν αλλάζει.
Σε αυτό το έδαφος, ο φασισμός προσπαθεί να βρει χώρο, ώστε να σπείρει το δηλητήριο της μισαλλοδοξίας, κάνοντας την εμφάνισή του με τις πλάτες του αγαπημένου του κράτους και της αστυνομίας. Το κράτος και τα αφεντικά, επιχειρούν να δώσουν ζωτικό χώρο στους παρακρατικούς νεοναζί τους, προκειμένου να μπορέσουν να υλοποιήσουν την ατζέντα τους. Ο εμφύλιος των φτωχών αποτελεί την ιδανικότερη λύση για το κεφάλαιο και ο εσμός φασιστικών ομάδων προσπαθεί να τον προκαλέσει.
Πρόσφατα,μετά από κάλεσμα της Αντιφασιστικής Συνέλευσης Αγρινίου, σβήστηκαν από τον τοίχο του νοσοκομείου τα συνθήματα μίσους, αναγράφοντας τα ονόματα των τριών κρεμασμένων αγωνιστών και της Μαρίας Δημάδη, μέρα μεσημέρι, σε μία μαζική παρέμβαση και όσα ακολούθησαν είναι εντελώς ενδεικτικά. Δεκατρείς αγωνιστές και αγωνίστριες προσήχθησαν από την ΕΛ.ΑΣ., με παρέμβαση της Διοίκησης του Νοσοκομείου, η οποία φρόντισε να σβηστούν τα ονόματα Κυριακή πρωί, μόλις λίγες ώρες μετά την αναγραφή τους. Ο διοικητής του Νοσοκομείου, Σερασκέρης, με δημόσια τοποθέτησή του, ανέλαβε με κάθε επισημότητα την ευθύνη όσων έλαβαν χώρα.
Διοίκηση Νοσοκομείου + ΕΛ.ΑΣ. + Φασίστες = L.F.E.
ΟΧΙ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΑΣ!
Κόσμος της Αντιφασιστικής Συνέλευσης, τα ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής, προχώρησε σε μαζικές δράσεις μνήμης, αγώνα και αντιφασιστικής επαγρύπνησης, τιμώντας την επέτειο της εκτέλεσης των 120 αγωνιστών από τους ναζί και τους πολιτικούς προγόνους των σημερινών φασιστών, τους ταγματασφαλίτες. Πραγματοποιήθηκε παρέμβαση και ανάρτηση πανό στο σπίτι όπου έζησε ηεκτελεσθείσα ΚΑΤΙΝΑ ΧΑΤΖΑΡΑ, καθώς και ανάρτηση πανό με αντιφασιστικό και αντιιμπεριαλιστικό περιεχόμενο στην αερογέφυρα, στην είσοδο της πόλης μας.
Από τη στελέχωση του μεταπολεμικού κρατικού μηχανισμού με τους ταγματασφαλίτες, συνεργάτες των ναζί, μέχρι τις χρόνιες και συστηματικές προσπάθειες του κεντρικού και του τοπικού κράτους να μετατραπεί σε μνημόσυνο εθνικής συμφιλίωσης και φολκλόρ ανάμνηση κάποιας «ενιαίας εθνικής αντίστασης», η Μεγάλη Παρασκευή στην πόλη μας είναι ζώσα μνήμη, ραντεβού και δέσμευση αγώνα. Είναι η πυξίδα που δείχνει το δρόμο για τις μάχες και τις εξεγέρσεις του σήμερα.
Η θυσία των 120 εκτελεσμένων από τους ναζί και τους ντόπιους συνεργάτες τους να δικαιωθεί στις μάχες του σήμερα.
Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ
ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΛΗΘΗ
ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ
media:
2.jpeg
3.jpeg
4.jpeg
go.jpeg
video-2026-04-10-140618.mp4