03/08/2026 12:05 πμ.
Nikos Maziotis: In the autumn of 2024, some comrades of an anarchist collective from Barcelona sent me by post at Domokos prison Agustín Guillemon’s book on the Friends of Durruti.The Friends of Durruti, named after the legendary anarchist Buenaventura Durruti, who was killed in Madrid besieged by the Francoists in November 1936, were a group of anarchist revolutionaries who operated during the Spanish Revolution and the civil war of 1936-39 in Barcelona-Catalonia, and more specifically in the period from March 1937 to February 1938. With the very basic Spanish that I knew – which I had learned without a teacher in Korydallos prison when I was a prisoner in 1998-2001 for another case, not of the Revolutionary Struggle (a bombing attempt at the Ministry of Development in 1997 and possession of weapons and explosives) – and with the help of a Spanish-Greek dictionary, I managed to translate this book that presents the history of this group, which in my opinion is one of the most important in terms of political lessons within the framework of not only the Spanish, but also the global revolutionary and anarchist movement.[….]
Text of Nikos Maziotis: «THE FRIENDS OF DURRUTI – THE HISTORY AND TEXTS OF A GROUP OF ANARCHIST REVOLUTIONARIES DURING THE SPANISH REVOLUTION (1936-1939)»
THE ANARCHIST GROUP THE FRIENDS OF DURRUTI IN THE SPANISH REVOLUTION (1937-1938)
In the autumn of 2024, some comrades of an anarchist collective from Barcelona sent me by post at Domokos prison Agustín Guillemon’s book on the Friends of Durruti. The Friends of Durruti, named after the legendary anarchist Buenaventura Durruti, who was killed in Madrid besieged by the Francoists in November 1936, were a group of anarchist revolutionaries who operated during the Spanish Revolution and the civil war of 1936-39 in Barcelona-Catalonia, and more specifically in the period from March 1937 to February 1938. With the very basic Spanish that I knew – which I had learned without a teacher in Korydallos prison when I was a prisoner in 1998-2001 for another case, not of the Revolutionary Struggle (a bombing attempt at the Ministry of Development in 1997 and possession of weapons and explosives) – and with the help of a Spanish-Greek dictionary, I managed to translate this book that presents the history of this group, which in my opinion is one of the most important in terms of political lessons within the framework of not only the Spanish, but also the global revolutionary and anarchist movement.
Why is the history of the Friends of Durruti important? Because the Friends of Durruti were the most organized group within the Spanish anarchist-anarcho-syndicalist movement that disagreed and strongly criticized the collaboration of the CNT-FAI with the State, whether in Catalonia, with the Generalidad, or with the central Spanish government in which the CNT-FAI participated with 4 ministers. The creation of the Friends of Durruti group had its origins in the opposition of a section of the militiamen of the Durruti Column, specifically the 4th Grouping of Helsa on the Aragon front, who refused to be militarized after the Popular Front state’s decree to militarize the militias in October 1936, something that Durruti himself had opposed. Militarization meant the transformation of the militias and columns that the working class had formed to fight the Franco fascists in July 1936 into parts of a classic army controlled by the state government, the transformation of the militant militiamen and members of the phalanxes into soldiers, the acceptance of the military hierarchy and the military code that existed before July 19, all of which the militants fought and represented Franco’s fascist army. Unfortunately, militarization was also accepted by the leadership of the CNT-FAI and by all the confederal and anarchist phalanxes after a congress in Valencia in February 1937. However, many militiamen of the anarchist phalanxes refused militarization, which was also imposed with the threat that if it was not accepted, they would not be supplied with weapons and ammunition. Several members of the Durruti Column, as well as members of the Iron Column, refused militarization and abandoned the front and returned to the rear. In fact, the members of the Durruti Column of the 4th Helsa Grouping who refused to be militarized returned to Barcelona with their weapons, along with them the leader of the 4th Helsa Grouping, Pablo Ruiz, who had taken part in the two-day Battle of Barcelona on July 19-20, 1936, where the CNT-FAI forces defeated the Franco coup plotters and who had taken part in the attack on the Ataratana camp where Francisco Ascaso was also killed, while he was one of the founding members of the Friends of Durruti. The Friends of Durruti were created on the one hand by members of the Durruti Column who refused the militarization of the militias and returned to Barcelona with their weapons and on the other hand by comrades in the rear who strongly disagreed with the collaboration of the CNT-FAI with the popular front anti-fascist “democratic” state.
The Friends of Durruti argued that the anarchists, the CNT-FAI, should seize power, initially in Catalonia-Barcelona, where they had overwhelming superiority and essentially had power in their hands and on the streets after July 19, 1936, that they should deepen the social revolution with the organs that the workers and peasants had created, the committees of workers and peasants, militiamen, sailors, the municipal-communal committees, and thus impose libertarian communism by abolishing the State and purging the counter-revolutionary elements, the petty-bourgeois parties, the socialists and the Stalinist communists. Their program, which was made public in April 1937, shortly before the Battle of Barcelona on May 3-7, 1937, which began with the attack of the Stalinist communist police forces to seize the Telefónica, which was collectivized and under the control of the CNT-FAI, is summarized in 3 points:
1) The overthrow of the Catalan state and the government of the Generalidad and its replacement by a Revolutionary Council or, as they called it literally, a Revolutionary Junta, which would be a democratically elected body, composed of workers, peasants and militia fighters and would have as its responsibility the conduct of the war against the Francoist fascists, revolutionary propaganda and the purge of counter-revolutionaries in the rear.
2) The management of the economy by the unions, which was the classic position of anarcho-syndicalism.
3) The Free Municipalities that will take over the management of social and political life and will be federally organized at the local, regional and peninsular-national level.
The term “junta” has its origin in the Spanish popular resistance tradition. Juntas appeared during the years of Napoleon’s invasion of Spain (1808-1814) and were created by the resistance movement to the invasion. They have the meaning of a council or committee and there were many juntas in various regions of Spain. They were temporary and informal in nature. However, beyond the formation of the Revolutionary Junta, the program of the Friends of Durruti included the socialization of the economy by the unions, the liquidation of counter-revolutionaries in the rear, the creation of a revolutionary army under the control of the working class, the dissolution of the police forces and the control of public order by the working class -with the Control Patrols in Barcelona-, the maintenance of the Defense Committees that played a key role in the suppression of the coup on 19-20 July 1936 and in the beginning of the revolutionary process and the creation of the institution of Proletarian Justice. Other parts of the anarchist-anarcho-syndicalist movement also agreed with the positions of the Friends of Durruti, such as the majority of the Libertarian Youth and several in the CNT unions and FAI groups. The Friends of Durruti participated in the Battle of Barcelona from 3 to 7 May 1937 against the counter-revolutionary coalition of the Generalidad with the Stalinist communists and the petty bourgeois parties, with a force of 400 well-armed fighters. Then, on 5 May, during the street battles, they issued the proclamation that was distributed at the barricades and gave them fame, in which they demanded the formation of a Revolutionary Junta (Council) that would replace the Generalidad, the execution of those who attacked the Telefónica workers on 3 May and the working class in general, the dissolution of the political parties that attacked the working class and the socialization of the economy.
WORKERS: A Revolutionary Junta. Execution of the guilty. Disarmament of all armed forces. Socialization of the economy. Dissolution of the political parties that attacked the working class. We do not surrender the road. The revolution above all. We salute our POUM comrades who have joined us on the road.
When the proclamation was issued, the higher committees of the CNT-FAI, that is, the collaborationist tendency of the CNT-FAI, denounced the Friends of Durruti through the columns of Labor Solidarity, denounced them as “provocateurs” and later “ordered” their expulsion from the CNT unions and FAI groups. However, beyond the slander about “provocateurs”, the higher committees of the CNT-FAI, defamed them as “Marxists”, which was repeated throughout the confederal press controlled by the collaborationist tendency. The irony of history is that these accusations were directed at the Friends of Durruti by those who collaborated with the bourgeois State and with the Marxist Stalinist communists and socialists and the petty-bourgeois parties.
During the battles of May 1937, the attitude of the leaders of the CNT-FAI, that is, those who collaborated with the State – in the name of “anti-fascist unity” – but also of the “anarchist” ministers, Federica Montseni (Minister of Health), and Juan García Oliver (Minister of Justice), was subversive, that is, they constantly called for a ceasefire and a return to work because a general strike had been spontaneously declared by the Barcelona proletariat, while they prevented strong armed forces from the Aragon front from reaching Barcelona to help the insurgent workers, such as parts of the Black and Red division commanded by Maximo Franco, a member of the Friends of Durruti, and parts of the POUM division.
Although the CNT-FAI base fighters defeated the counter-revolutionary forces and controlled most of Barcelona except for a few buildings in the city center, such as the headquarters of the Generalidad, the subversive attitude of the CNT-FAI leadership, as well as the lack of political will to overthrow the Generalidad and the Catalan state, led the fighters to abandon the barricades without gaining anything. The Battle of Barcelona on 3–7 May 1937 was the last attempt by the revolutionaries and the working class, i.e. the CNT-FAI base, to defend the revolutionary conquests won after 19 July 1936, which were gradually being annulled by the State, whether in Catalonia or in the “democratic” zone of the rest of Spain.
The subversive attitude of the CNT-FAI leadership in the events of May 1937 was characterized as betrayal by the Friends of Durruti in a manifesto-account after the end of the fighting. However, the political and organizational inadequacy of the Friends of Durruti themselves was also demonstrated because they did not have the required political influence on the CNT-FAI base, but neither did they seek to raise the issue of leadership of the CNT or a break with the CNT itself, but they sought the unity of the organization until the end. That is why it was impossible for them to go to the end during the fighting and to direct the fighters to occupy – while they could militarily – the headquarters of the Generalidad and thus overthrow the Catalan state, thus changing the course of history with regard to both the revolution and the war against the Francoists.
In fact, as Pablo Ruiz reported years later, when one of the main members of the Friends of Durruti, Jaime Ballus, proposed during the battle that a column be formed that would meet the units of the Black and Red divisions that were within striking distance of Barcelona and had been prevented from assisting the Barcelona fighters, with the aim of advancing together and completely crushing the Generalidad forces and the counter-revolutionaries, the majority of the fighters at the roadblocks rejected the proposal. The senate-style “patriotism” that existed in the minds of a large number of rank-and-file fighters, the deification of the organization, prevented the CNT leadership from going beyond it even when there were serious disagreements, such as in relation to the issue of collaboration with the State and “anti-fascist” unity with all the counter-revolutionary elements of the Popular Front.
May 1937 was in fact the decisive defeat of the revolutionary process that began on July 19, 1936 and resulted in the definitive overthrow of state power, the triumph of the counter-revolution in which the spearhead was the Stalinist communists, the Communist Party of Spain (PCE), the Unified Socialist Party of Catalonia (PSUC), who sought the dominance of the bourgeois-democratic state by carrying out the orders of Stalin and Soviet agents.
Many years later, Jaime Ballus described May 1937 as the “Spanish Kronstadt”, drawing parallels with the Kronstadt sailors’ uprising in March 1921 against the Bolshevik dictatorship, in an attempt to create a third revolutionary wave that would sweep away the Bolshevik dictatorship and effectively hand power to the soviets. The orgy of repression and terror that followed the events of May 1937, with the murders and prisons full of May Day activists and fighters, also affected the Friends of Durruti. Their offices were closed, their newspaper, The Friend of the People – they took its name from Marat’s newspaper during the French Revolution – was published illegally from the second issue onwards, to avoid censorship, while its main columnist, Jaime Ballus, was repeatedly imprisoned for articles he wrote, such as one against the Stalinist government of Juan Negrin, who took over as prime minister of the Popular Front government after the events of May and was a loyal servant of Stalin and the Soviet Union.
In the end, the publication of Friend of the People became impossible as the Stalinist police raided the printing house where it was being published illegally in February 1938. The last issue of Friend of the People had been published at that time and included the brochure “Towards a New Revolution” which has been translated into Greek more than any other text by the Friends of Durruti. In February 1938, the last gathering of the Friends of Durruti took place. The group’s action was now impossible. The counter-revolution was in full swing and the war against the Francoists had already been decided due to the betrayal of the very “democratic” governments whose main concern was to strangle the revolution and serve the interests of the British, French and Soviet governments, for whom the Spanish Civil War was a pawn on the geostrategic chessboard as they prepared for the upcoming war with Nazi Germany.
The lessons that the Friends of Durruti learned from the experience of the Spanish Revolution can be summarized as follows:
1) The revolution must have total characteristics, that is, it must go to the end with all the consequences, affecting every aspect of social life and not be “half” or incomplete, because otherwise it will face its own destruction.
2) It is necessary to have a revolutionary theory and a specific program, that is, that the revolutionaries know exactly what to do when the right time and the right conditions come.
3) It is necessary to have a unifying coordinating body which will be democratically elected by the working class, the peasants and the fighters and which in the first phase of the revolution will have as its exclusive competence the safeguarding of the revolution, the liquidation of counter-revolutionary elements, the conduct of the war and revolutionary propaganda. This body was the Revolutionary Junta or Revolutionary Council as the Friends of Durruti supported. This body does not interfere with the management of the economy which will be the responsibility of the labor unions, according to the position of anarcho-syndicalism, while the management of social and political life, other than the economy, will be the responsibility of the Free Municipalities which will be federally organized at the regional and national-peninsular level.
The stakes of every social revolution are the seizure of power (not the State), that is, who (social class, movement or political group) will impose themselves, direct the development of the revolution and impose a new regime. This was stated explicitly and categorically by the Friends of Durruti in the Spanish Revolution: “We are extremely unanimous and extremely cowardly in not taking power in Catalonia in such a way as to boycott its exercise by the Valencian Government over the CNT and the FAI in Catalonia and indirectly in Aragon [… ] We could and should have taken power and I am convinced that the Revolution would have followed a different course and so would the war […] (From the text of the member of the Friends of Durruti, Francisco Pellicer, “The Present Hour”, in the newspaper La Noche, April 14, 1937).
Even after the defeat, in 1939, Jaime Ballus, in two articles published in July 1936 and May 1937 in the French anarchist magazine L’Espagne Nouvelle (New Spain), spoke clearly that the CNT should have taken power in 1936 and put the working class at the helm of Spain. […] But the most important problem arose in our own zone. It arose as to who had won. Was it the workers? In that case, the leadership of the country belonged to us. […] The CNT and the FAI, which in Catalonia were the soul of the movement, could have given the July Days their true meaning. Who could stop them? Instead we allowed the communist party (PSUC) to reorganize the opportunists, the right, etc., on the ground of counter-revolution. At such times, the answer would be for one organization to take the lead. Only one could do it: ours […] If the workers had known that they were the masters of anti-fascist Spain, the war would have been won and the revolution would not have suffered from so many deviations […] In the text for May ’37 it said: “The proletariat was at a decisive crossroads. He had to choose between two paths: either he would submit to the counter-revolution, or he would impose his own power which would be the proletarian Power […]
The seizure of power does not mean the seizure of state power or the emergence of a new state power, even if this is called a “workers’ state”, as was the case in the Russian Revolution after October 1917. A social revolution is by nature an authoritarian process, a process of imposition and repression over the social and class enemy. An act where one part of the population imposes itself with arms and violence over another part of the population. An act where one social class imposes itself with arms and violence over another, e.g. the workers, the proletariat impose their will on the bourgeoisie, capital and the counter-revolutionaries. In the Spanish Revolution, the armed confrontation of the workers against the military coup leaders in July 1936 and the violent expropriation of the property of the capitalists and landlords from the workers and peasants and their collectivization were acts of power. The purge and murder of fascists, capitalists, business managers and priests were acts of power. An act of power is or could be the violent abolition of the State, which the anarchists did not do, while they could and had the opportunity to do so in July 1936. An act of power is the imposition of libertarian communism, the program supported by the CNT-FAI, that is, the assumption of the management of social affairs and functions that the State had before July 19, 1936, by the democratic bodies of the workers and peasants, the committees in every factory, business, village, neighborhood, militia battalion, ship, the municipal-communal committees throughout the “democratic” zone, that is, in half of Spain, where the Franco coup had been suppressed, and they had exercised de facto local power.
The question of power, that is, who has the power and who directs the development of things, had been raised from the very beginning of the Spanish Revolution, from July 20, 1936, when the anarchists, the CNT-FAI became dominant in Barcelona and Catalonia, and not only, when they defeated the Franco coup plotters. And in fact, apart from having de facto power, it was also offered to them on a plate by the head of the Catalan semi-autonomous state (Generalidad), Luis Cobán, when he called the leading cadres of the CNT-FAI to the presidential palace after the end of the battle, and was willing to resign if they wanted, and declared to them that they, the CNT-FAI, had the right to govern since they had defeated the fascists. However, the leading cadres of the CNT-FAI preferred to keep the president of the Catalan state in his position, not to abolish the State, thus slowing down the imposition of the revolution and libertarian communism, while in the name of anti-fascist unity they separated the war against Franco from the revolution, to collaborate with all counter-revolutionary elements (bourgeois-petit-bourgeois parties, socialists, Stalinist communists), they collaborated with the bourgeois State itself, initially participating in the government of Catalonia (Generalidad) while later with 4 ministers they participated in the central Spanish government in Madrid.
The Friends of Durruti, especially in the 1938 pamphlet, “Towards a New Revolution,” severely criticized the CNT for its “counterrevolutionary” stance: “The CNT was completely devoid of revolutionary theory. We had no specific program. We had no idea where we were going. We had plenty of lyricism, but when it came time for action, we did not know what to do with the masses of workers or how to give substance to the popular outburst that took place in our organizations. Not knowing what to do, we handed over power on a plate to the bourgeois and the Marxists […] And even worse, we gave the bourgeoisie time to breathe, to return, to transform itself and to behave like an invader. The CNT did not know how to respond to its role. It did not want to promote the revolution with all its consequences […] When the entire existence of an organization is exhausted in proclaiming the revolution, then it has the obligation to act when favorable circumstances arise, and in July, they did. The CNT was supposed to play a leading role in the country, giving the finishing blow to everything obsolete and archaic. In this way, we would have won the war and saved the revolution. In practice, however, it did the opposite. It collaborated with the bourgeoisie in state affairs, at the very moment when the state was collapsing. It supported Cobánys and his gang. It gave the kiss of life to an anemic, panicked bourgeoisie.
”The Friends of Durruti explicitly and categorically argue that the CNT-FAI should have taken power in Catalonia-Barcelona from the very beginning, initially, in order to impose the power of the workers’ committees, Defense Committees, supply, militias, etc. That is, to put the working class and the proletariat in the leadership of the country by purging the counter-revolutionary elements. Their slogans were: “All power to the Trade Unions”, “All power to the working class”. This in no way means a situation similar to that imposed by the Bolsheviks in Russia after October 1917, where in reality they did not impose the dictatorship of the proletariat, nor the power of the soviets, but imposed the dictatorship of a new state power, a bureaucratic class that they themselves manned.
There is a serious misunderstanding within anarchism, both then and now. This misunderstanding consists in identifying the concept of power with the State and that the aim of anarchism is “the destruction of all kinds of power”. This position has been proven by facts and from a historical point of view to be unrealistic and condemns anarchism to not being considered as a realistic social proposal, that is, a proposal for the management of social affairs and functions. It also condemns anarchism as a non-revolutionary current, as some opposing statists, e.g. Marxist-Leninists, claim. It condemns anarchism to be simply a protest current or at most an insurrectionary current. But rebellion is one thing and revolution is another. If anarchism, the international anarchist movement, wants to evolve today and shape a realistic social proposal to create a truly free society based on self-organization, self-management, solidarity, mutual aid, without a State and without social classes, then it must understand that a revolution naturally raises the issue of imposition and power against the opponent, the State and Capital and all counter-revolutionary elements. Whoever does not seize power leaves it to his opponent to seize and strangle him. Whoever does not understand this, does not understand what revolution is.
June 2026, Domokos Prisons
Nikos Maziotis, convicted for the action
of the armed anarchist organization Revolutionary Struggle
Κείμενο του Νίκου Μαζιώτη για την έκδοση «ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΝΤΟΥΡΡΟΥΤI – Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (1936-1939)»
**********
Η ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΝΤΟΥΡΡΟΥΤΙ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ (1937-1938)
Το φθινόπωρο του 2024 κάποιοι σύντροφοι-ισσες μιας αναρχικής συλλογικότητας από τη Βαρκελώνη, μου έστειλαν ταχυδρομικά στις φυλακές Δομοκού το βιβλίο του Αγκουστίν Γκιγιαμόν για τους Φίλους του Ντουρρούτι. Οι Φίλοι του Ντουρρούτι που πήραν το όνομα τους από τον θρυλικό αναρχικό Μπουεναβεντούρα Ντουρρούτι, ο οποίος σκοτώθηκε στην πολιορκημένη από τους φρανκικούς Μαδρίτη τον Νοέμβριο του 1936, ήταν μια ομάδα αναρχικών επαναστατών που έδρασε στην διάρκεια της Ισπανικής Επανάστασης και του εμφυλίου πολέμου του 1936-΄39 στην Βαρκελώνη-Καταλωνία και πιο συγκεκριμένα στο διάστημα από τον Μάρτιο του 1937 έως τον Φεβρουάριο του 1938. Με τα πολύ στοιχειώδη ισπανικά που γνώριζα –που είχα μάθει με μέθοδο άνευ δασκάλου στις φυλακές Κορυδαλλού όταν ήμουν κρατούμενος το 1998-2001 για άλλη υπόθεση, όχι του Επαναστατικού Αγώνα (βομβιστική απόπειρα στο υπουργείο Ανάπτυξης το 1997 και κατοχή όπλων και εκρηκτικών)– και με τη βοήθεια ενός ισπανοελληνικού λεξικού, κατάφερα να μεταφράσω το βιβλίο αυτό που παρουσιάζει την ιστορία αυτής της ομάδας, που κατά την γνώμη μου, είναι από τις σημαντικότερες από άποψη πολιτικών διδαγμάτων μέσα στα πλαίσια, όχι μόνο του ισπανικού, αλλά και του παγκόσμιου επαναστατικού και αναρχικού κινήματος.
Γιατί είναι σημαντική η ιστορία των Φίλων του Ντουρρούτι; Γιατί οι Φίλοι του Ντουρρούτι ήταν η πιο οργανωμένη ομάδα στους κόλπους του ισπανικού αναρχικού-αναρχοσυνδικαλιστικού κινήματος που διαφωνούσε και κριτίκαρε σφοδρά την συνεργασία των CNT-FAI με το Κράτος, είτε στην Καταλωνία, με την Χενεραλιδάδ, είτε με την κεντρική ισπανική κυβέρνηση στην οποία οι CNT-FAI συμμετείχαν με 4 υπουργούς. Η δημιουργία της ομάδας των Φίλων του Ντουρρούτι έλκυε την καταγωγή της από την αντίθεση ενός τμήματος των πολιτοφυλάκων της Φάλαγγας Ντουρρούτι, και συγκεκριμένα από την 4η Ομαδοποίηση της Χέλσα στο μέτωπο της Αραγωνίας που αρνήθηκαν να στρατιωτικοποιηθούν μετά το διάταγμα του λαϊκομετωπικού κράτους για στρατιωτικοποίηση των πολιτοφυλακών τον Οκτώβριο του 1936, πράγμα στο οποίο είχε εναντιωθεί και ο ίδιος ο Ντουρρούτι. Η στρατιωτικοποίηση σήμαινε την μετατροπή των πολιτοφυλακών και φαλαγγών που είχε συγκροτήσει η εργατική τάξη για να πολεμήσει τους φρανκικούς φασίστες τον Ιούλιο του ΄36 σε τμήματα ενός κλασικού στρατού που τον έλεγχο είχε η κρατική κυβέρνηση, την μετατροπή των αγωνιστών πολιτοφυλάκων και μελών των φαλαγγών σε στρατιώτες, την αποδοχή της στρατιωτικής ιεραρχίας και του στρατιωτικού κώδικα που υπήρχε πριν τις 19 Ιουλίου, όλα αυτά δηλαδή τα οποία πολεμούσαν οι αγωνιστές και αντιπροσώπευαν τον φασιστικό στρατό του Φράνκο. Δυστυχώς, τη στρατιωτικοποίηση την αποδέχτηκε και η ηγεσία των CNT- FAI και την αποδέχτηκε το σύνολο των συνομοσπονδιακών και αναρχικών φαλαγγών μετά από ένα συνέδριο στη Βαλένθια τον Φεβρουάριο του 1937. Όμως πολλοί πολιτοφύλακες των αναρχικών φαλαγγών αρνήθηκαν την στρατιωτικοποίηση, η οποία επιβλήθηκε και με τον εκβιασμό ότι αν δεν γινόταν αποδεκτή, δεν θα προμηθεύονταν όπλα και πολεμοφόδια. Αρκετά μέλη της Φάλαγας Ντουρρούτι όπως και μέλη της Σιδερένιας Φάλαγγας, αρνήθηκαν τη στρατιωτικοποίηση και εγκατέλειψαν το μέτωπο και γύρισαν στα μετόπισθεν. Μάλιστα τα μέλη της Φάλαγγας Ντουρρούτι της 4ης Ομαδοποίησης της Χέλσα που αρνήθηκαν να στρατιωτικοποιηθούν γύρισαν στη Βαρκελώνη μαζί με τον οπλισμό τους, μαζί με αυτούς και ο επικεφαλής της 4ης Ομαδοποίησης της Χέλσα, ο Πάμπλο Ρουίθ, ο οποίος είχε πάρει μέρος στη διήμερη μάχη της Βαρκελώνης, στις 19-20 Ιουλίου 1936, όπου οι δυνάμεις των CNT-FAI νίκησαν τους φρανκικούς πραξικοπηματίες και ο οποίος είχε πάρει μέρος στην επίθεση στο στρατόπεδο Αταραθάνας όπου σκοτώθηκε και ο Φρανσίσκο Ασκάσο, ενώ υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη των Φίλων του Ντουρρούτι. Οι Φίλοι του Ντουρρούτι δημιουργήθηκαν αφενός από μέλη της Φάλαγγας Ντουρρούτι που αρνήθηκαν τη στρατιωτικοποίηση των πολιτοφυλακών και γύρισαν στη Βαρκελώνη με τα όπλα τους και αφετέρου από τους συντρόφους των μετόπισθεν που διαφωνούσαν σφοδρά με την συνεργασία των CNT-FAI με το λαϊκομετωπικό αντιφασιστικό «δημοκρατικό» κράτος.Οι Φίλοι του Ντουρρούτι υποστήριζαν ότι οι αναρχικοί, οι CNT-FAI θα έπρεπε να καταλάβουν την εξουσία, αρχικά στην Καταλωνία-Βαρκελώνη, όπου είχαν συντριπτική υπεροχή και είχαν ουσιαστικά την εξουσία στα χέρια τους και στον δρόμο μετά τις 19 Ιουλίου 1936, ότι έπρεπε να εμβαθύνουν την κοινωνική επανάσταση με τα όργανα που είχαν δημιουργήσει οι εργάτες και οι αγρότες, τις επιτροπές των εργατών και αγροτών, πολιτοφυλάκων, ναυτών, τις δημοτικές-κοινοτικές επιτροπές, και να επιβάλλουν έτσι τον ελευθεριακό κομμουνισμό καταργώντας το Κράτος και εκκαθαρίζοντας τα αντεπαναστατικά στοιχεία, τα μικροαστικά κόμματα, τους σοσιαλιστές και τους σταλινικούς κομμουνιστές. Το πρόγραμμά τους που δημοσιοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1937, λίγο πριν την μάχη της Βαρκελώνης στις 3 με 7 Μαΐου 1937 που ξεκίνησε με αφορμή την επίθεση των υπό τον έλεγχο των σταλινικών κομμουνιστικών αστυνομικών δυνάμεων για να καταλάβουν την Τηλεφωνία που ήταν κολλεκτιβοποιημένη και υπό τον έλεγχο των CNT-FAI, συνοψίζεται σε 3 σημεία:
1) Tην ανατροπή του καταλανικού κράτους και της κυβέρνησης της Χενεραλιδάδ και την αντικατάστασή της από ένα Επαναστατικό Συμβούλιο ή όπως το ονόμαζαν κυριολεκτικά, Επαναστατική Χούντα, που θα ήταν ένα δημοκρατικά εκλεγμένο όργανο, αποτελούμενο από εργάτες, αγρότες και μαχητές των πολιτοφυλακών και θα είχε ως αρμοδιότητα τη διεξαγωγή του πολέμου ενάντια στους φρανκικούς φασίστες, την επαναστατική προπαγάνδα και την εκκαθάριση των αντεπαναστατών στα μετόπισθεν.
2) Την διεύθυνση της οικονομίας από τα συνδικάτα, που ήταν η κλασική θέση του αναρχοσυνδικαλισμού.
3) Τους Ελεύθερους Δήμους που θα αναλάβουν την διαχείριση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής και θα είναι οργανωμένοι ομοσπονδιακά σε τοπικό, περιφερειακό και χερσονησιακό-εθνικό επίπεδο.
Ο όρος «χούντα» έλκει την καταγωγή της από την ισπανική λαϊκή αντιστασιακή παράδοση. Οι χούντες εμφανίστηκαν στα χρόνια της εισβολής του Ναπολέοντα στην Ισπανία (1808-1814) και δημιουργήθηκαν από το κίνημα αντίστασης στην εισβολή. Έχουν την έννοια του συμβουλίου ή της επιτροπής και υπήρχαν πολλές χούντες σε διάφορες περιοχές της Ισπανίας. Είχαν προσωρινό και άτυπο χαρακτήρα. Πέρα όμως από την συγκρότηση της Επαναστατικής Χούντας το πρόγραμμα των Φίλων του Ντουρρούτι, συμπεριελάμβανε την κοινωνικοποίηση της οικονομίας από τα συνδικάτα, την εκκαθάριση των αντεπαναστατών στα μετόπισθεν, τη δημιουργία ενός επαναστατικού στρατού υπό τον έλεγχο της εργατικής τάξης, τη διάλυση των αστυνομικών σωμάτων και τον έλεγχο της δημόσιας τάξης από την εργατική τάξη –με τις Περιπολίες Ελέγχου στη Βαρκελώνη–, τη διατήρηση των Επιτροπών Άμυνας που έπαιξαν κομβικό ρόλο στην καταστολή του πραξικοπήματος στις 19-20 Ιουλίου 1936 και στην απαρχή της επαναστατικής διαδικασίας και τη δημιουργία του θεσμού της Προλεταριακής Δικαιοσύνης. Με τις θέσεις των Φίλων του Ντουρρούτι συμφωνούσαν και άλλα κομμάτια του αναρχικού-αναρχοσυνδικαλιστικού κινήματος, όπως η πλειοψηφία των Ελευθεριακών Νεολαίων και αρκετοί στα συνδικάτα της CNT και στις ομάδες της FAI. Oι Φίλοι του Ντουρρούτι συμμετείχαν στη μάχη της Βαρκελώνης 3 με 7 Μαΐου 1937 εναντίον του αντεπαναστατικού συνασπισμού της Χενεραλιδάδ με τους σταλινικούς κομμουνιστές και τα μικροαστικά κόμματα, με δύναμη 400 καλά οπλισμένων αγωνιστών. Τότε, στις 5 Μαΐου, στην διάρκεια των οδομαχιών, εξέδωσαν και την προκήρυξη που μοιράστηκε στα οδοφράγματα και τους έδωσε φήμη, όπου απαιτούσαν τη συγκρότηση μιας Επαναστατικής Χούντας (Συμβουλίου) που θα αντικαθιστούσε την Χενεραλιδάδ, την εκτέλεση αυτών που επιτέθηκαν στους εργάτες της Τηλεφωνίας στις 3 Μαΐου και γενικά στην εργατική τάξη, τη διάλυση των πολιτικών κομμάτων που επιτέθηκαν στην εργατική τάξη και την κοινωνικοποίηση της οικονομίας.
ΕΡΓΑΤΕΣ: Μια Επαναστατική Χούντα. Εκτέλεση των ενόχων. Αφοπλισμός όλων των ενόπλων σωμάτων. Κοινωνικοποίηση της οικονομίας. Διάλυση των πολιτικών κομμάτων που επιτέθηκαν στην εργατική τάξη. Δεν παραδίνουμε τον δρόμο. Η επανάσταση πάνω απ’ όλα. Χαιρετίζουμε τους συντρόφους μας του POUM που συναδελφώθηκαν στο δρόμο μαζί μας.
Όταν εκδόθηκε η προκήρυξη, οι ανώτερες επιτροπές των CNT-FAI, δηλαδή η συνεργασιακή τάση των CNT-FAI, αποκήρυξε τους Φίλους του Ντουρρούτι μέσα από τις στήλες της Εργατικής Αλληλεγγύης, τους κατήγγειλε ως «προβοκάτορες» ενώ αργότερα «διέταξε» την αποβολή τους από τα συνδικάτα της CNT και τις ομάδες της FAI. Πέρα όμως από τη λοιδωρία περί «προβοκατόρων», οι ανώτερες επιτροπές των CNT-FAI, τους δυσφήμησαν ως «μαρξιστές», πράγμα που επαναλήφθηκε σε όλο τον συνομοσπονδιακό τύπο που έλεγχε η συνεργασιακή τάση. Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι αυτές τις κατηγορίες, τις απηύθυναν προς τους Φίλους του Ντουρρούτι αυτοί που συνεργάζονταν με το αστικό Κράτος και με τους μαρξιστές σταλινικούς κομμουνιστές και σοσιαλιστές και τα αστικά μικροαστικά κόμματα. Στην διάρκεια των μαχών του Μαΐου του 1937 η στάση των ηγετών των CNT-FAI, δηλαδή αυτών που συνεργάζονταν με το Κράτος –στο όνομα της «αντιφασιστικής ενότητας»– αλλά και των «αναρχικών» υπουργών, της Φεντερίκα Μοντσένι (υπουργός Υγείας), και Χουάν Γκαρθία Ολιβέρ (υπουργός Δικαιοσύνης), ήταν υπονομευτικός, δηλαδή να κάνουν συνεχώς εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός και επιστροφή στην εργασία γιατί είχε κηρυχθεί αυθόρμητα γενική απεργία από το προλεταριάτο της Βαρκελώνης, ενώ εμπόδισαν το να φτάσουν στη Βαρκελώνη ισχυρές ένοπλες δυνάμεις από το μέτωπο της Αραγωνίας για να βοηθήσουν τους εξεγερμένους εργάτες, όπως τμήματα της μεραρχίας Μαύρο και Κόκκινο που διοικούσε ο Μάξιμο Φράνκο, μέλος των Φίλων του Ντουρρούτι και τμήματα της μεραρχίας του POUM. Παρότι οι μαχητές της βάσης των CNT-FAI νικούσαν τις αντεπαναστατικές δυνάμεις και έλεγχαν το μεγαλύτερο μέρος της Βαρκελώνης εκτός από κάποια κτίρια στο κέντρο της πόλης, όπως π.χ. η έδρα της Χενεραλιδάδ, η υπονομευτική στάση της ηγεσίας των CNT-FAI καθώς και η έλλειψη πολιτικής βούλησης στο να ανατραπεί η Χενεραλιδάδ και το καταλανικό κράτος, οδήγησε τους αγωνιστές να εγκαταλείψουν τα οδοφράγματα χωρίς να κερδίσουν τίποτα. Η μάχη της Βαρκελώνης στις 3 με 7 Μαΐου 1937 ήταν η ύστατη προσπάθεια των επαναστατών και της εργατικής τάξης, δηλαδή της βάσης των CNT-FAI να υπερασπίσουν τις επαναστατικές κατακτήσεις που κερδήθηκαν μετά τις 19 Ιουλίου 1936 τις οποίες ακύρωνε σταδιακά το Κράτος, είτε στην Καταλωνία είτε στην «δημοκρατική» ζώνη της υπόλοιπης Ισπανίας. Η υπονομευτική στάση της ηγεσίας των CNT-FAI στα γεγονότα του Μαΐου του 1937 χαρακτηρίστηκε ως προδοσία από τους Φίλους του Ντουρρούτι σε ένα μανιφέστο-απολογισμό μετά το τέλος των μαχών. Όμως αποδείχτηκε και η πολιτική και οργανωτική ανεπάρκεια των ίδιων των Φίλων του Ντουρρούτι γιατί δεν είχαν την απαιτούμενη πολιτική επιρροή στη βάση των CNT-FAI, αλλά ούτε επιδίωξαν να θέσουν θέμα ηγεσίας της CNT ή ρήξης με την ίδια τη CNT, αλλά επιδίωκαν μέχρι τέλους την ενότητα της οργάνωσης. Γι’ αυτό και τους ήταν αδύνατο να πάνε μέχρι τέλους στη διάρκεια των μαχών και να κατευθύνουν τους μαχητές στο να καταλάβουν –ενώ μπορούσαν στρατιωτικά– την έδρα της Χενεραλιδάδ και να ανατρέψουν έτσι το καταλανικό κράτος αλλάζοντας έτσι τον ρου της ιστορίας όσον αφορά και την επανάσταση και τον πόλεμο ενάντια στους φρανκικούς. Μάλιστα όπως αναφέρει χρόνια αργότερα ο Πάμπλο Ρουίθ, όταν ένα από τα κύρια μέλη των Φίλων του Ντουρρούτι, ο Χάιμε Μπάλιους, πρότεινε στην διάρκεια της μάχης να φτιαχτεί μια φάλαγγα η οποία θα συναντούσε τα τμήματα της μεραρχίας Μαύρο και Κόκκινο που βρισκόταν σε απόσταση αναπνοής από την Βαρκελώνη και είχαν εμποδιστεί να συνδράμουν τους μαχητές της Βαρκελώνης, με σκοπό να προελάσουν όλοι μαζί και να συντρίψουν ολοκληρωτικά τις δυνάμεις της Χενεραλιδάδ και τους αντεπαναστάτες, η πλειοψηφία των μαχητών των οδοφραγμάτων απέρριψε την πρόταση. Ο σενετίστικος «πατριωτισμός» που υπήρχε στα μυαλά ενός μεγάλου αριθμού αγωνιστών της βάσης, η θεοποίηση της οργάνωσης, απέτρεπε την υπέρβαση της ηγεσίας της CNT ακόμα και όταν υπήρχαν σοβαρές διαφωνίες, όπως σε σχέση με το ζήτημα της συνεργασίας με το Κράτος και την «αντιφασιστική» ενότητα με όλα τα αντεπαναστατικά στοιχεία του Λαϊκού Μετώπου. Ο Μάιος του 1937 αποτέλεσε στην πραγματικότητα την καθοριστική ήττα της επαναστατικής διαδικασίας που ξεκίνησε στις 19 Ιουλίου 1936 και είχε ως αποτέλεσμα την οριστική κατίσχυση της κρατικής εξουσίας, τον θρίαμβο της αντεπανάστασης στην οποία αιχμή του δόρατος ήταν οι σταλινικοί κομμουνιστές, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ισπανίας (PCE), το Ενοποιημένο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Καταλωνίας (PSUC) που επιδίωκαν την επικράτηση του αστικοδημοκρατικού κράτους εκτελώντας τις εντολές του Στάλιν και των σοβιετικών πρακτόρων. Πολλά χρόνια αργότερα, ο Χάιμε Μπάλιους χαρακτήρισε τον Μάιο του 1937 ως την «ισπανική Κροστάνδη», παραλληλίζοντάς την με την εξέγερση των ναυτών της Κροστάνδης τον Μάρτιο του 1921 ενάντια στην μπολσεβίκικη δικτατορία, σε μια προσπάθεια να υπάρξει ένα τρίτο επαναστατικό κύμα που θα σάρωνε την μπολσεβίκικη δικτατορία και θα έδινε πραγματικά την εξουσία στα σοβιέτ. Το όργιο της καταστολής και τρομοκρατίας που ακολούθησε τα γεγονότα του Μαΐου του 1937, με τις δολοφονίες και τις φυλακές γεμάτες αγωνιστές και μαχητές του Μαΐου, επηρέασε και τους Φίλους του Ντουρρούτι. Τα γραφεία τους έκλεισαν, η εφημερίδα τους, Ο Φίλος του Λαού –το όνομά της το εμπνεύστηκαν από την εφημερίδα του Μαρά στην Γαλλική Επανάσταση– έβγαινε παράνομα από το δεύτερο φύλλο και μετά, για να αποφύγουν την λογοκρισία, ενώ ο κύριος αρθρογράφος της, ο Χάιμε Μπάλιους, φυλακίστηκε επανειλημμένα για άρθρα που έγραφε, όπως π.χ. για ένα άρθρο εναντίον της σταλινικής κυβέρνησης του Χουάν Νεγκρίν που ανέλαβε την πρωθυπουργία της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου μετά τα γεγονότα του Μαΐου και ήταν πιστός υπηρέτης του Στάλιν και της Σοβιετικής Ένωσης. Στο τέλος η έκδοση του Φίλου του Λαού έγινε αδύνατη καθώς η σταλινική αστυνομία έκανε επιδρομή στο τυπογραφείο που εκδιδόταν παράνομα τον Φεβρουάριο του 1938. Το τελευταίο φύλλο του Φίλου του Λαού είχε εκδοθεί τότε και εμπεριείχε και την μπροσούρα «Προς μια νέα Επανάσταση» που έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά περισσότερο από κάθε άλλο κείμενο των Φίλων του Ντουρρούτι. Τον Φεβρουάριο του 1938 έγινε και η τελευταία συγκέντρωση των Φίλων του Ντουρρούτι. Η δράση της ομάδας ήταν πλέον αδύνατη. Η αντεπανάσταση ήταν σε πλήρη εξέλιξη και ο πόλεμος εναντίον των φρανκικών ήδη είχε κριθεί λόγω της προδοσίας των ίδιων των «δημοκρατικών» κυβερνήσεων που το κυριότερο μέλημά τους ήταν να στραγγαλίσουν την επανάσταση και να υπηρετήσουν τα συμφέροντα της βρετανικής, γαλλικής και σοβιετικής κυβέρνησης, για τις οποίες ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος ήταν ένα πιόνι στην γεωστρατηγική σκακιέρα καθώς ετοιμάζονταν για τον επερχόμενο πόλεμο με την ναζιστική Γερμανία.
Τα διδάγματα που έβγαλαν οι Φίλοι του Ντουρρούτι μέσα από την εμπειρία της Ισπανικής Επανάστασης μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:
1) Η επανάσταση πρέπει να έχει ολοκληρωτικά χαρακτηριστικά, δηλαδή να πηγαίνει μέχρι το τέλος με όλες τις συνέπειες, να επηρεάζει κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής και όχι να είναι «μισή» ή ανολοκλήρωτη, γιατί αλλιώς θα έρθει αντιμέτωπη με την καταστροφή της.
2) Είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας επαναστατικής θεωρίας και ενός συγκεκριμένου προγράμματος, δηλαδή να ξέρουν οι επαναστάτες ακριβώς τι να κάνουν όταν έρθει η κατάλληλη ώρα και οι κατάλληλες συνθήκες.
3) Είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός ενοποιητικού συντονιστικού οργάνου το οποίο θα είναι δημοκρατικά εκλεγμένο από την εργατική τάξη, τους αγρότες και τους μαχητές και που στην πρώτη φάση της επανάστασης θα έχει ως αποκλειστική αρμοδιότητα την περιφρούρηση της επανάστασης, την εκκαθάριση των αντεπαναστατικών στοιχείων, τη διεξαγωγή του πολέμου και την επαναστατική προπαγάνδα. Αυτό το όργανο ήταν η Επαναστατική Χούντα ή αλλιώς Επαναστατικό Συμβούλιο όπως υποστήριζαν οι Φίλοι του Ντουρρούτι. Αυτό το όργανο δεν ανακατεύεται με τη διεύθυνση της οικονομίας που θα είναι αρμοδιότητα των εργατικών συνδικάτων, σύμφωνα με την θέση του αναρχοσυνδικαλισμού, ενώ τη διαχείριση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής πλην της οικονομίας, θα την έχουν οι Ελεύθεροι Δήμοι που θα είναι οργανωμένοι ομοσπονδιακά σε περιφερειακό και εθνικό-χερσονησιακό επίπεδο.
Το διακύβευμα κάθε κοινωνικής επανάστασης είναι η κατάληψη της εξουσίας (όχι του Κράτους), δηλαδή το ποιος (κοινωνική τάξη, κίνημα ή πολιτική ομάδα) θα επιβληθεί, θα κατευθύνει την εξέλιξη της επανάστασης και θα επιβάλλει ένα νέο καθεστώς. Αυτό το έθεσαν ρητά και κατηγορηματικά οι Φίλοι του Ντουρρούτι στην Ισπανική Επανάσταση: «Είμαστε εξαιρετικά συναινετικοί και εξαιρετικά δειλοί στο ότι δεν παίρνουμε την εξουσία στην Καταλωνία με τέτοιο τρόπο ώστε να μποϊκοτάρουμε την εξάσκησή της από την Κυβέρνηση της Βαλένθια πάνω στην CNT και την FAI στην Καταλωνία και εμμέσως στην Αραγωνία [… ] Μπορούσαμε και οφείλαμε να πάρουμε την εξουσία και είμαι πεπεισμένος ότι η Επανάσταση θα ακολουθούσε μία άλλη πορεία και το ίδιο και ο πόλεμος […] (Από το κείμενο του μέλους των Φίλων του Ντουρρούτι, Φρανσίσκο Πελισέρ, «Η παρούσα ώρα», στην εφημερίδα Η Νύχτα (La Noche), 14 Απριλίου 1937 ).
Ακόμα και μετά την ήττα, το 1939, ο Χάιμε Μπάλιους σε δύο άρθρα του που δημοσίευσε για τον Ιούλιο του ’36 και τον Μάιο του ’37 στο γαλλικό αναρχικό περιοδικό L’ Espagne Nouvelle (Νέα Ισπανία), μιλούσε ξεκάθαρα ότι η CNT έπρεπε να πάρει την εξουσία το 1936 και να έθετε την εργατική τάξη στην ηγεσία της Ισπανίας.[…] Όμως το πιο σημαντικό πρόβλημα τέθηκε στη δική μας ζώνη. Τέθηκε στο ποιος είχε νικήσει. Ήταν οι εργάτες; Σε αυτή την περίπτωση η διεύθυνση της χώρας μάς ανήκε. […] Η CNT και η FAI που στην Καταλωνία ήταν η ψυχή του κινήματος, θα μπορούσαν να δώσουν στις ημέρες του Ιουλίου το αληθινό τους νόημα. Ποιος θα μπορούσε να τους εμποδίσει; Αντί αυτό επιτρέψαμε στο κομμουνιστικό κόμμα (PSUC) να αναδιοργανώσει τους οπορτουνιστές, τη δεξιά, κλπ, στο έδαφος της αντεπανάστασης. Σε τέτοιες στιγμές, η απάντηση θα ήταν μία οργάνωση να πάρει την ηγεσία. Μόνο μία θα μπορούσε να το κάνει: H δική μας […] Αν οι εργάτες ήξεραν ότι ήταν τα αφεντικά της αντιφασιστικής Ισπανίας, ο πόλεμος θα είχε κερδηθεί και η επανάσταση δεν θα υπέφερε από τόσες παρεκτροπές […]Στο κείμενο για τον Μάιο του ’37 έλεγε: «Το προλεταριάτο βρισκόταν σε ένα καθοριστικό σταυροδρόμι. Είχε να επιλέξει μεταξύ δύο δρόμων: ή θα υποτασσόταν στην αντεπανάσταση, ή θα επέβαλε τη δική του εξουσία που θα είναι η προλεταριακή Εξουσία […]»
Η κατάληψη της εξουσίας δεν σημαίνει την κατάληψη της κρατικής εξουσίας ή την ανάδυση μιας νέας κρατικής εξουσίας, ακόμα κι αν αυτό λέγεται «εργατικό κράτος», όπως έγινε στην Ρωσική Επανάσταση μετά τον Οκτώβριο του 1917. Μια κοινωνική επανάσταση είναι εκ φύσεως μια εξουσιαστική διαδικασία, μια διαδικασία επιβολής και καταστολής πάνω στον κοινωνικό και ταξικό εχθρό. Μια πράξη όπου ένα μέρος του πληθυσμού επιβάλλεται με τα όπλα και τη βία πάνω σε ένα άλλο μέρος του πληθυσμού. Μια πράξη όπου μια κοινωνική τάξη επιβάλλεται με τα όπλα και τη βία πάνω σε μια άλλη, π.χ. οι εργάτες, το προλεταριάτο επιβάλλουν τη θέλησή τους πάνω στην αστική τάξη, το κεφάλαιο και τους αντεπαναστάτες. Στην Ισπανική Επανάσταση εξουσιαστική πράξη ήταν η ένοπλη αντιπαράθεση των εργατών απέναντι στους στρατιωτικούς πραξικοπηματίες τον Ιούλιο του 1936 και η βίαιη απαλλοτρίωση της περιουσίας των καπιταλιστών και των τσιφλικάδων από τους εργάτες και αγρότες και η κολλεκτιβοποίησή τους. Εξουσιαστική πράξη ήταν η εκκαθάριση και η δολοφονία φασιστών, καπιταλιστών, διευθυντών επιχειρήσεων και παπάδων. Εξουσιαστική πράξη είναι ή θα μπορούσε να είναι η βίαιη κατάργηση του Κράτους, πράγμα που δεν έγινε από τους αναρχικούς, ενώ θα μπορούσαν και είχαν την ευκαιρία να το κάνουν τον Ιούλιο του 1936. Εξουσιαστική πράξη είναι η επιβολή του ελευθεριακού κομμουνισμού, το πρόγραμμα που υποστήριζαν οι CNT-FAI, δηλαδή η ανάληψη της διαχείρισης των κοινωνικών υποθέσεων και λειτουργιών που είχε το Κράτος πριν τις 19 Ιουλίου 1936, από τα δημοκρατικά όργανα των εργατών και αγροτών, τις επιτροπές σε κάθε εργοστάσιο, επιχείρηση, χωριό, συνοικία, τάγμα πολιτοφυλακής, πλοίο, τις δημοτικές-κοινοτικές επιτροπές σε όλη την «δημοκρατική» ζώνη, δηλαδή στη μισή Ισπανία, εκεί όπου είχε κατασταλεί το φρανκικό πραξικόπημα, και είχαν και εξασκούσαν de facto την τοπική εξουσία.
Το ζήτημα της εξουσίας, δηλαδή το ποιος έχει την εξουσία και ποιος κατευθύνει την εξέλιξη των πραγμάτων, είχε τεθεί από την πρώτη στιγμή στην Ισπανικά Επανάσταση, από τις 20 Ιουλίου 1936, όταν οι αναρχικοί, οι CNT-FAI έγιναν κυρίαρχοι στην Βαρκελώνη και την Καταλωνία, και όχι μόνο, όταν νίκησαν τους φρανκικούς πραξικοπηματίες. Και μάλιστα, πέρα από το ότι είχαν de facto την εξουσία, τους προσφέρθηκε και στο πιάτο από τον ίδιο τον επικεφαλής του καταλανικού ημιαυτόνομου κράτους (Χενεραλιδάδ), Λουίς Κομπάνυς, όταν κάλεσε τα ηγετικά στελέχη των CNT-FAI στο προεδρικό μέγαρο μετά το τέλος της μάχης, και προθυμοποιήθηκε να παραιτηθεί αν θέλουν, και τους δήλωσε ότι αυτοί, οι CNT-FAI δικαιούνται να κυβερνήσουν αφού νίκησαν τους φασίστες. Όμως τα ηγετικά στελέχη των CNT-FAI προτίμησαν να διατηρήσουν τον πρόεδρο του καταλανικού κράτους στη θέση του, να μην καταργήσουν το Κράτος φρενάροντας έτσι την επιβολή της επανάστασης και του ελευθεριακού κομμουνισμού, ενώ στο όνομα της αντιφασιστικής ενότητας διαχώρισαν τον πόλεμο εναντίον του Φράνκο από την επανάσταση, να συνεργαστούν με όλα τα αντεπαναστατικά στοιχεία (αστικά-μικροαστικά κόμματα, σοσιαλιστές, σταλινικούς κομμουνιστές), συνεργάστηκαν με το ίδιο το αστικό Κράτος, αρχικά συμμετέχοντας στην κυβέρνηση της Καταλωνίας (Χενεραλιδάδ) ενώ αργότερα με 4 υπουργούς συμμετείχαν στην κεντρική ισπανική κυβέρνηση της Μαδρίτης.
Οι Φίλοι του Ντουρρούτι, ιδιαίτερα στην μπροσούρα του 1938, «Προς μια νέα Επανάσταση», κάνουν μια σφοδρή κριτική στη CNT για την «αντεπαναστατική» της στάση: «Η CNT στερούνταν ολοκληρωτικά επαναστατικής θεωρίας. Δεν είχαμε συγκεκριμένο πρόγραμμα. Δεν είχαμε ιδέα που βαδίζαμε. Διαθέταμε άφθονο λυρισμό, όταν όμως ήρθε η ώρα των έργων, δεν ξέραμε τι να κάνουμε με τις μάζες των εργατών ή πώς να δώσουμε υπόσταση στο λαϊκό ξέσπασμα που συντελέστηκε στις οργανώσεις μας. Μη γνωρίζοντας τι να κάνουμε, παραδώσαμε την εξουσία στο πιάτο στους αστούς και τους μαρξιστές […] Κι ακόμα χειρότερα, δώσαμε στη μπουρζουαζία χρόνο να ανασάνει, να επιστρέψει, να μετασχηματιστεί και να συμπεριφερθεί όπως ένας κατακτητής. Η CNT δεν γνώριζε πώς να ανταποκριθεί στο ρόλο της. Δεν ήθελε να προωθήσει την επανάσταση με όλες τις συνέπειές της […] Όταν ολόκληρη η ύπαρξη μιας οργάνωσης εξαντλείται στο να διακηρύσσει την επανάσταση, τότε έχει την υποχρέωση να δρα όταν εμφανιστούν ευνοϊκές συγκυρίες και τον Ιούλιο, αυτές εμφανίστηκαν. Η CNT όφειλε να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη χώρα, δίνοντας τη χαριστική βολή σε ότι παρωχημένο και αρχαϊκό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα είχαμε κερδίσει τον πόλεμο και θα είχαμε σώσει την επανάσταση. Στην πράξη όμως έκανε το αντίθετο. Συνεργάστηκε με την αστική τάξη για τις κρατικές υποθέσεις, τη στιγμή ακριβώς που το κράτος κατέρρεε. Στήριξε τον Κομπάνυς και την συμμορία του. Έδωσε το φιλί της ζωής σε μια αναιμική, πανικόβλητη μπουρζουαζία».
Οι Φίλοι του Ντουρρούτι υποστηρίζουν ρητά και κατηγορηματικά ότι οι CNT-FAI έπρεπε από την πρώτη στιγμή να αναλάβουν την εξουσία στην Καταλωνία-Βαρκελώνη, αρχικά, έτσι ώστε να επιβάλουν την εξουσία των εργατικών επιτροπών, Επιτροπών Άμυνας, εφοδιασμού, πολιτοφυλακών, κλπ. Δηλαδή να θέσουν την εργατική τάξη και το προλεταριάτο στην ηγεσία της χώρας εκκαθαρίζοντας τα αντεπαναστατικά στοιχεία. Τα συνθήματά τους ήταν: «Όλη η εξουσία στα Συνδικάτα», «Όλη η εξουσία στην εργατική τάξη». Αυτό επ’ ουδενί δεν σημαίνει μια κατάσταση παρόμοια με αυτήν που επέβαλαν οι μπολσεβίκοι στην Ρωσία μετά τον Οκτώβριο του 1917, όπου στην πραγματικότητα δεν επέβαλαν την δικτατορία του προλεταριάτου, ούτε την εξουσία των σοβιέτ, αλλά επέβαλαν την δικτατορία μιας νέας κρατικής εξουσίας, μιας γραφειοκρατικής τάξης που επάνδρωσαν οι ίδιοι.
Υπάρχει μια σοβαρή παρανόηση στους κόλπους του αναρχισμού, και τότε και τώρα. Η παρανόηση αυτή συνίσταται στην ταύτιση της έννοιας της εξουσίας και του Κράτους και ότι σκοπός του αναρχισμού είναι «η καταστροφή κάθε είδους εξουσίας». Αυτή η θέση εκ των πραγμάτων και από ιστορικής πλευράς έχει αποδειχθεί ως μη ρεαλιστική και καταδικάζει τον αναρχισμό στο να μην θεωρείται ως ρεαλιστική κοινωνική πρόταση, δηλαδή πρόταση διαχείρισης των κοινωνικών υποθέσεων και λειτουργιών. Επίσης καταδικάζει τον αναρχισμό ως ένα μη επαναστατικό ρεύμα όπως διατείνονται και κάποιοι αντίπαλοι κρατιστές, π.χ. μαρξιστές-λενινιστές. Καταδικάζει τον αναρχισμό να είναι απλώς ένα ρεύμα διαμαρτυρίας ή το πολύ ένα εξεγερτικό ρεύμα. Όμως είναι άλλο πράγμα η εξέγερση και άλλο η επανάσταση. Αν ο αναρχισμός, το διεθνές αναρχικό κίνημα θέλει να εξελιχθεί σήμερα και να διαμορφώσει μια ρεαλιστική κοινωνική πρόταση για να φτιάξουμε μια πραγματικά ελεύθερη κοινωνία που να βασίζεται στην αυτοοργάνωση, την αυτοδιαχείριση, την αλληλεγγύη, την αλληλοβοήθεια, χωρίς Κράτος και χωρίς κοινωνικές τάξεις, τότε θα πρέπει να κατανοήσει ότι μια επανάσταση θέτει αυτονόητα ζήτημα επιβολής και εξουσίας απέναντι στον αντίπαλο, το Κράτος και το Κεφάλαιο και σε όλα τα αντεπαναστατικά στοιχεία. Όποιος δεν καταλαμβάνει την εξουσία, την αφήνει στον αντίπαλό του να την καταλάβει και να τον στραγγαλίσει. Όποιος δεν το κατανοεί αυτό, δεν κατανοεί τι είναι επανάσταση.
Ιούνιος 2026, Φυλακές Δομοκού
Νίκος Μαζιώτης, καταδικασμένος για τη δράση
της ένοπλης αναρχικής οργάνωσης Επαναστατικός Αγώνας
media:
ΕΞΩΦΥΛΛΟ_ΟΙ_ΦΙΛΟΙ_ΤΟΥ_ΝΤΟΥΡΡΟΥΤΙ.jpg
Oπισθόφυλλο.jpg
Text_by_Nikos_Maziotis_for_the_Publication_Friends_of_Durruti.pdf
Κείμενο_του_Νίκου_Μαζιώτη_για_την_έκδοση_ΟΙ_ΦΙΛΟΙ_ΤΟΥ_ΝΤΟΥΡΡΟΥΤI.pdf