Στο τελευταίο κύμα δημοσκοπήσεων, η ΝΔ κινείται στο φάσμα του 28-32% στην εκτίμηση ψήφου. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ με οριακή άνοδο αλλά με διψήφια διαφορά από τη ΝΔ. Από εκεί και πέρα το αντιπολιτευτικό φάσμα αντί να παγιοποιείται, εμφανίζει περαιτέρω σημάδια κατακερματισμού. Στα ήδη υπάρχοντα κόμματα, προαναγγέλλονται-και μάλλον έρχονται σύντομα-τόσο το κόμμα του κ. Τσίπρα όσο και ο πολιτικός σχηματισμός της κ. Καρυστιανού, ενώ επιμένουν οι φήμες ότι και ο κ. Σαμαράς θα προχωρήσει σε πολιτική κίνηση.
Επιβεβαιώνεται συνεπώς ότι η σημερινή πολιτική συγκυρία στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από μια εμφανή αντίφαση: από τη μία πλευρά υπάρχει σταθερότητα στην κορυφή του συστήματος, με τη Νέα Δημοκρατία, αν και με φθορά, να παραμένει πρώτη δύναμη στις δημοσκοπήσεις. Από την άλλη, εντείνεται η κοινωνική δυσαρέσκεια, η απονομιμοποίηση των κομμάτων και η κατακερματισμένη εικόνα της αντιπολίτευσης. Το αποτέλεσμα είναι πολλά σενάρια για την επόμενη μέρα των εκλογών αλλά και σημαντικοί περιορισμοί ως προς το κατά πόσο μπορούν να υπάρξουν πραγματικές πολιτικές ανατροπές.
Φαίνεται πάντως πως στην αντιπολίτευση επικρατεί μια εκδοχή-αλλά και επιδίωξη-, που θέλει τη ΝΔ να κινείται στο όριο του 25% ή και κάτω από αυτό. Οι υποστηρικτές μάλιστα θεωρούν ότι αυτό ήδη αντανακλάται στις μετρήσεις με πρόθεση και όχι εκτίμηση ψήφου. Σύμφωνα με αυτούς, μια τέτοια εξέλιξη φράζει οριστικά το δρόμο για την αυτοδυναμία της ΝΔ αλλά ταυτόχρονα μπορεί να σηματοδοτήσει αλλαγές στην ηγεσία, με την απομάκρυνση ή παραίτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη μετεκλογικά. Θα έλεγε κανείς ότι παραδόξως, παρά τους έντονους ανταγωνισμούς, μια τέτοια εκδοχή ενώνει τις αντιπολιτευτικές φωνές και στις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος. Ενδεικτικά, από τη μια το ΠΑΣΟΚ εμμέσως πλην σαφώς την υιοθετεί, βάζοντας ως εκλογικό στόχο την πρωτιά έστω με μια ψήφο διαφορά. Από την άλλη, προεξοφλείται πως ένα κόμμα Σαμαρά στην καλύτερη περίπτωση θα «κόψει» ποσοστά στη ΝΔ και, άρα, θα μειώσει τις πιθανότητες αυτοδυναμίας με επικεφαλής τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Όμως η δημοσκοπική εικόνα εμφανίζεται αρκετά πιο σύνθετη: δείχνει ότι η κυβέρνηση φθείρεται, αλλά όχι ότι αποδυναμώνεται αποφασιστικά. Η φθορά υπάρχει, αλλά δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε ενίσχυση κάποιας εναλλακτικής δύναμης. Στην πραγματικότητα, μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων που απομακρύνονται είτε πηγαίνει προς μικρότερα κόμματα- γεγονός που ενισχύει τον πολυκερματισμό- είτε επιλέγει την αποχή.
Με άλλα λόγια, η πτώση κάτω από το 25% δεν είναι απίθανη, αλλά δεν αποτελεί και το βασικό σενάριο. Χρειάζεται κάτι παραπάνω από τη «φυσιολογική φθορά της εξουσίας» – χρειάζεται ένα είδος πολιτικού ή κοινωνικοοικονομικού «σοκ».
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν η Νέα Δημοκρατία κινηθεί στη ζώνη 25–27%, οι συνέπειες θα είναι σημαντικές αλλά όχι κατ’ ανάγκη καταλυτικές.
Πρώτον, η αυτοδυναμία θα γίνει δύσκολη ή αδύνατη. Το ισχύον εκλογικό σύστημα, σε συνδυασμό με τον κατακερματισμό, ευνοεί το πρώτο κόμμα, αλλά όχι σε βαθμό που να εξασφαλίζει μονοκομματική κυβέρνηση σε τέτοια ποσοστά. Άλλωστε με ποσοστά κάτω του 25% χάνεται και το μπόνους των εδρών.
Δεύτερον, θα ανοίξει ο δρόμος για σενάρια συνεργασιών. Με βάση τους σημερινούς συσχετισμούς, η συγκρότηση κυβέρνησης χωρίς συμμετοχή του πρώτου κόμματος είναι εξαιρετικά δύσκολη. Αυτό σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία θα παραμείνει ρυθμιστής των εξελίξεων, ακόμη και αποδυναμωμένη. Συνεπώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μπορεί να παραμείνει στην ηγεσία της ΝΔ, ενδεχομένως για μια επίσης κρίσιμη αναμέτρηση σε επαναληπτικές εκλογές.
Το πιο σημαντικό στοιχείο της σημερινής συγκυρίας δεν είναι η φθορά της κυβέρνησης, ούτε η επιδίωξη μόνο το «3» που γράφει το διψήφιο ποσοστό της ΝΔ να γίνει «2». Είναι κυρίως η αδυναμία της αντιπολίτευσης να την κεφαλαιοποιήσει. Παρά τη μείωση της επιρροής της Νέας Δημοκρατίας, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν καταγράφουν αντίστοιχη άνοδο. Αντίθετα, η δυσαρέσκεια διαχέεται σε μικρούς σχηματισμούς ή σε «αντισυστημική» ψήφο, χωρίς να δημιουργεί έναν συνεκτικό εναλλακτικό πόλο.
Αυτό αποτελεί καθοριστικό περιορισμό: ακόμη και σε συνθήκες έντονης φθοράς της κυβέρνησης, η απουσία αξιόπιστης εναλλακτικής σημαίνει ότι η πολιτική αλλαγή-που επαγγέλλεται ο Νίκος Ανδρουλάκης αλλά, εσχάτως, και ο Αλέξης Τσίπρας- δεν έρχεται αυτόματα. Η πολιτική εξέλιξη δεν καθορίζεται μόνο από το πόσο φθείρεται η κυβέρνηση, αλλά κυρίως από το αν υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική. Η πτώση της Νέας Δημοκρατίας προς το 25% είναι ένα ενδεχόμενο που μπορεί να δημιουργήσει πολιτικό κενό, αλλά δεν εγγυάται ότι αυτό το κενό θα καλυφθεί.
Σε αντίθεση με την περίοδο 2010–2015, όπου η κρίση γέννησε νέους ισχυρούς πόλους, η σημερινή συγκυρία χαρακτηρίζεται περισσότερο από διάχυση, απογοήτευση και πολυδιάσπαση. Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές αλλαγές, αν έρθουν, πιθανότατα θα είναι πιο αργές, πιο σύνθετες και λιγότερο θεαματικές.
Η πραγματική μάχη, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο στο αν η κυβέρνηση θα χάσει ποσοστά, αλλά στο αν κάποιος άλλος θα μπορέσει να τα μετατρέψει σε πλειοψηφικό πολιτικό σχέδιο. Και από το ζητούμενο αυτό απέχουμε πολύ…
The post Τα δημοσκοπικά ποσοστά γεννούν μετεκλογικά σενάρια… αβεβαιότητας appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα
Indicator.gr