Μήνυμα υπέρ της συνέχισης του ελληνοτουρκικού διαλόγου έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο A Haber στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει λειτουργική και παραγωγική σχέση με την Τουρκία, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τις πάγιες θέσεις της για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και το Διεθνές Δίκαιο.
Παράλληλα, προχώρησε σε μια σαφή, αν και έμμεση, αναφορά στο τουρκικό casus belli, δηλώνοντας ότι αποφάσεις που έλαβε η τουρκική Εθνοσυνέλευση τη δεκαετία του 1990 δεν έχουν θέση σήμερα. Το A Haber κατέγραψε τη συγκεκριμένη αναφορά ως μέρος της τοποθέτησής του για τα προβλήματα που εξακολουθούν να σκιάζουν τις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.
Υπέρ της συνέχισης του διαλόγου
Μιλώντας στον συντονιστή εκπομπών του A Haber, Ορχάν Σαλί, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι υπήρξε διαχρονικά υποστηρικτής μιας εποικοδομητικής σχέσης ανάμεσα στις δύο γειτονικές χώρες.
«Εγώ ήμουν πάντοτε υποστηρικτής μιας εποικοδομητικής, λειτουργικής και παραγωγικής σχέσης μεταξύ των χωρών μας, κάτι που ήταν άλλωστε και το πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών», ανέφερε.
Η Διακήρυξη των Αθηνών, η οποία υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2023, προβλέπει ότι οι δύο πλευρές θα επιδιώκουν την ειρηνική επίλυση των διαφορών, θα αποφεύγουν ενέργειες που υπονομεύουν τη σταθερότητα και θα διατηρούν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας. Δεν αποτελεί, πάντως, νομικά δεσμευτική διεθνή συμφωνία.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την πρόθεσή του να συνεχίσει τη συνεργασία με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί μια περισσότερο θετική δυναμική στις διμερείς σχέσεις.
Η Αθήνα και η Άγκυρα είχαν επαναβεβαιώσει και κατά το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας του Φεβρουαρίου 2026 τη δέσμευσή τους στη φιλική συνύπαρξη, στην αποτελεσματική επικοινωνία και στην απομάκρυνση πηγών έντασης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση.
Η πρόοδος στο μεταναστευτικό
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ειδικά στη συνεργασία των δύο χωρών για το μεταναστευτικό, υποστηρίζοντας ότι έχουν καταγραφεί θετικά αποτελέσματα.
«Έχουμε σημειώσει πρόοδο, ειδικά στη διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος», δήλωσε, συνδέοντας τη βελτιωμένη συνεργασία με τη διαχείριση των ροών και την αντιμετώπιση των δικτύων διακίνησης.
Κατά τις κοινές δηλώσεις του Φεβρουαρίου 2026, ο πρωθυπουργός είχε αναφέρει ότι οι μεταναστευτικές ροές στο Ανατολικό Αιγαίο είχαν μειωθεί σημαντικά, αποδίδοντας την εξέλιξη στη συστηματικότερη επιτήρηση των συνόρων και στον ενισχυμένο συντονισμό των δύο πλευρών.
Η συνεργασία στο μεταναστευτικό αποτελεί ένα από τα πεδία της λεγόμενης θετικής ατζέντας, μαζί με το εμπόριο, τον τουρισμό, την πολιτική προστασία και τις επαφές μεταξύ των κοινωνιών.
Η visa express και τα νησιά
Ο πρωθυπουργός στάθηκε και στο πρόγραμμα ταχείας χορήγησης θεωρήσεων εισόδου για Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται ελληνικά νησιά.
Όπως ανέφερε, πολλοί επισκέπτες από την Τουρκία ταξιδεύουν πλέον στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μέσω της διαδικασίας της visa express, ενισχύοντας την τουριστική κίνηση και τις άμεσες επαφές μεταξύ των δύο λαών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταγράψει την εφαρμογή και την παράταση του προγράμματος σύντομων τουριστικών επισκέψεων για Τούρκους υπηκόους σε 12 ελληνικά νησιά, χαρακτηρίζοντάς το εργαλείο ενίσχυσης των επαφών μεταξύ των πολιτών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι, παράλληλα με την τουριστική κινητικότητα, έχει αυξηθεί και το διμερές διασυνοριακό εμπόριο, στοιχείο που η Αθήνα θεωρεί βασικό πυλώνα της προσπάθειας διατήρησης ήρεμου κλίματος.
«Μία η βασική διαφορά»
Στο επίκεντρο των δηλώσεων βρέθηκε η πάγια ελληνική θέση για τις διαφορές με την Τουρκία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η βασική εκκρεμότητα που αναγνωρίζει η Αθήνα αφορά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Όπως είχα εκφράσει πολύ καθαρά και κατά την προηγούμενη επίσκεψή μου στην Άγκυρα, η μόνη μας διαφορά είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, με ιδιαίτερη αναφορά στο Δίκαιο της Θάλασσας.
«Πρέπει να επιλύσουμε αυτό το πρόβλημα που εκκρεμεί εδώ και καιρό, στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας», τόνισε.
Η ελληνική θέση αναφέρεται ειδικότερα στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Ο Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι πρόκειται για τη μόνη διαφορά που θα μπορούσε, εφόσον δεν επιτευχθεί διμερής συμφωνία, να οδηγηθεί σε διεθνή δικαιοδοσία.
Το μήνυμα για το casus belli
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του πρωθυπουργού σε αποφάσεις του τουρκικού κοινοβουλίου από τη δεκαετία του 1990.
«Πιστεύω ότι προβλήματα που προέρχονται από το παρελθόν και αποφάσεις που έλαβε η τουρκική Εθνοσυνέλευση τη δεκαετία του 1990 δεν έχουν πλέον θέση στον σημερινό κόσμο», δήλωσε, σύμφωνα με τη μετάδοση του A Haber.
Η τοποθέτηση παραπέμπει στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, με την οποία η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο χαρακτηρίζεται αιτία πολέμου.
Η συγκεκριμένη απειλή εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ και καταγράφεται στις εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως παράγοντας που επιβαρύνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Με τη συγκεκριμένη διατύπωση ο πρωθυπουργός επιχείρησε να συνδυάσει το μήνυμα της προσέγγισης με τη σαφή υπενθύμιση ότι μια επίσημη απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας δεν μπορεί να συμβαδίζει με το πνεύμα καλής γειτονίας.
Ειρηνική συνύπαρξη χωρίς άμεση λύση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η αδυναμία άμεσης επίλυσης της διαφοράς για τις θαλάσσιες ζώνες δεν πρέπει να εμποδίζει την ανάπτυξη συνεργασίας σε άλλους τομείς.
«Ακόμα κι αν δεν μπορούμε να λύσουμε αυτό το πρόβλημα που κρατά από τη δεκαετία του 1970, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε ειρηνικά μαζί και να εργαστούμε πάνω στα υπόλοιπα θέματα της ατζέντας», είπε.
Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει τη στρατηγική των «ήρεμων νερών»: διατήρηση της διαφωνίας χωρίς στρατιωτική ή διπλωματική κλιμάκωση, ανάπτυξη συνεργασιών χαμηλότερης πολιτικής έντασης και συνέχιση του διαλόγου μέχρι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για συζήτηση επί της ουσίας.
Ο πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι θα συνεχίσει να εργάζεται με τον πρόεδρο Ερντογάν για μια σταθερή διμερή σχέση, χωρίς να συνδέει κάθε επιμέρους συνεργασία με την προηγούμενη επίλυση της διαφοράς για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.
Θετικά σχόλια για τη φιλοξενία
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε θετικά και στη διοργάνωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ από την Τουρκία.
«Η Τουρκία διοργάνωσε εδώ μια εξαιρετική Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Εγώ πάντα μένω πολύ ευχαριστημένος από την τουρκική φιλοξενία», δήλωσε στο A Haber.
Η αναφορά στη φιλοξενία εντάχθηκε στο γενικότερο συμφιλιωτικό ύφος των δηλώσεων, οι οποίες απευθύνονταν αυτή τη φορά απευθείας στο τουρκικό κοινό.
Παρά τη θετική γλώσσα, ο πρωθυπουργός δεν απέφυγε να θέσει ενώπιον ενός φιλοκυβερνητικού τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου τόσο το ζήτημα της οριοθέτησης όσο και την ανάγκη εγκατάλειψης του casus belli.
Διάλογος χωρίς εγκατάλειψη θέσεων
Οι δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτυπώνουν τη διπλή γραμμή της ελληνικής κυβέρνησης: συνέχιση του διαλόγου και της θετικής ατζέντας, αλλά χωρίς αναγνώριση πρόσθετων τουρκικών διεκδικήσεων ως νόμιμων διμερών διαφορών.
Η Αθήνα επιδιώκει ανοιχτούς διαύλους χωρίς εντάσεις, διευρυμένη οικονομική συνεργασία και καλύτερη διαχείριση πρακτικών ζητημάτων, από το μεταναστευτικό μέχρι τον τουρισμό.
Ταυτόχρονα, επιμένει ότι ο πυρήνας της διαφοράς αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ βάσει του Διεθνούς Δικαίου και ότι η απειλή πολέμου του 1995 αποτελεί αναχρονισμό που πρέπει να εγκαταλειφθεί.
Το μήνυμα του πρωθυπουργού από την Άγκυρα ήταν, συνεπώς, σαφές: διάλογος και ειρηνική συνύπαρξη, αλλά όχι αποδοχή της απειλής πολέμου ή απομάκρυνση από τις πάγιες ελληνικές θέσεις.
Μητσοτάκης: Νομικά εμπόδια για F-35 στην Τουρκία-Εντός 2027 εκπαίδευση Ελλήνων πιλότων-Ιστορική ανορθρογραφία το casus belli