26/05/2026 5:42 μμ.
Εισήγηση του Αναρχικού Στεκιού Φιλοσοφικής στην εκδήλωση – συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στις 21/5 για το πανεπιστημιακό άσυλο, τις αστυνομικές εισβολές στα πανεπιστήμια και την εκπαιδευτική αναδιάρθρωση
Η αποψινή εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή την αστυνομική εισβολή στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών μέσα στις διακοπές του Πάσχα και την εκκένωση του πολιτικού μας χώρου, του Αναρχικού Στεκιού Φιλοσοφικής. Κατά την διάρκεια της αστυνομικής εισβολής, οι ένστολοι κρατικοί εντολοδόχοι εκτός από την “ανακαίνιση” του χώρου, δεν δίστασαν να καταστρέψουν βιβλία και έντυπο υλικό της δανειστικής βιβλιοθήκης καθώς και ολόκληρο το βιβλιοπωλείο Μαυροκόκκινο Νήμα που λειτουργεί στον χώρο του στεκιού από το 2021. Όμως, αυτή τους η εχθροπραξία δεν έμεινε αναπάντητη. Λίγα 24ωρα αργότερα, με συλλογική προσπάθεια, το Αναρχικό Στέκι Φιλοσοφικής ανακαταλήφθηκε με την σημαντική στήριξη πλήθους φοιτητών/τριων της σχολής και αλληλέγγυων συντρόφων και συντροφισσών. Σημαντική ήταν και η στήριξη εργαζομένων, που έδειξαν έμπρακτα ότι η φιλοσοφική σχολή δεν αποτελεί ευνοϊκό έδαφος για τους κρατικούς σχεδιασμούς.
Όμως η αφορμή αυτής της εκδήλωσης δεν είναι ταυτόχρονα και ο σκοπός της. Δεν σκοπεύουμε δηλαδή να μιλήσουμε αυτοαναφορικά για εμάς, πολλώ δε μάλλον να αναγορεύσουμε την αντιπαράθεση γύρω από τα πανεπιστήμια ως μια δήθεν διαμάχη μεταξύ αναρχικών και αστυνομίας με επίκεντρο τον έλεγχο αιθουσών. Αυτή άλλωστε είναι η προπαγάνδα της άλλης πλευράς, που θέλει να παρουσιάσει το ζήτημα της αστυνόμευσης ως «αποκατάσταση της τάξης», ως «επιστροφή των χώρων στο δημόσιο πανεπιστήμιο», ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να εμφανίσει τους αναρχικούς ως «εξωπανεπιστημιακά στοιχεία», ως ξένο σώμα απέναντι στους φοιτητές και τις φοιτήτριες.
Η πραγματικότητα, εντούτοις, είναι πολύ διαφορετική. Όχι μόνο γιατί είμαστε φοιτητές και φοιτήτριες που σε τίποτα δεν διαφέρουμε από την μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών/τριων που ανήκουμε στην ίδια κοινωνική τάξη. Αλλά και γιατί η ίδια μας η παρουσία μέσα στις σχολές, δεν αφορά στενά μόνο την ιδεολογική και πολιτική μας ταυτότητα, αλλά και τις ίδιες τις διεκδικήσεις, τις επιδιώξεις, τις ανάγκες που αφορούν όλες και όλους. Πέραν αυτού, θα πρέπει να δούμε, που τελικά στοχεύει η κρατική καταστολή και γιατί αυτή δεν αντανακλά απλώς την ιδεολογική εμμονή μιας αυταρχικής κυβέρνησης όπως μας λένε οι παρατάξεις της αριστεράς και οι σύμμαχοι τους, θέλοντας να κάνουν αντιπολίτευση στο πλευρό της πολυκατακερματισμένης σοσιαλδημοκρατίας.
Ήδη από την περίοδο του αγώνα ενάντια στην πανεπιστημιακή αστυνομία, έναν αγώνα στον οποίο το Αναρχικό Στέκι Φιλοσοφικής συμμετείχε από την πρώτη στιγμή και στην πρώτη γραμμή, υποστηρίζαμε μια εντελώς διαφορετική ανάγνωση γύρω από το ζήτημα της καταστολής στα πανεπιστήμια. Δεν «βλέπαμε» μια στενή αντιπαράθεση μεταξύ αναρχικών και αστυνομίας, γιατί μια τέτοια αφήγηση στην πραγματικότητα επιχειρεί να αποκρύψει ποιους σκοπούς υπηρετεί η καταστολή, καθώς και ποιους αφορά. Και αυτοί, δεν είναι κάποιοι «λίγοι» όπως η άλλη πλευρά διακηρύσσει για να ουδετεροποιήσει τους πολλούς. Αντίθετα, είναι η μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών και των φοιτητριών αυτή που στοχεύει η καταστολή. Την μεγάλη πλειοψηφία που οι σπουδές της δεν είναι «χόμπι» και «ανέμελη ζωή» αλλά ένας αγώνας δρόμου, παράλληλα με το καθημερινό άγχος, το ακριβό κόστος ζωής, την επισφάλεια για το μέλλον, την εντατικοποίηση των σπουδών, τους ταξικούς φραγμούς στην εκπαίδευση.
Μέσα από το φιάσκο της πανεπιστημιακής αστυνομίας, η οποία τελικά δεν εγκαταστάθηκε ποτέ και ήταν και συλλογική μας εκτίμηση ότι ποτέ δεν θα εγκατασταθεί, εμείς βλέπαμε ότι η καταστολή δεν αποτελούσε έναν αυτοσκοπό. Δεν ήταν μια ιδεοληπτική εμμονή «νόμου και τάξης», όπως συχνά παρουσιαζόταν, αλλά ο αναγκαίος προπομπός για την εφαρμογή ενός συνολικού σχεδίου αναδιάρθρωσης του δημόσιου πανεπιστημίου. Βλέπαμε ότι πίσω από τις κάμερες, τις πειθαρχικές διώξεις, τις εισβολές των ΜΑΤ και την προσπάθεια τρομοκράτησης των αγωνιζόμενων φοιτητών, προετοιμαζόταν μια πολύ βαθύτερη αλλαγή: η εντατικοποίηση των σπουδών, οι διαγραφές φοιτητών, τα δίδακτρα σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα, η είσοδος των ιδιωτικών πανεπιστημίων κ.α. Στόχος ήταν να χτυπηθούν οι αντιστάσεις για να περάσουν όλα αυτά και οι αντιστεκόμενοι να μπουν σε εσωστρέφεια και να απομακρυνθούν από τους πολλούς.
Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι αυτές οι εκτιμήσεις επιβεβαιώνονται πλήρως. Η επίθεση στο άσυλο και στους πολιτικούς χώρους δεν ήταν μια μεμονωμένη επιλογή, αλλά κομμάτι μιας συνολικής στρατηγικής αλλαγής των συσχετισμών δύναμης μέσα στις σχολές. Μιας συνολικής στρατηγικής αλλαγής των συσχετισμών δύναμης που επιχειρεί να επιβάλλει σιγή νεκροταφείου ως προς τις φοιτητικές αντιστάσεις, τους αγώνες και την ριζοσπαστικοποίηση των νέων γενιών μέσα στα πανεπιστήμια, προλειαίνοντας έτσι το έδαφος και εν τέλει εφαρμόζοντας χρόνιους αστικούς σχεδιασμούς στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Χρόνιους αστικούς σχεδιασμούς οι οποίοι έρχονται για να ξηλώσουν κεκτημένα που κερδήθηκαν μέσα από αγώνες, όπως η νίκη των μεγάλων φοιτητικών αγώνων του 2006-7 ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 ή οι αγώνες για την κατοχύρωση του ασύλου υπό την κοινωνική του ισχύ.
Η εκπαιδευτική αναδιάρθρωση δεν είναι κάτι νέο, είναι μια φράση που ακούγεται εδώ και δεκαετίες και συμπυκνώνει μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια την ίδια κατεύθυνση προς τις νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση. Μια κατεύθυνση εντεινόμενων ταξικών φραγμών, ιδιωτικοποίησης και ταυτόχρονης επιχειρηματικοποίησης του κρατικού πανεπιστημίου, το οποίο πλέον θα καλύπτει μόνο του τους πόρους που δεν θα παίρνει από τις κρατικές δαπάνες και τους μνημονιακούς προϋπολογισμούς. Η κατεύθυνση αυτή έχει εκφραστεί από διαδοχικές κυβερνήσεις με σειρά νομοσχεδίων μέσα στα χρόνια που επιχειρούσαν να προχωρήσουν ένα βήμα την φορά, βρίσκοντας παράλληλα σ’ αυτή την διαδρομή ισχυρά αναχώματα που οδήγησαν σε πισωγυρίσματα και αναδιπλώσεις.
Η επιχείρηση ολοκλήρωσης και κατίσχυσης της νεοφιλελεύθερης ατζέντας εκφράζεται όλο και πιο ξεκάθαρα πλέον με τις τελευταίες πράξεις να αφορούν την εφαρμογή των διαγραφών και το άνοιγμα του δρόμου για την ίδρυση ιδιωτικών -μη κρατικών πανεπιστημίων. Η ένταση των ταξικών φραγμών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση γίνεται όλο και πιο στυγνή, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο με ταξικά κριτήρια για όσους φοιτητές δεν μπορούν να ανταποκριθούν στην εντατικοποιημένη πραγματικότητα της άμεσης αποφοίτησης υπό την δαμόκλειο σπάθη των διαγραφών, ενώ παράλληλα το πανεπιστήμιο λειτουργεί όλο και περισσότερο με όρους κόστους – οφέλους και άμεσης παραγωγικότητας, μέσα από την άντληση πόρων και κέρδους από την ίδια την τάχα δημόσια λειτουργία του, όπως τα επί χρόνια τώρα επιπληρωμεί μεταπτυχιακά προγράμματα, τα επιπληρωμεί ξενόγλωσσα προπτυχιακά που έχουν εισηχθή σε πανεπιστήμια με πρώτη την φιλοσοφική το 2019, μέσα από τα ερευνητικά προγράμματα, τις εργολαβίες κ.α.
Ουσιαστικά, η Νέα Δημοκρατία βρίσκει ένα καλό πάτημα μέσα στην γενικότερη πτώση των αντιστάσεων και της δυναμικότητας των αγώνων μέσα στα πανεπιστήμια και επιχειρεί να εφαρμόσει τους χρόνιους αυτούς σχεδιασμούς με το πιστόλι στο κρόταφο, είτε αυτό λέγεται εντατικοποίηση και ταξικός εκβιασμός, είτε καταστολή όσων αντιστέκονται δια της βίας των ένστολων φρουρών της, είτε με πειθαρχικά σε φοιτητές και εργαζόμενους για την πολιτική και συνδικαλιστική τους δράση. Το «αποτελεσματικό» πανεπιστήμιο που υπεραμύνονται οδηγεί σε ένα πανεπιστήμιο όλο και πιο «κλειστό» στην μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία των φοιτητών που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της φοίτησης σε συνδυασμό με την καθημερινή απαιτητική καθημερινότητα και ταυτόχρονα όλο και πιο «ανοιχτό» στις ανάγκες και τους όρους λειτουργίας των αρπαχτικών του κεφαλαίου που το καθορίζουν όλο και περισσότερο. Και η οργάνωση και ο αγώνας των φοιτητών ενάντια σ’ αυτή την καθημερινή υποτίμηση μας, είτε δαιμονοποιείται υπό το αστικό αφήγημα ότι η λύση είναι να μπεις μέσα στην ζούγκλα και να παλέψεις μόνος σου, είτε επιχειρείται να κατασταλεί προληπτικά δια του φόβου και επί της πράξης με την καταστολή. Όμως, τα αποτελέσματα των πολιτικών τους στα πανεπιστήμια είναι αυτά που έχουν βαρύ αντίκτυπο πάνω στις ζωές μας, πολιτικών που μας επηρεάζουν εμάς την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία των φοιτητών εξίσου το ίδιο. Επομένως, η λύση δεν μπορεί να είναι ο ατομικός δρόμος αλλά ο συλλογικός αγώνας.
Όσο και εάν έχουν πάρει κεφάλι οι αστικές επιδιώξεις μέσα στα πανεπιστήμια και όσο και να επιχειρείται να προβληθεί μια εικόνα παντοδυναμίας με τους μπάτσους να εισβάλουν στο πανεπιστημιακό άσυλο όλο και πιο συχνά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν παίζουν μπάλα μόνοι τους, ούτε ότι η εφαρμογή και το βάθεμα των σχεδιασμών τους περιορίζεται στην «αποφασιστικότητα» των κυβερνητικών αποφάσεων και στην μονομερή εκτέλεση τους. Κι αυτό γιατί η εφαρμογή των κρατικών και αστικών πολιτικών καθορίζονται από τον συσχετισμό δύναμης που διαμορφώνεται σε κάθε πεδίο του ταξικού και κοινωνικού αγώνα, κι εν προκειμένω όσον αφορά τον αγώνα στα πανεπιστήμια.
Ένα τέτοιο ενδεικτικό παράδειγμα που αποδεικνύει το πώς η όξυνση ή αντιθέτως η καθίζηση των αγώνων συντελεί στην εφαρμογή ή όχι των κρατικών πολιτικών, αποτελεί και το πανεπιστημιακό άσυλο. Το πανεπιστημιακό άσυλο, υπό την θεσμική έννοια του όρου, δεν καταργήθηκε για πρώτη φορά το 2019 από την Νέα Δημοκρατία. Αρκετά χρόνια πιο πίσω, το 2011 επί διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, επίσης είχαμε την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου με το νόμο Διαμαντοπούλου. Εκείνη την περίοδο, όμως, εν μέσω των μεγάλων ταξικών και κοινωνικών αγώνων της περιόδου 2010-12 και της μεγάλης κοινωνικής οργής που μετουσιώθηκε στις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις της περιόδου ενάντια στα μνημόνια και με τα πανεπιστήμια να αποτελούν σε πολλές περιπτώσεις κέντρα αγώνα μέσα σ’ αυτές, δεν υπήρξαν παρά ελάχιστες αστυνομικές εισβολές σε πανεπιστημιακούς χώρους. Κι αυτές όχι απέναντι σε καταλήψεις ή συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής. Αυτό δεν αποτελεί δείγμα μη αποφασιστικότητας των κυβερνήσεων εκείνη της περιόδου όπως οι κήνσορες της σοσιαλδημοκρατίας και οι κινηματικοί τους σύμμαχοι προσπαθούν να μας πείσουν. Ήταν οι διαμορφωμένοι συσχετισμοί δύναμης που απέτρεπαν μια αστυνομική εισβολή, η αποφασιστικότητα των μαζικών αγώνων.
Αντιθέτως, σε περιόδους που το πανεπιστημιακό άσυλο βρισκόταν σε νομική ισχύ, αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο από το να πραγματοποιηθούν αστυνομικές εισβολές και εκκενώσεις σε πανεπιστημιακούς χώρους με χαρακτηριστικό παράδειγμα το 2015 και την εκκένωση της κατάληψης της πρυτανείας επί διακυβέρνησης συριζα.
Τα παραδείγματα αυτά θα πρέπει να βοηθήσουν στο σήμερα στην αναγνώριση των αιτιών που οδηγούν την κρατική αυταρχικότητα όλο και να βαθαίνει μέσα στις σχολές, χέρι – χέρι και προς υποστήριξη της όλο και πιο ανεμπόδιστης και ολοκληρωτικής κατίσχυσης των αστικών σχεδιασμών όπως περιγράφηκαν συνοπτικά παραπάνω. Οι αιτίες λοιπόν αυτής της «ευκολίας» εφαρμογής μέτρων και καταστάσεων που θα φάνταζαν ως δυστοπία πριν από μερικά χρόνια είναι η καθίζηση των φοιτητικών αγώνων και των γενικότερων κοινωνικών και ταξικών αντιστάσεων, το κλίμα ηττοπάθειας και ατομικισμού που μεθοδικά και προπαγανδιστικά σπείρεται στην μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία.
Μέσα σ’ αυτό το τοπίο, θεωρούμε τώρα πιο επιτακτικό από ποτέ να αναλάβουμε πρωτοβουλίες για να δημιουργηθεί μια ισχυρή αγωνιστική δυναμική μέσα στα πανεπιστήμια που θα δώσει τους αγώνες της εποχής που απαιτούνται. Κι αυτός ο δρόμος, κατ’ εμάς, βαδίζει μέσα από την σύσταση μια αναρχικής φοιτητικής οργάνωσης που προετοιμάζεται αυτό το διάστημα μέσα από τις διεργασίες του αναρχικού στεκιού φιλοσοφικής και άλλων συντρόφων και συντροφισσών και αποτελεί συγχρόνως μέρος μιας νέας αναρχικής πολιτικής οργάνωσης, της Φεντεραλιστικής Ένωσης Αναρχικών. Ο κατακερματισμός της αναρχικής δράσης μέσα στα πανεπιστήμια σε αποκομμένα «στέκια», η αποκοπή της από τις φοιτητικές διεκδικήσεις με όρους αυτοαναφορικότητας ή και η αφομοίωση της μέσα σε ένα θολό συνδικαλισμό άνευ πολιτικής ταυτότητας έχουν δείξει τα όρια τους τα προηγούμενα χρόνια, ενώ η πολιτικά συγκροτημένη αναρχική παρέμβαση μέσα στις σχολές και η καθοριστική συμβολή της στους φοιτητικούς αγώνες όλο και φθίνει.
Αναλογιζόμενοι αυτή την συνθήκη και τα διακυβεύματα της εποχής , εργαζόμαστε το τελευταίο διάστημα πάνω στην δημιουργία μιας αναρχικής φοιτητικής οργάνωσης που με πυρήνες σε κάθε σχολή θα αποτελέσει ένα σημαντικό πόλο συσπείρωσης και αγώνα, τόσο για την ιδεολογική και πολιτική μάχη για τα αναρχικά και επαναστατικά προτάγματα και τις ιδέες μέσα στην νεολαία των σχολών, όσο και ως μέρος και καθοριστικός παράγοντας μέσα στις φοιτητικές διεκδικήσεις και τους αγώνες που δίνονται και πρέπει να δοθούν μέσα στο επόμενο διάστημα ενάντια στην εφαρμογή των κρατικών και αστικών σχεδιασμών μέσα στα πανεπιστήμια. Σ’ αυτή την νέα οργανωτική προσπάθεια, , καλούμε σε συστράτευση κάθε αγωνιζόμενο/η φοιτητή/τρια.
ΑΝΑΡΧΙΚΟ ΣΤΕΚΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ
https://steki-fls.espivblogs.net/
media:
Εκδήλωση.jpg