Σε απόσταση αναπνοής από τα πολύβουα καφέ στο λιμάνι της Αίγινας, ορθώνεται ένα επιβλητικό πέτρινο κτίριο.
Αν ξύσεις λίγο τον σοβά στους εσωτερικούς τοίχους, θα βρεις κρυμμένες ακιδογραφίες με ονόματα κρατουμένων και σύμβολα χαραγμένα με πέτρες, καρφιά, σύρμα. Είναι η υπεραιωνόβια μνήμη ενός από τα σκληρότερα σωφρονιστικά ιδρύματα που γνώρισε ο τόπος, είναι τα ίχνη του εγκλεισμού, του βασανισμού και της εκτέλεσης των πολιτικών κρατουμένων στα πέτρινα χρόνια.
Αν και η αφετηρία του κτιρίου των Φυλακών Αίγινας είναι εντελώς διαφορετική, η μοίρα του παραμένει δεμένη με την ανθρώπινη ύπαρξη στα απώτατα όρια των αντοχών της.
Εκεί στέγασε ο Καποδίστριας το Ορφανοτροφείο της Αίγινας, το πρώτο δημόσιο κτίριο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους λίγους μήνες μετά την ορκωμοσία του στη Μητρόπολη της Αίγινας, στις 26 Ιανουαρίου του 1828.
Ο σκοπός του ήταν ιερός: Να δώσει στέγη, τροφή και μόρφωση στα ορφανά παιδιά του Αγώνα.
Πάνω από 500 σκελετωμένα παιδιά που ζούσαν σε λασποκαλύβες, σε σπηλιές, ακόμα και μέσα σε αρχαίους τάφους, πήρε υπό την προστασία του ο Καποδίστριας. Δεν πρόλαβε παραπάνω. Η φιλόλογος και μέλος του ιστορικού συλλόγου «Αιγιναία», Προνόη Θεολογίδου, με την οποία συνομιλήσαμε, μας είπε: «Αν και είχε έρθει προετοιμασμένος, μαζί με τον αρχιτέκτονα Θεόδωρο Βαλλιάνο, γνωρίζοντας τη φτώχεια και την πείνα που θα αντιμετώπιζε, όταν τον υποδέχτηκαν οι πρόσφυγες κλαίγοντας από το λιμάνι ώς τη Μητρόπολη, είπε ότι έζησε το συνταρακτικότερο γεγονός της ζωής του».
Πραξικόπημα εναντίον της συλλογικής μνήμης
Αυτή η δύο αιώνων καθηλωτική ιστορία του μνημείου, που άλλαξε πολλές δημόσιες χρήσεις μετά τη δολοφονία του Κυβερνήτη και προορίζεται από το 1996 να στεγάσει το Διαχρονικό Μουσείο της Αίγινας, δέχτηκε πρόσφατα ένα καίριο πλήγμα: μεγάλο τμήμα του υπογείου παραχωρήθηκε σε ιδιώτη διαχειριστή, με διαδικασίες εξπρές που αλλοιώνουν την ταυτότητα, τον συμβολισμό και τη συνοχή του.
Με συντονισμένες ενέργειες του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Αττικής, 508 τ.μ. του υπογείου αποκόπηκαν βίαια από τον υπόλοιπο κτιριακό κορμό (με ανεξάρτητη είσοδο μάλιστα από την οδό Φανερωμένης), προκειμένου να στεγάσουν ένα μουσείο φιστικιού. Μια επιχείρηση πολιτικά ανώδυνη και εντελώς ξένη προς το βαθύ συλλογικό τραύμα που έχει σφραγίσει τον χώρο.
Εκεί ακριβώς που κάποτε στάθμευαν τα καμιόνια για να φορτώσουν τους μελλοθάνατους από τον Γολγοθά (το δωμάτιο παραμονής τους πριν από την εκτέλεση), εκεί που βρήκαν καταφύγιο τα ρακένδυτα παιδιά της Επανάστασης που έφταναν στο ασφαλές λιμάνι της Αίγινας από τη Χίο, τα Ψαρά, την Ιωνία, τον Μοριά, την Αθήνα και τα σκλαβοπάζαρα, σήμερα επιχειρείται μια εκβιαστική διαστρέβλωση· η θυσία της ιστορικής αλήθειας του μνημείου προκειμένου να ταιριάξει στο εμμονικό κυβερνητικό αφήγημα της διαρκούς «αξιοποίησης» και της άνευ όρων «ανάπτυξης».
Στον ίδιο χώρο που ο Καποδίστριας ίδρυσε το πρώτο αλληλοδιδακτικό σχολείο, τα πρώτα επαγγελματικά εργαστήρια που έδιναν εφόδια στα παιδιά, την πρώτη εθνική βιβλιοθήκη, το εθνικό τυπογραφείο, το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο, σήμερα ετοιμάζεται μια παρέμβαση που επιχειρεί να «εκτονώσει» το παρελθόν εγκλωβίζοντάς το στο έξυπνο marketing 150 γραμμαρίων του γνωστού local snack.
Αξίζει να επισημανθεί η ιστορική ειρωνεία αυτής της εξέλιξης: το Ορφανοτροφείο που σήμερα παραδίδεται στην ιδιωτική πρωτοβουλία έχει χτιστεί σε γη που παραχωρήθηκε δωρεάν από τη Δημογεροντία και τους κατοίκους της Αίγινας, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τον Καποδίστρια, όπως μαρτυρούν πηγές από το ψηφιοποιημένο αρχείο του. Ενα κληροδότημα της κοινωνίας προς το κράτος επιστρέφει σήμερα ως εμπορικό προϊόν.
Fast track διαδικασίες με τη βούλα του ΚΑΣ
Πώς όμως φτάσαμε σε αυτή τη βαθιά ιστορική ανακολουθία; Με ποια λογική η Περιφέρεια Αττικής ζήτησε από το ΥΠ.ΠΟ. την παραχώρηση ενός εμβληματικού μνημείου, μόνο και μόνο για να το εκχωρήσει με τη σειρά της σε ιδιώτη μέσω πλειοδοτικού διαγωνισμού, έναντι μάλιστα του εξευτελιστικού μισθώματος των 1.100 ευρώ; Είναι χαρακτηριστικό ότι από την υποβολή του αιτήματος της Περιφέρειας Αττικής, στις 3/9/2025, μέχρι την τελική υπογραφή της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, στις 14/11/2025, μετά από ομόφωνη γνωμοδότηση του ΚΑΣ τρεις μέρες πριν, οι ρυθμοί της κρατικής μηχανής υπήρξαν «διαστημικοί». Το ίδιο θα σκεφτεί κανείς αν αναλογιστεί ότι η δημοπρασία στην Περιφέρεια έγινε στις 18/5/2026, μέσα σε μόλις οκτώ μήνες από την έναρξη της διαδικασίας. Εξίσου προκλητική είναι και η απουσία διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία, η οποία αντέδρασε συγκροτώντας την «Πρωτοβουλία για την ανάδειξη της Καποδιστριακής κληρονομιάς της Αίγινας», στην οποία συνασπίστηκαν οι πιο σημαντικές προσωπικότητες, φορείς, ενώσεις και σωματεία του νησιού. Παρά την επιστολή – πρόσκληση της «Πρωτοβουλίας» προς τους αρμόδιους στις 11 Μαΐου 2026, για δημόσιο διάλογο σχετικά με το μέλλον του μνημείου, δεν υπήρξε μέχρι σήμερα καμία απάντηση. Φαίνεται ότι οι διοικούντες δεν ενδιαφέρονται ούτε για τη γνώμη των απογόνων των δωρητών, ούτε για να αναδείξουν το ανθρωπιστικό όραμα του Καποδίστρια, το οποίο σήμερα, εν μέσω παγκόσμιων προσφυγικών ροών, βίαιων εκπατρισμών και πολεμικών συγκρούσεων θα μπορούσε να ανακτήσει μια συγκλονιστική επικαιρότητα.
Συνομιλήσαμε με μέλη της δραστήριας «Πρωτοβουλίας» των πολιτών, τα οποία προσπαθούν να ενημερώσουν τον κόσμο για όσα συντελούνται ερήμην τους. Η Ζωή Γεωργιάδου, καθηγήτρια στο Τμήμα Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής του ΠΑΔΑ, μας είπε: «Το ορφανοτροφείο είναι συμπυκνωτής πολύ καθοριστικών περιόδων της σύγχρονης ιστορίας μας, με αποτυπωμένη πάνω του τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Δεν μπορούμε να κατακερματίζουμε ένα μνημείο-φορέα μνήμης και συνείδησης, όχι μόνο για την Αίγινα αλλά για όλη τη χώρα, σε επιμέρους χρήσεις και σε αποσπασματικές δραστηριότητες, ξένες προς τον ιστορικό και κοινωνικό του ρόλο».
Η Ελένη Σταμπόγλη, ιστορικός και πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Μουσείου Καποδίστρια, εκπρόσωπος του ιστορικού πολιτιστικού συλλόγου «Αιγιναία», μας εξήγησε τι ήταν αυτό που ενόχλησε την τοπική κοινωνία. «Το Ορφανοτροφείο είναι τοπόσημο για την Αίγινα όχι μόνο λόγω του ιστορικού του βάρους αλλά και της επιβλητικής του κλίμακας.
Από τη δεκαετία του ’80 που έκλεισαν οι φυλακές, η επανένταξη του κτιρίου στη ζωή του νησιού αποτελούσε πάγιο αίτημα των Αιγινητών. Μια διεκδίκηση για ένα συνολικό σχεδιασμό που θα τιμά την ιστορία του αλλά θα απαντά και στις σύγχρονες ανάγκες της Αίγινας. Αντίθετα, η λύση που προκρίθηκε ήταν αποσπασματική, αδιαφανής και μεθοδευμένη εν κρυπτώ. Η αναλογία είναι σχεδόν κωμική: είναι σαν να επισκέπτεται ένας επιχειρηματίας την υπουργό Παιδείας και να της προτείνει να μετατρέψει το κενό κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης στην Πανεπιστημίου σε μουσείο κοσμήματος. Κι εκείνη να συμφωνεί, παραχωρώντας μάλιστα το μνημείο έναντι 1.000 ευρώ μηνιαίως!».
Η κ. Θεολογίδου συμπλήρωσε επίσης σκωπτικά: «Η μεθόδευση μας πλήγωσε και μας εξόργισε. Είναι η πρώτη φορά που πάει να καταλυθεί με τέτοια ταχύτητα ο δημόσιος χαρακτήρας των καποδιστριακών κτιρίων. Είναι απορίας άξιο πόσο γρήγορα αποφάσισαν οι αρχαιολόγοι, και μάλιστα ομόφωνα, την παραχώρηση του Ορφανοτροφείου, ενώ για τη διαχείριση των αρχαιοτήτων στον χώρο του Κυβερνείου της Αίγινας κάνουν χρόνια να αποφασίσουν».
Να σημειώσουμε, επίσης, ότι οι φορείς της «Πρωτοβουλίας», όπως μας τόνισαν οι συνομιλήτριές μας, βλέπουν θετικά τη δημιουργία μουσείου για το φιστίκι. «Το φιστίκι είναι μέρος της πολιτιστικής ταυτότητας και της εξωστρέφειας της Αίγινας. Είναι επίσης ένας πολύ σοβαρός οικονομικός πόρος. Επικροτούμε τη δημιουργία μουσείου στον κατάλληλο χώρο, κοντά στη φύση ενδεχομένως. Είναι κρίμα να αποβιβάζεται ο επισκέπτης στο λιμάνι και μέχρι να φτάσει στο μουσείο να μην έχει δει ούτε μία φιστικιά», μας είπε η κ. Σταμπόγλη.
Το φιστίκι εκτοπίζει τα βιβλία
Αλλά δεν είναι μόνο η έλευση του ιδιώτη «από το παράθυρο». Πίσω από τις βιαστικές διαδικασίες που ακολουθήθηκαν κρύβεται επίσης ένα σκηνικό πρωτοφανούς θεσμικής σύγχυσης εξαιτίας των αποφάσεων (και των παραλείψεων) του υπουργείου Πολιτισμού. Διότι τον Φεβρουάριο του 2022, το ΥΠ.ΠΟ. παραχώρησε επίσης 680 τ.μ. στη Δημόσια Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη Αίγινας.
Μια απόφαση που έμεινε μετέωρη, καθώς ούτε οριστικοποιήθηκε, αλλά ούτε και ανακλήθηκε. Αντιθέτως, στη νέα απόφαση παραχώρησης, τον Νοέμβριο του 2025, η υπουργός Πολιτισμού αναφέρει την παλαιότερη απόφασή της. Ο Νεκτάριος Κουκούλης, πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης αποτύπωσε ανάγλυφα τι συνέβη: «Οσα δεν κατάφερε το ΥΠ.ΠΟ. για την Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη σε τρία χρόνια, το κατάφερε για την Περιφέρεια Αττικής μέσα σε 15 μέρες. Αν και είχε δημιουργηθεί ευρέως η παραδοχή ότι ο χώρος που είχε δρομολογηθεί για τη Βιβλιοθήκη ήταν στο υπόγειο του Ορφανοτροφείου –όπως αποτυπώθηκε σε κάτοψη που μας είχε σταλεί υπηρεσιακά, αλλά και σε σχετική αλληλογραφία– η τυπική απόφαση συναντούσε εμπόδια μέχρι που μάθαμε ότι σχεδόν όλος ο χώρος δόθηκε στο μουσείο φιστικιού. Κανένας δεν μας ενημέρωσε και τον Μάρτιο του 2026 επανήλθαμε με νέο αίτημα διεκδικώντας τον χώρο που δικαιούμαστε, χωρίς να έχουμε λάβει ακόμα καμία απάντηση», μας είπε.
Το γεγονός ότι η στέγαση της Βιβλιοθήκης βρίσκεται ουσιαστικά στον αέρα επιβεβαιώνεται και από τον υπεύθυνο του Τμήματος Μελετών του υπουργείου Παιδείας, Νίκο Μανιάτη: «Στην υπηρεσία μας δεν έχουμε απόφαση παραχώρησης συγκεκριμένου χώρου για τη δημιουργία της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας». Ετσι, η Βιβλιοθήκη συνεχίζει να ασφυκτιά σε ισόγειο χώρο του κτιριακού συγκροτήματος του Κυβερνείου, καθώς και σε κοντέινερ στην αυλή του, όπου φυλάσσονται συνολικά 25.000 τόμοι, ενώ άλλοι 40.000 βρίσκονται σε κούτες σε σχολικό κτίριο στο Βαθύ.
Θλιβερή εικόνα στην επικείμενη επέτειο
Στις 26 Ιανουαρίου του 2028 συμπληρώνονται 200 χρόνια από την έλευση του Ιωάννη Καποδίστρια στην Αίγινα. Και αντί να τιμήσουμε την ιστορική επέτειο με την ανάδειξη του συνόλου των κτιρίων της καποδιστριακής κληρονομιάς, κινδυνεύουμε να βρεθούμε μπροστά σε μισοτελειωμένα κτίρια, σε τρυπημένες κεραμοσκεπές και σε πρόχειρα υποστυλώματα, όπως δείχνει η σημερινή κατάσταση. Η εικόνα της θεσμικής κατάρρευσης θα σκεπαστεί πιθανότατα πίσω από μουσαμάδες, ώστε να μη φαίνεται από τις εξέδρες των επισήμων που θα συρρεύσουν για τον εορτασμό. Αλλά οι συνέπειες της κρατικής ολιγωρίας, της γραφειοκρατίας και του φαύλου κύκλου της συνυπευθυνότητας δεν μπορούν να κρυφτούν. «Αυτό που σίγουρα θα είναι έτοιμο θα είναι το μουσείο φιστικιού. Για τα υπόλοιπα κτίρια δεν έχω ελπίδες», μας είπε η κ. Θεολογίδου.
Εϋνάρδειο Κεντρικό Διδασκαλείο
Βρίσκεται δίπλα στη Μητρόπολη, υπήρξε αρχιτεκτονικό κόσμημα των Κλεάνθη και Σάουμπερτ και είναι το πρώτο κλασικό κτίσμα του νεοσύστατου κράτους.
Χτίστηκε το 1830 με χρήματα που εισέφερε ο Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος, Ελβετός τραπεζίτης και προσωπικός φίλος του Καποδίστρια, για να στεγαστεί το πρώτο εκπαιδευτήριο από το οποίο αποφοίτησαν οι πρώτοι δάσκαλοι που στελέχωσαν τα σχολεία. Από το Εϋνάρδειο αποφοίτησε και η πρώτη γενιά διανοουμένων. Παρά τη μοναδικότητα του κτιρίου ως θεμέλιου λίθου του εκπαιδευτικού μας συστήματος, σήμερα κινδυνεύει με κατάρρευση. Η σκεπή του έχει μπαλώματα, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η εισροή υδάτων, ενώ η συνολική στατικότητα του κτιρίου είναι σε κίνδυνο.
Το κτίριο ανήκει στην αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας και προορίζεται να αποτελέσει την επίσημη έδρα της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης όταν αποκατασταθεί, παρόλο που τα 250 τ.μ του δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της, όπως μας εξήγησε ο κ. Μανιάτης. «Η λογική ήταν να παντρεύαμε τον χώρο με το υπόγειο του Ορφανοτροφείου.
Ομως, για να μην καθυστερούμε περισσότερο, τον Μάιο εγκρίθηκαν τα τεύχη διαγωνισμού για την επικαιροποίηση της μελέτης αποκατάστασης του 2010». Σύμφωνα, επίσης, με τον Γιώργο Λύτρα από το Τμήμα Μελετών του υπουργείου, «έχουν ληφθεί σωστικά μέτρα στο παρελθόν και θα ληφθούν και πρόσθετα μέχρι την αποκατάσταση».
Κυβερνείο
Το εμβληματικό διώροφο πετρόκτιστο παραχωρήθηκε από την οικογένεια Μοίρα για να στεγαστεί η πρώτη κυβέρνηση της ελεύθερης Ελλάδας. Χρησιμοποιήθηκε επίσης και ως επίσημη κατοικία του Καποδίστρια.
Το 2021, στο πλαίσιο του εορτασμού για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση, οι Αιγινήτες και οι επισκέπτες του νησιού είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν το αποκατεστημένο γραφείο του Καποδίστρια, με αφορμή επετειακή έκθεση της Βουλής, αφιερωμένης στο έργο του.
Το κτίριο έκλεισε ξανά και παραμένει εκτός λειτουργίας μέχρι σήμερα, εφόσον οι αρχαιολόγοι δεν συμφωνούσαν αν θα γίνει ολική ή μερική κατάχωση των αρχαίων ευρημάτων που είχαν αποκαλυφθεί στον αύλειο χώρο.
Το αποτέλεσμα είναι, το τοπικό αρχείο των Γενικών Αρχείων του Κράτους, το οποίο θα στεγαστεί στο Κυβερνείο, να βρίσκεται επί χρόνια σε κούτες. Το κτίριο ανήκει στην αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας και η αποκατάστασή του ξεκίνησε το 2013. «Το θέμα της κατάχωσης του μεγαλύτερου τμήματος των αρχαιοτήτων –τα υπόλοιπα θα είναι ορατά και επισκέψιμα– δεν πήρε ακόμα έγκριση, διότι εκκρεμεί η συμπλήρωση του φακέλου με επιπλέον στοιχεία που περιμένουμε από τις τεχνικές υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας», μας ενημέρωσε η Αννα Βασιλική Καραπαναγιώτου, προϊσταμένη της Εφορείας Πειραιώς και Νήσων. Ενώ ο κ. Λύτρας του υπουργείου Παιδείας ανέφερε: «Οταν αλλάζει συνέχεια το σκεπτικό, αλλάζουν τα δεδομένα της μελέτης και δημιουργούνται καθυστερήσεις. Ελπίζω ότι το υπόλοιπο 20% του έργου δεν θα αργήσει να ολοκληρωθεί». «Για μένα το ζητούμενο είναι να έχουμε το κτίριο μέσα στο 2028. Μετά θα τρέξουμε κι εμείς από τη δική μας πλευρά, διότι η κοινωνία της Αίγινας ενδιαφέρεται πολύ για το έργο» μας είπε η Αμαλία Παππά, γενική διευθύντρια των Γενικών Αρχείων του Κράτους.
Ενας σύγχρονος πολυχώρος για την Αίγινα
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι ανάγκη να δημιουργηθεί ένα πολιτιστικό συγκρότημα στο κτίριο του Ορφανοτροφείου – Φυλακών, το οποίο να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών. Μέχρι στιγμής ένα κομμάτι του μόνο έχει αποκατασταθεί ως εκθεσιακός χώρος.
Με δεδομένες τις πρόσφατες εξελίξεις, το θέμα βρίσκεται πολύ ψηλά στην ατζέντα των τοπικών φορέων. «Το μνημείο κινδυνεύει να υποβαθμιστεί, διότι ποιος εγγυάται ότι δεν θα υπάρξουν νέες χρήσεις στο μέλλον; Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν βλέπουμε καμιά προσπάθεια ανάδειξης όχι μόνο των δύσκολων όψεων της ιστορίας του, όπως οι φυλακές, αλλά ούτε και των ένδοξων, όπως το Ορφανοτροφείο», καταλήγει η κ. Γεωργιάδου.
Οσο κι αν η υπουργός Πολιτισμού διαβεβαιώνει τη Βουλή ότι για την πλήρη αποκατάσταση της γ’ φάσης του μνημείου, «έχουν ωριμάσει όλες τις αναγκαίες μελέτες» και το έργο είναι «πλήρως ώριμο για την ένταξη σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα» (29/11/2025), όσο κι αν η Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Εργων Μουσείων του ΥΠ.ΠΟ. και ο Κωνσταντίνος Φρισήρας μας ενημέρωσε πριν από λίγες μέρες ότι «η μελέτη του Διαχρονικού Μουσείου Αίγινας έχει ολοκληρωθεί», οι άμεσα ενδιαφερόμενοι κρατούν μικρό καλάθι.
Δεν τους αδικούμε, αφού κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να τους ενημερώσει.
ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, αντιπεριφερειάρχης Νήσων: «Βασικός στόχος η διαφύλαξη της τοπικής ταυτότητας»
«Η Περιφέρεια Αττικής επενδύει σταθερά στην προστασία και στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η απόφαση για τη δημιουργία Μουσείου Φιστικιού στην Αίγινα εγκρίθηκε από την Περιφερειακή Επιτροπή, με γνώμονα τη διαφύλαξη της τοπικής ταυτότητας, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ικανοποίηση ενός διαχρονικού αιτήματος της τοπικής κοινωνίας. Προσεγγίζοντας το ιστορικό βάρος του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου με απόλυτο αίσθημα ευθύνης, η χωροθέτηση του μουσείου περιορίζεται αποκλειστικά σε συγκεκριμένο τμήμα του υπογείου και η παραχώρηση έγινε κατόπιν ομόφωνης γνωμοδότησης του ΚΑΣ, με την κεντρική εγκριτική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού. Ολες οι σχετικές μελέτες τελούν υπό την αυστηρή έγκριση του υπουργείου Πολιτισμού, διασφαλίζοντας ότι κάθε παρέμβαση θα είναι πλήρως συμβατή με τη φυσιογνωμία του μνημείου και τους απαρέγκλιτους όρους που έχουν τεθεί.
»Η Περιφέρεια ολοκλήρωσε τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου, με βάση την οποία ο ιδιώτης αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου το σημαντικό κόστος υλοποίησης, τη συντήρηση και τις οργανωτικές απαιτήσεις λειτουργίας του χώρου. Η δράση αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά και δεν αναιρεί ούτε επηρεάζει τον γενικότερο σχεδιασμό του υπουργείου για το κτιριακό συγκρότημα. Ολα τα ερωτήματα που έχουν τεθεί, έχουν ήδη απαντηθεί αναλυτικά στο πλαίσιο της θεσμικής λογοδοσίας της Περιφέρειας Αττικής».
Οι φυλακές
Το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο της Αίγινας μετατράπηκε το 1880 σε φυλακές υψίστης ασφαλείας. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1920, με την ένταση των πολιτικών διώξεων, ο χώρος μεταβάλλεται σε τόπο απομόνωσης και βασανισμού των αντιφρονούντων. Μετά το 1945, πάνω από 20.000 άνθρωποι πέρασαν το κατώφλι τους και περίπου 300 εκτελέστηκαν. Τη φρίκη των φυλακών της Αίγινας έζησαν κορυφαίες μορφές αγωνιστών, όπως ο Στέφανος Σαράφης, ο Αρης Βελουχιώτης, ο Μανώλης Γλέζος, ο Νίκος Μπελογιάννης, ο Αντώνης Αμπατιέλος, ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο Κώστας Λουλές. Επίσης, ο Αλέκος Παναγούλης, σύμβολο της αντιδικτατορικής αντίστασης με διεθνή απήχηση, αλλά και πολύ μεγάλος αριθμός αντιστασιακών. Αλλά και προσωπικότητες όπως ο σπουδαίος εικαστικός Γιώργος Ξένος και οι δημοσιογράφοι Νίκος Κιάος και Πέτρος Μανταίος.
Οι φυλακές λειτούργησαν επίσης ως ένας στυγνός προθάλαμος θανάτου, από όπου οι μελλοθάνατοι ξεκινούσαν χαράματα για τους συνήθεις τόπους εκτελέσεων, τον Τούρλο και το νεκροταφείο της Αγίας Ειρήνης. Στις πιο σκοτεινές στιγμές της ιστορίας των φυλακών ήταν οι ομαδικές εκτελέσεις. Οι ποινικοί κρατούμενοι παρέμειναν στη φυλακή μέχρι την κατάργησή της, το 1984.
Διαβάστε περισσότερα