Της Αικατερίνης Πρωτοπαπά (*)
Η λειτουργία κολυμβητικής δεξαμενής εντός ξενοδοχειακής μονάδας δεν αποτελεί πλέον δευτερεύον τεχνικό ζήτημα. Αντιθέτως, συνιστά πεδίο με σαφές κανονιστικό βάρος, αυξημένο επιχειρησιακό κίνδυνο και, όπως καταδεικνύεται πλέον και σε επίπεδο νομολογίας, ιδιαίτερα σημαντικό οικονομικό διακύβευμα για την ξενοδοχειακή επιχείρηση.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Ενδεικτική είναι η απόφαση 61/2025 του Τριμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, η οποία αφορούσε πνιγμό δύο κοριτσιών σε πισίνα ξενοδοχείου στη Ρόδο και με την οποία επιδικάστηκαν ιδιαίτερα υψηλές αποζημιώσεις στους οικείους των θυμάτων. Το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απέδωσε ευθύνη για το συμβάν όχι μόνο στο νομικό πρόσωπο της εταιρείας, στον ναυαγοσώστη και στον διευθυντή του ξενοδοχείου, αλλά και στα καταστατικά όργανα αυτής.
ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο διαμορφώνεται κυρίως από την υγειονομική διάταξη Γ1/443/1973 για τις κολυμβητικές δεξαμενές, το άρθρο 46 του ν. 4688/2020, την ΚΥΑ 10399/2022, όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ 6584/2024, καθώς και την νεότερη ΥΑ 11814/2025, η οποία ρυθμίζει τη διαδικασία γνωστοποίησης έναρξης λειτουργίας μέσω του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.
Σύμφωνα με την υγειονομική διάταξη Γ1/443/1973, οι ξενοδοχειακές πισίνες αντιμετωπίζονται ως δεξαμενές δημόσιας χρήσης, με αποτέλεσμα η λειτουργία τους να υπόκειται σε αυστηρότερο πλαίσιο επιμέλειας, υγειονομικής προστασίας και ασφάλειας, όπως αναδεικνύεται κατωτέρω.
Από την άδεια στη γνωστοποίηση
Το πρώτο σημείο που απαιτεί διευκρίνιση είναι ότι η λειτουργία κολυμβητικής δεξαμενής εντός τουριστικού καταλύματος υπάγεται πλέον σε καθεστώς προηγούμενης γνωστοποίησης. Ειδικότερα, η ΥΑ 11814/2025 ορίζει ότι για την έναρξη λειτουργίας κολυμβητικής δεξαμενής απαιτείται προηγούμενη γνωστοποίηση, η οποία υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε., ενώ διευκρινίζεται ότι όπου η κείμενη νομοθεσία αναφέρεται σε «άδεια λειτουργίας», εφεξής νοείται η γνωστοποίηση.
Στις περιπτώσεις όπου ο φορέας λειτουργίας της πισίνας ταυτίζεται με τον φορέα λειτουργίας του καταλύματος, η σχετική πληροφορία ενσωματώνεται στη γνωστοποίηση του ξενοδοχείου. Αντιθέτως, όταν πρόκειται για διαφορετικό φορέα, απαιτείται αυτοτελής γνωστοποίηση της πισίνας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξαίρεση που εισάγει η υπουργική απόφαση ως προς τις ιδιωτικές πισίνες που εξυπηρετούν αποκλειστικά συγκεκριμένο δωμάτιο. Για τις πισίνες αυτές δεν υφίσταται υποχρέωση γνωστοποίησης, πλην όμως τα απαραίτητα δικαιολογητικά πρέπει να τηρούνται και ο αριθμός τους να δηλώνεται στη γνωστοποίηση του καταλύματος.
Υποχρεωτικός φάκελος για κάθε δεξαμενή
Το ισχύον καθεστώς προβλέπει ότι πριν από τη γνωστοποίηση, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας, πρέπει να τηρείται εντός του καταλύματος, διαθέσιμος ανά πάσα στιγμή, φάκελος για κάθε κολυμβητική δεξαμενή.
Στον φάκελο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
το αποδεικτικό της γνωστοποίησης
στοιχεία πολεοδομικής νομιμότητας
βεβαίωση μηχανικού για την επάρκεια των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων
σχεδιαγράμματα και τεχνική έκθεση
υπεύθυνη δήλωση του υπευθύνου λειτουργίας περί πλήρωσης των κανόνων ασφαλείας
τα δικαιολογητικά του ναυαγοσώστη
Σε ένα σύστημα εκ των υστέρων ελέγχου, η δυνατότητα άμεσης απόδειξης της συμμόρφωσης αποτελεί καθοριστικό στοιχείο. Η έλλειψη ή η μη επικαιροποίηση του φακέλου επισύρει διοικητικά πρόστιμα, ενώ σε περίπτωση που από τις ελλείψεις αυτές προκύπτει σοβαρός κίνδυνος για την ασφάλεια των λουομένων, η διοικητική αρχή δύναται να επιβάλει σφράγιση της λειτουργίας της δεξαμενής.
Ο υπεύθυνος λειτουργίας στην πράξη
Η νομοθεσία προβλέπει τον ορισμό «υπεύθυνου προσώπου», τα στοιχεία του οποίου πρέπει να βρίσκονται διαρκώς επικαιροποιημένα στη γνωστοποίηση της δεξαμενής και στο οποίο ανατίθεται η πραγματική εποπτεία της πισίνας, η διασφάλιση της νόμιμης λειτουργίας της και η τήρηση των σχετικών κανόνων.
Ο ρόλος αυτός δεν είναι, ωστόσο, τυπικός. Συνδέεται ουσιαστικά με την οργάνωση, τη στελέχωση και τη λειτουργική εποπτεία της εγκατάστασης. Κατά συνέπεια, η ευθύνη δεν εξαντλείται στον τυπικό ορισμό ενός προσώπου, αλλά εκτείνεται στην πραγματική δυνατότητα άσκησης ελέγχου και εξασφάλισης συμμόρφωσης.
Μετρήσεις, ποιότητα νερού και τεκμηρίωση
Το ισχύον πλαίσιο επιβάλλει, περαιτέρω, συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές για τη λειτουργία της πισίνας, όπως η ανανέωση του νερού, τα όρια pH και υπολειμματικού χλωρίου, καθώς και η διενέργεια τακτικών ελέγχων με καταχώριση στα σχετικά βιβλία.
Για τον υπεύθυνο λειτουργίας, η συμμόρφωση δεν αρκεί να είναι πραγματική· πρέπει να είναι και αποδείξιμη. Η συστηματική καταγραφή των ελέγχων αποτελεί ουσιώδη υποχρέωση, καθώς η έλλειψή της μπορεί να οδηγήσει σε καταλογισμό ευθύνης, ακόμη και όταν οι τεχνικές προδιαγραφές έχουν τηρηθεί στην πράξη.
Ναυαγοσωστική κάλυψη
Ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα στην πράξη είναι η ορθή κατανόηση των κανόνων για τη ναυαγοσωστική κάλυψη. Το ισχύον καθεστώς, όπως εξειδικεύτηκε με την ΥΑ 6584/2024, προβλέπει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του καταλύματος και της ίδιας της δεξαμενής.
Ειδικότερα, σε τουριστικά καταλύματα με περισσότερες από 50 κλίνες και τουλάχιστον μία πισίνα με βάθος άνω του 1,5 μέτρου απαιτείται τουλάχιστον ένας απόφοιτος σχολής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης με ισχύουσα βεβαίωση ή κάτοχος άδειας ναυαγοσώστη από λιμενική αρχή. Το πρόσωπο αυτό οφείλει, κατά τις ώρες λειτουργίας της πισίνας, να βρίσκεται σε ετοιμότητα, με ένδυμα κολύμβησης, εντός του χώρου της δεξαμενής ή να περιπολεί πεζός στον χώρο ευθύνης του, χωρίς να εκτελεί άλλη υπηρεσία.
Αντιστοίχως, για καταλύματα με λιγότερες από 50 κλίνες ή για δεξαμενές με βάθος μικρότερο από 1,5 μέτρο, απαιτείται επίσης τουλάχιστον ένας ναυαγοσώστης με τα ίδια επαγγελματικά προσόντα, ο οποίος μπορεί να βρίσκεται σε ετοιμότητα εντός του καταλύματος με δυνατότητα άμεσης επέμβασης.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι παιδικές δεξαμενές. Όταν αυτές δεν γειτνιάζουν με άλλη δεξαμενή για την οποία έχει ήδη οριστεί υπεύθυνος ναυαγοσώστης, απαιτείται επιπλέον ναυαγοσώστης, ο οποίος οφείλει να βρίσκεται αποκλειστικά στον χώρο της παιδικής δεξαμενής και να μην εκτελεί άλλη υπηρεσία.
Η ρύθμιση αυτή έχει άμεση πρακτική σημασία για τη διοίκηση της μονάδας. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν έχει τυπικά οριστεί ναυαγοσώστης, αλλά αν η κάλυψη ανταποκρίνεται στα πραγματικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης και της λειτουργίας της. Με άλλα λόγια, η διοίκηση οφείλει να είναι σε θέση να απαντήσει με σαφήνεια ποιος είναι ο ορισμένος ναυαγοσώστης, πού ακριβώς βρίσκεται κατά τη διάρκεια της βάρδιας του και αν του έχουν ανατεθεί παράλληλα άλλα καθήκοντα.
Αν το πρόσωπο που έχει οριστεί για την κάλυψη της πισίνας απασχολείται συγχρόνως και σε άλλη λειτουργία της μονάδας, η επιχείρηση εισέρχεται σε ζώνη προφανούς κινδύνου, τόσο ως προς την ουσιαστική ασφάλεια όσο και ως προς τη δυνατότητα επίκλησης επαρκούς συμμόρφωσης σε περίπτωση περιστατικού.
Αναγκαία είναι, τέλος, η παρουσία επαρκούς προσωπικού στον χώρο της πισίνας, το οποίο διαθέτει πιστοποιημένη γνώση παροχής πρώτων βοηθειών. Ο ελάχιστος αριθμός του προσωπικού αυτού καθορίζεται ανάλογα με το μέγεθος της δεξαμενής και ανέρχεται σε ένα άτομο για μεσαίες πισίνες και σε δύο για μεγάλες.
Διάταξη χώρου και εξοπλισμός
Η νομοθεσία επιβάλλει, επιπλέον, την ύπαρξη στον χώρο της πισίνας επαρκούς εξοπλισμού, όπως μέσα διάσωσης, ιατρικού εξοπλισμού και κατάλληλης σήμανσης, τα οποία ο υπεύθυνος λειτουργίας οφείλει να διατηρεί σε άμεσα προσβάσιμη και λειτουργική κατάσταση.
Καθοριστικό ρόλο στο περιεχόμενο της υποχρέωσης εποπτείας διαδραματίζει και η διάταξη του χώρου. Έτσι, σε περιπτώσεις όπου η πισίνα παρουσιάζει τυφλά σημεία ή δεν επιτρέπει πλήρη οπτικό έλεγχο, απαιτείται η προσαρμογή της επιτήρησης, ιδίως με την τοποθέτηση του ναυαγοσώστη σε υπερυψωμένη θέση, ώστε να διασφαλίζεται συνεχής και αποτελεσματική εποπτεία.
Οι κυρώσεις και το πραγματικό διακύβευμα
Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει την επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβάσεων, όπως πρόστιμα και, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, τη δυνατότητα απαγόρευσης λειτουργίας της εγκατάστασης.
Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα για τη διοίκηση της ξενοδοχειακής επιχείρησης δεν εξαντλείται στις διοικητικές αυτές συνέπειες. Τα περιστατικά που λαμβάνουν χώρα σε κολυμβητικές δεξαμενές, ιδίως όταν αφορούν πνιγμούς ή σοβαρούς τραυματισμούς, συνεπάγονται κίνδυνο ποινικής ευθύνης και σημαντική έκθεση σε αστική ευθύνη με υψηλού ύψους διεκδικούμενες αξιώσεις αποζημίωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η συμμόρφωση με τις κανονιστικές υποχρεώσεις λειτουργεί όχι μόνο ως μέσο αποφυγής διοικητικών κυρώσεων, αλλά και ως κρίσιμο στοιχείο περιορισμού της ευθύνης και διαχείρισης του συνολικού νομικού και οικονομικού κινδύνου της επιχείρησης.
Το πρακτικό συμπέρασμα για τον διευθυντή
Για τον διευθυντή ξενοδοχείου, το κρίσιμο δεν είναι η θεωρητική γνώση του πλαισίου, αλλά ο συστηματικός έλεγχος της πραγματικής λειτουργίας: φακέλου, εξοπλισμού, στελέχωσης, ναυαγοσωστικής κάλυψης και τήρησης διαδικασιών. Συχνά, όμως, ενώ εντοπίζει ελλείψεις, δεν διαθέτει ο ίδιος την αρμοδιότητα να λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις για την αποκατάστασή τους.
Στο σημείο αυτό, καθοριστική σημασία αποκτά η έγγραφη τεκμηρίωση. Ο διευθυντής οφείλει να αποτυπώνει τις διαπιστώσεις του και να τις απευθύνει εγγράφως προς τα αρμόδια όργανα της διοίκησης, συνοδεύοντάς τες από σαφή πρόσκληση για τη λήψη συγκεκριμένων ενεργειών, όπως προμήθεια εξοπλισμού, ενίσχυση προσωπικού ή τεχνικές παρεμβάσεις. Η πρακτική αυτή δημιουργεί αποδεικτικό ίχνος επιμέλειας και καθιστά σαφές ότι η μη συμμόρφωση δεν οφείλεται σε αδράνεια του ίδιου, αλλά σε απόφαση που βρίσκεται εκτός της δικής του σφαίρας ελέγχου.
Πέραν της συστηματικής έγγραφης τεκμηρίωσης των διαπιστώσεων και των αιτημάτων του, ο διευθυντής ξενοδοχείου οφείλει να επανεξετάζει ουσιαστικά και την ασφαλιστική κάλυψη της μονάδας. Η υποχρέωση αυτή δεν εξαντλείται στη διαπίστωση ύπαρξης ασφαλιστηρίου, αλλά εκτείνεται στην κατανόηση του πραγματικού εύρους της κάλυψης και της αντιστοίχισής της με τον τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης.
Στην πράξη, παρατηρείται συχνά ότι, παρότι υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη, παραμένει ασαφές ποια πρόσωπα καλύπτονται, ποια θεωρούνται τρίτοι, αν περιλαμβάνονται τα έξοδα νομικής υπεράσπισης και πώς αντιμετωπίζονται περιπτώσεις με πολλαπλούς εμπλεκομένους. Το κρίσιμο, συνεπώς, δεν είναι η απλή ύπαρξη ασφαλιστηρίου, αλλά το κατά πόσον αυτό ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας της μονάδας και στην κατανομή της ευθύνης που αυτές δημιουργούν.
Για τον λόγο αυτό απαιτείται ουσιαστικός νομικός έλεγχος των όρων της κάλυψης, με έμφαση στο αντικείμενο της ασφάλισης, στις εξαιρέσεις, στα υποόρια, στα έξοδα υπεράσπισης και στην ενδεχόμενη προσωπική έκθεση στελεχών. Η κατανόηση και, όπου απαιτείται, η έγγραφη διευκρίνιση των όρων αυτών από την ασφαλιστική αποτελεί κρίσιμο στοιχείο ορθής διαχείρισης του κινδύνου.
Στο επόμενο άρθρο θα αναφερθεί ειδικότερα πώς κατανέμεται η ευθύνη σε ένα περιστατικό πνιγμού και πώς η κατανομή αυτή αλληλεπιδρά με τα ασφαλιστικά σχήματα στην πράξη.
(*) Η κα. Αικατερίνη Πρωτοπαπά, είναι δικηγόρος Πειραιώς, ειδικευμένη στο δίκαιο ανταγωνισμού και πλατφορμών στον ξενοδοχειακό κλάδο
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Πισίνες σε ξενοδοχεία: Τι αλλάζει στη συμμόρφωση και γιατί αφορά άμεσα τους διευθυντές appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα