Είναι φανερό πως το πολιτικό σκηνικό μετασχηματίζεται μέσω της εμφάνισης νέων πολιτικών σχημάτων και της κινητικότητας πολιτικών προσώπων «από τα πάνω». Χωρίς, δηλαδή, ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας, που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατος θεατής μπροστά στις οθόνες. Αλλοι θλίβονται και πικραίνονται, άλλοι γελούν και πολλοί σιωπούν. Ολα τα συναισθήματα εκφράζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συχνά με ιδιαίτερη ένταση. Σημείο των καιρών.
Μέσω αυτών αντιλαμβανόμαστε πως οι περισσότεροι άνθρωποι, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, παρακολουθούν μια «κυκλοφορία των ελίτ», ενώ οι θεμελιώδεις δομές της εξουσίας παραμένουν αναλλοίωτες. Οι ελίτ, σε όλες τις εκφάνσεις τους, αναδιατάσσονται σε επίπεδο προσώπων που μετακινούνται από ένα κόμμα σε ένα άλλο, χωρίς τη δυναμική λαϊκών κινητοποιήσεων με βάση τις νέες κοινωνικές αναγκαιότητες και επιθυμίες. Αυτό μπορεί να διατηρεί τη νομική εγκυρότητα του συστήματος, όχι όμως και την ουσιώδη νομιμοποίησή του στην κοινωνία. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι, παρά τις ελπιδοφόρες υποσχέσεις και τις βαρύγδουπες δηλώσεις, οι μηχανισμοί λήψης αποφάσεων, οι ταξικές σχέσεις και οι εξουσιαστικές δομές παραμένουν αμετάβλητα δεδομένα.
Αν ρωτούσαμε σήμερα πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους κοινωνιολόγους, από τον Παρέτο μέχρι τον Πουλαντζά, πιθανότατα θα συμφωνούσαν πως αυτό που παρακολουθούμε είναι η αναπαραγωγή του πολιτικού και κοινωνικού συστήματος και όχι ένας βαθύς μετασχηματισμός. Ετσι, το χάσμα ανάμεσα στους «πάνω» και τους «κάτω» διευρύνεται με απρόβλεπτες εξελίξεις πέρα από εκλογικές αναμετρήσεις. Αλλωστε, το μέλλον διαρκεί πολύ, με ή χωρίς εμάς.
*Ομ. καθηγήτρια Κοινωνιολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr