του Χρήστου Ν. Κώνστα
Κάποιοι ονειρεύονται επιστροφή της χώρας στο σκουρόχρωμο παρελθόν του λιγνίτη. Την ίδια ώρα η ΔΕΗ κάνει το μεγάλο ψηφιακό άλμα στο μέλλον, με ισχυρούς συνεταίρους και απαιτητικές προδιαγραφές.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Οι Λουδίτες, ήταν Βρετανοί εργάτες, κυρίως υφαντουργοί που μεταξύ 1811 και 1816, κατέστρεφαν όπου έβρισκαν τις μηχανές υφαντουργίας επειδή η βιομηχανική επανάσταση απειλούσε τις δουλειές τους.
Σήμερα ο όρος «Λουδίτης» χρησιμοποιείται ευρύτερα για όποιον αντιστέκεται στην τεχνολογική αλλαγή, συνήθως από φόβο ή από συμφέρον.
Μια προσεκτική ματιά σε όσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό στη Δυτική Μακεδονία , αρκεί για να διαπιστώσει κάποιος, σε συμπυκνωμένη μορφή, αυτή την μεγάλη ενεργειακή αλλαγή εποχής.
Στα μέρη όπου κάποτε η μαύρη σκόνη του λιγνίτη κάλυπτε την ατμόσφαιρα για δεκαετίες, σήμερα αναπτύσσεται το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό cluster της Ευρώπης, κατασκευάζονται μονάδες μπαταριών και σχεδιάζεται το data center που θα τροφοδοτεί με πράσινη ενέργεια τους αλγορίθμους του αύριο.
Αυτές τις μέρες, μάθαμε γιατί κάποιοι, ξαφνικά ανακάλυψαν και επικαλέστηκαν την δήθεν «αλληλογραφία του ΑΔΜΗΕ» με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να κρατήσουν ζωντανή τη λιγνιτική φλόγα. Αγνοούν σκόπιμα τη μεταμόρφωση. Η εποχή του λιγνίτη δεν πεθαίνει εξαιτίας κάποιων ιδεολογικών εμμονών. Ο λιγνίτης πεθαίνει από τα δεδομένα.
Η ΔΕΗ ανακοίνωσε το νέο, έντονα αναπτυξιακό, στρατηγικό πλάνο της με το οποίο θα καταστεί ηγετική δύναμη στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Με επενδύσεις €24 δισ. έως το 2030, το νέο στρατηγικό σχέδιο, ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά επενδυτικά πλάνα στην Ευρώπη, θα χρηματοδοτηθεί κυρίως μέσω των αυξανόμενων λειτουργικών ταμειακών ροών και της επικείμενης Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους €4 δισ.
Το Στρατηγικό Σχέδιο του Ομίλου ΔΕΗ έως το 2030 στοχεύει σε εγκατεστημένη ισχύ 24,3 GW, σε λειτουργική κερδοφορία 4,6 δισ. ευρώ από 2 δισ. σήμερα, σε καθαρά κέρδη που υπερτριπλασιάζονται στο 1,5 δισ. ευρώ . Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων θα συνεδριάσει στις 14 Μαΐου 2026 για να εγκρίνει την αύξηση, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη Μαΐου.
Στην Ελλάδα, θα προστεθούν 5 GW και η συνολική εγκατεστημένη ισχύς θα αυξηθεί στα 13,3 GW παρά την πλήρη απολιγνιτοποίηση που θα ολοκληρωθεί φέτος και τη διακοπή λειτουργίας του 40% της παραγωγής ενέργειας από πετρέλαιο στα νησιά, λόγω της διασύνδεσής τους με την ηπειρωτική χώρα.
Οι Λουδίτες της Ενέργειας
Καθώς η ΔΕΗ ανοίγει νέο κεφάλαιο, μια μικρή ομάδα συμφερόντων, τοπικοί παράγοντες, εργατικά σωματεία με εγκλωβισμένη ταυτότητα στο παρελθόν και πολιτικές δυνάμεις που βλέπουν στον λιγνίτη ψηφοφόρους περισσότερο και λιγότερο καύσιμο, επιχειρεί μάταια να ανακόψει τον μετασχηματισμό.
Τελευταίο εργαλείο τους ήταν η παρερμηνεία μιας τεχνικής αλληλογραφίας μεταξύ υπηρεσιών, του ΑΔΜΗΕ και της ΡΑΑΕΥ.
Ο ΑΔΜΗΕ, με εμπιστευτική επιστολή προς τη ΡΑΑΕΥ και το Υπουργείο Ενέργειας, εισηγείται τη διατήρηση της Πτολεμαΐδας 5 σε καθεστώς «στρατηγικής εφεδρείας» μέχρι τον Μάρτιο του 2027, με σκεπτικό τον μετριασμό κινδύνων από τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται για μια πρόταση «ασφαλιστικής δικλείδας» – «ψυχρής εφεδρείας»,ανάλογης με αυτή που εφαρμόστηκε στον Μελίτη και όχι φυσικά για «επιστροφή στον λιγνίτη», όπως βολεύει κάποιους να παρουσιάζεται.
Τα πραγματικά δεδομένα αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για παρερμηνεία.
Το 2025, η Πτολεμαΐδα 5 λειτούργησε μόλις στο 20% των δυνατοτήτων της, ενώ το 2026 η παραμονή της στο σύστημα καταγράφεται ήδη ως ζημιογόνα. Όλη τη χρονιά φέτος, ζήτημα είναι αν έχει δουλέψει πάνω από 10 μέρες.
Η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει στην τελευταία πράξη της απολιγνιτοποίησης: Η ΔΕΗ έχει ήδη ξεκινήσει τις διαδικασίες για την μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου (CCGT) ισχύος 420 MW, σε δύο φάσεις.
Η πλήρης απολιγνιτοποίηση της ΔΕΗ θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2026 με το σβήσιμο της «Πτολεμαΐδας 5» με τη σημερινή της μορφή, ενώ η νέα μονάδα φυσικού αερίου, θα τεθεί σε λειτουργία το 2027.
Η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε το αίτημα της ΔΕΗ, σηματοδοτώντας το άνοιγμα νέου αναπτυξιακού κεφαλαίου για τη Δυτική Μακεδονία μετά το τέλος του ακριβού, ανθυγιεινού, ρυπογόνου και ζημιογόνου λιγνίτη έως το τέλος του 2026.
Παράλληλα, ο ΔΕΣΦΑ κατασκευάζει νέο αγωγό φυσικού αερίου, για την εξυπηρέτηση της μονάδας.
Το ευρύτερο ενεργειακό τοπίο της χώρας έχει μεταβληθεί δομικά και ανεπίστρεπτα.
Το 2025, οι καθαρές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ξεπέρασαν τις 3 TWh, σημειώνοντας δεκαπλάσια αύξηση σε σύγκριση με το 2024, και η χώρα διατήρησε καθαρά εξαγωγικό χαρακτήρα για 11 από τους 12 μήνες.
Παράλληλα, ο λιγνίτης κατέγραψε ιστορικό χαμηλό παραγωγής, και ουσιαστικά αυτή τη στιγμή συνεισφέρει ελάχιστα στο ενεργειακό μείγμα.
Εν τω μεταξύ, η ΔΕΗ έχει ολοκληρώσει φωτοβολταϊκούς σταθμούς συνολικής ισχύος 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία, αξιοποιώντας εκτάσεις πρώην λιγνιτωρυχείων και δημιουργώντας το μεγαλύτερο ενιαίο cluster φωτοβολταϊκών στην Ευρώπη, με μέση ετήσια παραγωγή που θα αγγίζει τις 3.150 GWh.
Στον ίδιο γεωγραφικό χώρο αναπτύσσεται και η νέα υποδομή αποθήκευσης, η μεγάλη αδυναμία του σημερινού ενεργειακού συστήματος που εμποδίζει την πλήρη αξιοποίηση των ΑΠΕ.
Στη Δυτική Μακεδονία, σε Μελίτη και Πτολεμαΐδα, δύο σταθμοί αποθήκευσης της ΔΕΗ ισχύος 50 MW και χωρητικότητας 100 MWh ο καθένας έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ στο Αμύνταιο βρίσκεται υπό κατασκευή τρίτο έργο ισχύος 50 MW με αυξημένη χωρητικότητα 200 MWh, με τεχνολογία τετράωρης αποθήκευσης.
Η Metlen αναπτύσσει χαρτοφυλάκιο αποθήκευσης περίπου 1,2 GW, ενώ η σύμπραξή της με τον Όμιλο Καράτζη στοχεύει σε μονάδα ισχύος 330 MW και χωρητικότητας 790 MWh στη Θεσσαλία.
Συνολικά, τα αιτήματα για όρους σύνδεσης ανέρχονται σε 480 έργα μπαταριών συνολικής ισχύος 27,5 GW πανελλαδικά, με τη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, καθώς και τη Θράκη να έχουν projects περίπου 10 GW.
Το νέο Mega Data Center
Το αποκορύφωμα της νέας στρατηγικής εικόνας, ωστόσο, είναι το mega Data Center των 300 MW. Η ΔΕΗ βρίσκεται σε εμπιστευτικές διαπραγματεύσεις με κορυφαίους παρόχους υπερκλίμακας (hyperscalers) για Data Center 300 MW στην πρώην λιγνιτική περιοχή της Κοζάνης, με την κατασκευή να αναμένεται να ξεκινήσει το 2026 και κεφαλαιουχικές δαπάνες της ΔΕΗ 1,2 δισ. ευρώ.
Στον ίδιο χώρο όπου κάποτε έκαιγαν και κάπνιζαν οι μονάδες λιγνίτη, σύντομα θα φιλοξενηθούν οι διακομιστές τεχνητής νοημοσύνης και cloud υπηρεσιώνγια ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Κάποιοι όμως επιμένουν να ξαναφέρουν την Ελλάδα στην εποχή του λιγνίτη…
Η ιστορία έκρινε τους Λουδίτες. Οι αργαλειοί δεν επέστρεψαν ποτέ.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Η εποχή του λιγνίτη τελείωσε. H ΔΕΗ φέρνει το ψηφιακό μέλλον στη χώρα appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα