«Δεν ξέρω τι να κάνω για να χάσω βάρος, μήπως να δοκιμάσω τις ενέσεις που κυκλοφορούν;» ή «Έχεις ακούσει τι κάνει ο/η τάδε; Κάνει ενέσιμη θεραπεία Ozempic ή Μounjaro» — είναι φράσεις που ακούω όλο και πιο συχνά στο γραφείο μου. Κάποιοι έχουν ήδη ξεκινήσει, κάποιοι σκέφτονται να το κάνουν, ενώ σχεδόν όλοι έχουν στο περιβάλλον τους ένα φίλο, συγγενή ή ακόμα έχουν ακούσει για κάποιον celebrity που έχει μιλήσει ανοιχτά για αυτές τις θεραπείες.
Μια πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι που χάνουν βάρος με Ozempic χάνουν και σημαντική ποσότητα μυϊκής μάζας. Ένα άλλο άρθρο ανέφερε ότι όσοι παίρνουν Ozempic τελικά σταματούν να χάνουν βάρος και «κολλάνε» σε ένα πλατό (plateau).
Πριν προχωρήσω, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν επιχειρηματολογώ ούτε υπέρ ούτε κατά αυτών των φαρμάκων. Στόχος μου είναι να προσθέσω μια προοπτική που λείπει από κάποιες συζητήσεις που ακούω και διαβάζω γύρω από το θέμα.
Να κόψω δρόμο;
Η ζωή σήμερα είναι γρήγορη. Ανάμεσα σε δουλειά, οικογένεια και υποχρεώσεις, το να βρει κανείς χρόνο για να φροντίσει τη διατροφή του μοιάζει με πολυτέλεια. Πόσο μάλλον αν έχεις κάνει πολλές προσπάθειες με διαιτολόγους όχι μόνο να αλλάξεις το βάρος σου, αλλά και να το διατηρήσεις. Βλέπεις δοκίμασες δίαιτες όπως διαλειμματική, keto, dukan, πήρες φαρμακευτική αγωγή όπως Xenical, Αlli ή Reductil, αλλά πάλι δεν έφτασες στο στόχο σου και να τον διατηρήσεις.
Σκέψου διαφορετικά
Ως διαιτολόγος, καταλαβαίνω απόλυτα τις απαιτήσεις της σύγχρονης καθημερινότητας — και κατανοώ ότι η επιθυμία για γρήγορη και αποτελεσματική λύση μπορεί να σε οδηγήσει ακόμη και σε ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους, παρόλο που μπορεί να μην απευθύνονται σε σένα.
Μείνε συνεπής στη Διατροφή σου
Γράψου στο newsletter μου και και πάρε απλές, επιστημονικές συμβουλές που σε βοηθούν να συνεχίζεις, ακόμη κι όταν ξεφεύγεις.
Συμφωνώ με την Πολιτική Απορρήτου.
Ευχαριστούμε για την Εγγραφή
Τι θα μάθεις;
Αυτός ο οδηγός δεν είναι απλώς για να μάθεις τι είναι αυτές οι θεραπείες. Στόχος του είναι να σε βοηθήσει να κατανοήσεις πώς λειτουργούν, ποιοι μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν με ασφάλεια, ποιες είναι οι παρενέργειες και πώς να μεγιστοποιήσεις τα αποτελέσματα τους, πάντα σε συνδυασμό με έξυπνες διατροφικές και lifestyle στρατηγικές.
Στο τέλος, θα ξέρεις ακριβώς τι πρέπει να γνωρίζεις πριν πάρεις οποιαδήποτε απόφαση — χωρίς μύθους, χωρίς υπερβολές, με πρακτικές πληροφορίες που μπορείς να εφαρμόσεις στην καθημερινότητά σου.
Ενέσιμες Θεραπείες: Ποιες είναι;
Οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους αποτελούν πλέον μια σημαντική επιλογή για άτομα με υπερβάλλον σωματικό βάρος, όταν η διατροφή και η άσκηση από μόνες τους δεν αρκούν για την επίτευξη και διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Τα δοκίμασες; Σωστά;
Στην αγορά υπάρχουν διάφορες κατηγορίες φαρμάκων, καθεμία με διαφορετικό μηχανισμό δράσης, συχνότητα χορήγησης και αποτελεσματικότητα.
Η βασική κατηγορία περιλαμβάνει τους GLP-1 αγωνιστές, οι οποίοι μιμούνται την ορμόνη GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1). Αυτή η ορμόνη εκκρίνεται φυσιολογικά από το έντερο μετά το γεύμα:
μειώνοντας την όρεξη
επιβραδύνοντας την κένωση του στομάχου και
ενισχύοντας την έκκριση ινσουλίνης, βοηθώντας στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα
Η χρήση των GLP-1 αγωνιστών έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική και στην απώλεια βάρους και τη βελτίωση παραμέτρων, όπως τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και η αρτηριακή πίεση.
GLP-1 αγωνιστές
Οι GLP-1 αγωνιστές αποτελούν τη βασική και πιο διαδεδομένη κατηγορία ενέσιμων θεραπειών απώλειας βάρους. Δρουν μιμούμενοι τη φυσική ορμόνη GLP-1, επηρεάζοντας άμεσα την όρεξη, τον κορεσμό και τον μεταβολισμό της γλυκόζης. Στη συνέχεια θα αναφερθώ στα δύο πιο γνωστά και κλινικά τεκμηριωμένα φάρμακα αυτής της κατηγορίας, εξηγώντας πώς λειτουργούν, τι αποτελέσματα προσφέρουν και σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται.
Σεμαγλουτίδη (Semaglutide)
Η σεμαγλουτίδη είναι ο πιο γνωστός και ευρέως χρησιμοποιούμενος GLP-1 αγωνιστής.
Ήξερες ότι η σεμαγλουτίδη χρησιμοποιείται πάνω από 15 χρόνια για τον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Wegovy
Η σεμαγλουτίδη, αν και χρησιμοποιείται ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, τη δεδομένη στιγμή έχει λάβει έγκριση μόνο στην Αμερική και μόνο για το σκεύασμα με επωνυμία “Wegovy”.
Η χορήγησή του είναι συνήθως εβδομαδιαία, γεγονός που διευκολύνει τη συμμόρφωση των ασθενών.
Η Σεμαγλουτίδη είναι αποτελεσματική;
Οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να προκαλέσει απώλεια βάρους 10–15% μέσα σε 6–12 μήνες, όταν συνδυάζεται με διατροφικές οδηγίες και ήπια σωματική δραστηριότητα. Η σεμαγλουτίδη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για άτομα με BMI ≥30 ή BMI ≥27 με συννοσηρότητες όπως διαβήτη τύπου 2, υπέρταση ή δυσλιπιδαιμία.
Λιραγλουτίδη (Liraglutide)
Η λιραγλουτίδη δρα με παρόμοιο μηχανισμό με τη σεμαγλουτίδη, αλλά επειδή η χορήγησή της είναι καθημερινή μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερη προσαρμογή στον τρόπο ζωής του ατόμου.
Η Λιραγλουτίδη είναι αποτελεσματική;
Έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην απώλεια βάρους περίπου 5–10% και χρησιμοποιείται επίσης στη ρύθμιση της γλυκόζης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη.
Saxenda
Για τη διαχείριση της παχυσαρκίας, έχει λάβει έγκριση το σκεύασμα με εμπορική ονομασία Saxenda, σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση. Αντίστοιχα με τη σεμαγλουτίδη,χορηγείται σε ενήλικες με BMI ≥30 ή BMI ≥27 με συννοσηρότητες όπως διαβήτη τύπου 2 ή υπέρταση.
Ποια θεραπεία να επιλέξω;
Η επιλογή μεταξύ λιραγλουτίδης και σεμαγλουτίδης εξαρτάται από την προσωπική προτίμηση, την ανεκτικότητα και το κόστος, αλλά και από την ιατρική αξιολόγηση.
Συνδυαστικές Θεραπείες
Τιρζεπατίδη (Tirzepatide)
Η νέα γενιά ενέσιμων θεραπειών περιλαμβάνει τους διπλούς αγωνιστές GIP + GLP-1, όπως η τιρζεπατίδη. Αυτά τα φάρμακα συνδυάζουν δύο ορμονικούς μηχανισμούς: αυτόν του GLP-1, που μειώνει την όρεξη και βελτιώνει τη γλυκαιμία, και αυτόν του GIP (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide), που ενισχύει την έκκριση ινσουλίνης και επηρεάζει θετικά τον μεταβολισμό λίπους.
Η Τιρζεπατίδη είναι αποτελεσματική;
Τα αποτελέσματα φαίνονται εντυπωσιακά και ελκυστικά, με μέση απώλεια βάρους που μπορεί να φτάσει έως και 20% σε 6–12 μήνες, καθιστώντας τα ιδιαίτερα ελκυστικά για ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία ή υψηλό μεταβολικό κίνδυνο.
Άλλες Ενέσιμες Θεραπείες υπό έρευνα
Πέρα από τους GLP-1 αγωνιστές και τους διπλούς αγωνιστές, βρίσκονται σε ανάπτυξη νέες ενέσιμες θεραπείες που στοχεύουν πολλαπλές ορμονικές οδούς ταυτόχρονα, με στόχο την ακόμα μεγαλύτερη απώλεια βάρους και τη βελτίωση του μεταβολικού προφίλ.
Ορισμένα φάρμακα υπό κλινική αξιολόγηση συνδυάζουν επιπλέον ορμόνες ή παράγοντες κορεσμού, ενώ άλλες θεραπείες επικεντρώνονται στη μείωση της λιπογένεσης και στη βελτίωση της ευαισθησίας των κυττάρων στην ινσουλίνη.
Αν και πολλά από αυτά βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, αναμένεται ότι τα επόμενα χρόνια θα προσφέρουν νέες επιλογές για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με εξατομικευμένο τρόπο.
Πως όμως λειτουργούν οι Ενέσιμες Θεραπείες απώλειας βάρους
Οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους δεν είναι «μαγικές λύσεις», ούτε λειτουργούν ανεξάρτητα από τον οργανισμό.
Αξιοποιούν βιολογικούς μηχανισμούς που ήδη υπάρχουν στο σώμα μας και απλώς τους ενισχύουν, τους ρυθμίζουν και σε πολλές περιπτώσεις τους αποκαθιστούν.
Ο βασικός πυρήνας αυτών των θεραπειών είναι η επίδρασή τους στην όρεξη, τον κορεσμό, τη γλυκόζη και τη γαστρική κένωση, δηλαδή στον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται την τροφή και τα αποθέματα ενέργειας.
Αλλάζουν τη Διάθεση σου στο Φαγητό
Οι GLP-1 και GIP αγωνιστές μιμούνται ορμόνες που παράγει φυσιολογικά το έντερο μετά από ένα γεύμα. Αυτές οι ορμόνες στέλνουν «σήματα πληρότητας» στον εγκέφαλο, ρυθμίζουν την απελευθέρωση ινσουλίνης και επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου, βοηθώντας στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης αλλά και στη μείωση της όρεξης. Όταν ο οργανισμός λαμβάνει αυτά τα σήματα πιο αποτελεσματικά, το αποτέλεσμα είναι ότι πεινάς λιγότερο, χορταίνεις πιο εύκολα και τρως φυσικά μικρότερες ποσότητες.
Ένα από τα πιο συχνά σχόλια ατόμων που λαμβάνουν την θεραπεία είναι:
«Δεν με νοιάζει το φαγητό όπως πριν – είναι σαν να ηρεμεί στο κεφάλι μου η σκέψη του φαγητού.»
Αυτό δεν είναι ψυχολογικό ή στη φαντασία, αλλά αποτέλεσμα της πραγματικής αλλαγής στη νευροορμονική λειτουργία που ρυθμίζει την επιθυμία για τροφή.
Επηρεάζουν θετικούς Δείκτες Υγείας
Παράλληλα, αυτές οι θεραπείες βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, μειώνουν τα επίπεδα φλεγμονής και επηρεάζουν θετικά το σπλαχνικό λίπος — το λίπος γύρω από τα όργανα στην περιοχή της κοιλιάς, το οποίο σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων.
Η απώλεια βάρους που προκαλούν αυτές οι θεραπείες οφείλεται κατά 70–80% στη μείωση της όρεξης και κατά 20–30% στην επίδραση στον μεταβολισμό.
Αυτό εξηγεί γιατί δεν έχουν όλοι το ίδιο αποτέλεσμα και γιατί χρειάζεται πάντα διατροφική καθοδήγηση.
Nutrition tip
Ήξερες ότι… Τα φάρμακα τύπου GLP-1 δεν “κόβουν” μόνο την όρεξη, αλλά μειώνουν κατά 30–40% τη δραστηριότητα συγκεκριμένων εγκεφαλικών κέντρων που σχετίζονται με έντονη επιθυμία για ζάχαρη και λιπαρά. Έτσι, δεν χρειάζεται απλώς «να προσπαθείς περισσότερο να αντισταθείς», το ίδιο το νευρικό σύστημα μειώνει την επιθυμία.
Αποτελεσματικότητα των Ενέσιμων Θεραπειών
Η αποτελεσματικότητα των ενέσιμων θεραπειών είναι ο λόγος που έχουν γίνει τόσο δημοφιλείς τα τελευταία χρόνια. Οι μελέτες δείχνουν ότι μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική, σταθερή και κλινικά ουσιαστική απώλεια βάρους — συχνά περισσότερη από οποιαδήποτε άλλη μη-χειρουργική θεραπεία.
Στις μεγάλες κλινικές μελέτες:
Η σεμαγλουτίδη οδηγεί σε 10–15% απώλεια βάρους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει το 18–20%.
Η τιζερπατίδη έχει δείξει ακόμη πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα, με 15–22% απώλεια σωματικού βάρους, ανάλογα με τη δόση.
Η λιραγλουτίδη προσφέρει μικρότερη αλλά σταθερή απώλεια, περίπου 5–8%.
Η πιο σημαντική διαφορά σε σχέση με παλαιότερα φάρμακα είναι ότι η απώλεια βάρους:
είναι σταδιακή,
είναι εν δυνάμει διατηρήσιμη,
συνοδεύεται από βελτίωση δεικτών υγείας,
και αφορά κυρίως λίπος, όχι μυϊκή μάζα (όταν υπάρχει ταυτόχρονα σωστή διατροφική υποστήριξη).
Φαρμακευτική Αγωγή + Διατροφή + Άσκηση
Σε μελέτες, πάνω από το 1/3 των ατόμων που χρησιμοποιούν GLP-1 αγωνιστές πετυχαίνουν απώλεια βάρους μεγαλύτερη από 20% όταν συνδυάζουν τη θεραπεία με καθοδηγούμενη διατροφή και άσκηση.
Σε μία πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό The New England Journal of Medicine, 1.961 συμμετέχοντες με δείκτη μάζας σώματος ≥30 (ή ≥27 με συννοσηρότητες) χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες:
μία που έλαβε σεμαγλουτίδη 2,4 mg εβδομαδιαίως + συμβουλές αλλαγής τρόπου ζωής
και μια άλλη που έλαβε placebo + συμβουλές αλλαγής τρόπου ζωής.
Τα αποτελέσματα στο τέλος των 68 εβδομάδων ήταν σημαντικά:
Η ομάδα παρέμβασης έχασε κατά μέσο όρο ~14,9% του σωματικού της βάρους,
ενώ η ομάδα placebo έχασε μόλις ~2,4%.
Επιπλέον, πιο πολλοί συμμετέχοντες στην ομάδα παρέμβασης πέτυχαν σημαντική απώλεια βάρους (π.χ. >15%) σε σύγκριση με το placebo.
Αυτό το επίπεδο διαφοράς αντικατοπτρίζει την πραγματική συμβολή της σεμαγλουτίδης όταν συνδυάζεται με αλλαγές στον τρόπο ζωής, σε σχέση με τις αλλαγές αυτές από μόνες τους.
Διατήρηση της Aπώλειας Βάρους με Ενέσιμες Θεραπείες
Αν και δεν υπάρχουν ακόμα πολλά δεδομένα, μια νέα μετα-ανάλυση 37 μελετών που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ, με περίπου 9300 συμμετέχοντες, δείχνει ότι μετά τη διακοπή των φαρμάκων για απώλεια βάρους, το χαμένο βάρος αρχίζει να επιστρέφει γρήγορα.
Κατά μέσο όρο, τα άτομα επιστρέφουν στο αρχικό τους βάρος σε 1,7 χρόνια μετά τη διακοπή οποιουδήποτε φαρμάκου για απώλεια βάρους, ενώ για τις ενέσιμες θεραπείες η επαναπρόσληψη φαίνεται να γίνεται γρηγορότερα στον 1,5 χρόνο.
Το ίδιο ισχύει δυστυχώς και για τους καρδιομεταβολικούς δείκτες, οι οποίοι επέστρεψαν στα αρχικά τους επίπεδα!
Πηγή: Πάρης Παπαχρήστος Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.
Ιδρυτής του medNutrition.gr – Συγγραφέας
The post Όλη η αλήθεια για τις ενέσιμες θεραπείες και την απώλεια βάρους appeared first on www.iatro.gr.
Διαβάστε περισσότερα