Ο νεοφιλελευθερισμός των δεκαετιών 1980-2010 στην Ευρώπη υπηρετεί το πρόταγμα των πολιτικών και οικονομικών ελίτ, χτίζοντας νέα αξιακά και αισθητικά πρότυπα: καταναλωτικά και αγοραία, που σε μεγάλο βαθμό διαφοροποιούνταν από τον συντηρητισμό προηγούμενων δεκαετιών. Αυτό ισχύει από τη δεκαετία του 1990 και για τη γηγενή εκδοχή του νεοφιλελευθερισμού, τους Ελληνες «εκσυγχρονιστές». Ας σκεφτούμε το περιοδικό «ΚΛΙΚ» ως προσπάθεια εμπέδωσης αγοραίων αντιλήψεων για το φύλο, το σώμα, τις σχέσεις, την πολιτική.
Τα πράγματα αλλάζουν ξανά εδώ και περίπου μια δεκαετία. Η πιο πρόσφατη εκδοχή της Δεξιάς απεμπολεί τις όποιες πολιτισμικές ρήξεις του νεοφιλελευθερισμού. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και ως προς την επαναφορά εκδοχών κρατισμού και προστατευτισμού στην οικονομία και στις διεθνείς σχέσεις. Πολιτισμικά και πολιτικά η Δεξιά ανακαλύπτει συντηρητικά πρότυπα από «το χρονοντούλαπο της Ιστορίας», θεωρώντας ότι αυτό εξασφαλίζει καλύτερα τα συμφέροντα των ελίτ. Είναι προφανές ότι η Δεξιά έχει ξεμείνει από εφευρετικότητα και αυτό την κάνει πιο επιθετική. Η τάση αυτή στην Ελλάδα επιχειρεί να απαξιώσει τις πολιτισμικές συντεταγμένες της Μεταπολίτευσης και δαιμονοποιεί τα πεπραγμένα των κυβερνήσεων της Αριστεράς 2015-2019. Ενα από τα προβλήματα της ελληνικής Δεξιάς είναι ότι πλέον οι πολιτισμικές της συντεταγμένες οραματίζονται το δόγμα «Πατρίς – θρησκεία – οικογένεια».
Το προτεινόμενο βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής για μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου συνιστά παράδειγμα αυτής της τάσης. Επαναφέρει τον βιολογικό ντετερμινισμό στην πρόσληψη των έμφυλων ρόλων («Τα νέα κορίτσια χρειάζεται να ενημερώνονται από μικρή ηλικία για τις βιολογικές και ψυχολογικές διαφορές με τους άντρες»), προτάσσει σεξιστικά πρότυπα του Μεσοπολέμου («[…] ο άντρας μαθαίνει να ασχολείται με βαριές δουλειές, ενώ η γυναίκα με την ανατροφή των παιδιών και το νοικοκυριό»), ρίχνει το βάρος της κακοποίησης ως ντροπή στο θύμα («[…] ο βιασμός είναι προσωπική υπόθεση»). Ως απάντηση στην έμφυλη βία προτείνεται στις νέες γυναίκες να αποφεύγουν τους βίαιους, επιθετικούς και νάρκισσους άντρες. Κάπως έτσι θα λυθούν μαγικά όλα τα ζητήματα της έμφυλης βίας και ισότητας. Το βιβλίο δεν είναι μόνο παρωχημένο, είναι επικίνδυνο. Ως πολίτες, ως γονείς, ως εκπαιδευτικοί πρέπει να αρνηθούμε τη χρήση του.
*Αναπληρωτής καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr