Ο Κωνσταντίνος Πουλής, ο εκδότης του αγαπημένου ιστότοπου ThePressProject, κυκλοφόρησε ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο.
Είναι το «Social Media, Η ελευθερία να μιλάς χωρίς να ακούγεσαι» και κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Gutenberg».
«Αλλοι καλύπτουν δημοσιογραφικά τα εγκαίνια· επίσημοι καλεσμένοι, φωτογραφίσεις, κορδέλες. Εγώ καταφθάνω στη γιορτή όταν υπάρχουν αποφάγια στο πάτωμα», λέει ο ίδιος ο Κωνσταντίνος.
Το βιβλίο είναι κατατοπιστικό και σας προτείνω να το αγοράσετε και να το πάρετε μαζί σας στις διακοπές (όσοι κάνετε). Τόσο χρόνο «τρώμε» καθημερινά στα social media, ας διαβάσουμε κι ένα βιβλίο γι’ αυτά. Επιλέξαμε δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα ώστε να πάρετε μία γεύση.
Θεωρώ θεμιτή και καλοδεχούμενη κριτική, αν κανείς εκτιμά ότι το βιβλίο είναι μονόπλευρο και εστιάζει μόνο στα αρνητικά των social media. Βλέπω και αναγνωρίζω τα θετικά, μελετημένα σε τόμους ψηφιακής ανθρωπολογίας που αναλύουν περιπτώσεις μοναχικών ανθρώπων, αναπήρων, ηλικιωμένων, που βρήκαν εκεί συντροφιά. Αναγνωρίζω και ότι η παρουσία του ThePressProject στην ενημέρωση θα ήταν αδύνατη χωρίς τη συνδρομή των social media. Πιστεύω όμως ότι έχει περισσότερο νόημα να εστιάσουμε σε κάτι που εμφανίζεται ορμητικά πια ως ένα τεράστιο εμπόδιο στη λειτουργία της οριζόντιας επικοινωνίας, παρότι ένα μεγάλο ποσοστό των χρηστών εξακολουθεί να μένει προσκολλημένο στον μήνα του μέλιτος, να παραμένει αισιόδοξο σε πείσμα της πραγματικότητας.
Το βιβλίο αυτό είναι πολιτικό. Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι στα social media καθρεφτίζονται εντάσεις και ανισότητες που μεταφέρονται ατόφιες από το πολιτικό πεδίο, λοιπόν η πραγμάτευση διαρκώς αλληθωρίζει προς τα σχετικά πολιτικά επίδικα. Δεν το κάνω επειδή παρασύρομαι, θεωρώ τις συζητήσεις αξεχώριστες.
Φαντάζομαι ότι κάποιοι από τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες αυτού του βιβλίου εργάζονται στα social media. Εχουν σπουδάσει κάτι σχετικό, έχουν αναλάβει τα social media μιας εταιρείας ή ενός ενημερωτικού Μέσου.
Το ερώτημα αυτών των εργαζομένων είναι συνήθως πώς θα αυξήσουν την ορατότητα του προϊόντος ή του περιεχομένου τους. Κυκλοφορούν αμέτρητα σχετικά βίντεο, βιβλία και άρθρα, με συμβουλές για το τι πρέπει να κάνεις για να μπορέσεις να πετύχεις στα social media, τεχνικές για το πώς κάνεις τον αλγόριθμο σύμμαχο, πώς γίνεται ένα «viral», πώς αυξάνεις τον αριθμό των ακολούθων σου κοκ. Το ανά χείρας βιβλίο απέχει από αυτού του τύπου την ερωτηματοθεσία. Ή, όπως λέει μια παλιά συμβουλή, «στον πυρετό του χρυσού πλουτίζουν αυτοί που πουλάνε φτυάρια». Οχι οι χρήστες με τις πολλές προσδοκίες, αλλά οι ειδικοί στην προώθηση. Εκτιμώ ότι αυτή η αγωνία βασίζεται σε προκείμενες που πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ανάλυσης και αμφισβήτησης.
Δηλαδή, με άλλα λόγια, πιστεύω ότι το μόνο που έχει νόημα να κάνουμε είναι να εξηγήσουμε γιατί δεν πρέπει να σκεφτόμαστε έτσι.
Η μοίρα της νιότης είναι οι ρυτίδες και η μοίρα του χιονιού είναι η λάσπη. Τα social media δεν αποπνέουν καμία φρεσκάδα, δεν ενσαρκώνουν την υπόσχεση ενός δημοκρατικότερου μέλλοντος.
Οι χρήστες ποστάρουν λιγότερο και η ροή τους γεμίζει με εμπορικό περιεχόμενο. Το 2023, η American Dialect Society διάλεξε για λέξη της χρονιάς τη λέξη «enshitification», νεολογισμό που καλείται να αποδώσει την πορεία των ψηφιακών μέσων προς την άκρη του εντερικού σωλήνα. Θέλω να πω ότι δεν γράφω σε μια περίοδο αισιοδοξίας για τον κόσμο των social media, κάθε άλλο.
Οι χρήστες ζούμε τρίβοντας τον αντίχειρα στην οθόνη του κινητού μας, όλη μέρα, κάθε μέρα: βίντεο με οδηγίες για τον καθαρισμό χαλιών, κέικ ή ξυλοκατασκευές του πεντάλεπτου, ρετρό μουσικές επιτυχίες και γενοκτονίες, σε γρήγορη εναλλαγή. Κανείς δεν μας λέει πώς να το κάνουμε αυτό, κι όμως κάπως καταλήγουμε να κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα ο λόγος που κατασκευάζεται από την κορυφή της κοινωνίας και όχι τη βάση της. Η εμπειρία μας δείχνει ότι τα social media μπορούν να πετυχαίνουν μικρές νίκες σε επιμέρους ζητήματα, αλλά ο συστημικός λόγος εξακολουθεί να προελαύνει θριαμβευτικά. Το βιβλίο επιχειρεί να εξερευνήσει πώς γίνεται αυτό.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr