Οι φονικές πυρκαγιές σε Αττική και Βοιωτία επαναφέρουν στο προσκήνιο την ανάγκη επιτάχυνσης της υπογειοποίησης του δικτύου ηλεκτροδότησης, την ώρα που οι σχετικές παρεμβάσεις παραμένουν περιορισμένες και η συζήτηση για την αντιπυρική θωράκιση της χώρας εντείνεται
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει προχωρήσει στη σύναψη 53 αρχικών συμβάσεων που σχετίζονται με έργα υπογειοποίησης δικτύων, συνολικού ύψους 13.974.347 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται ο ΦΠΑ.
Οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν τις τελευταίες ημέρες έχουν αφήσει πίσω τους έναν βαρύ απολογισμό. Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων κατάσβεσης, ενώ οι καμένες εκτάσεις σε Αττική και Βοιωτία υπολογίζονται σε περίπου 130.000 στρέμματα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που προκύπτουν από τα δορυφορικά δεδομένα του Copernicus.
Η κυβέρνηση αποδίδει τη μεγάλη ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσης των πυρκαγιών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και στις ισχυρές εντάσεις των ανέμων, παράγοντες που, όπως υποστηρίζει, δυσκολεύουν σημαντικά την αντιμετώπισή τους από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
Ωστόσο, στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και ο χρόνος έκδοσης της εγκυκλίου για τις παρεμβάσεις του ΔΕΔΔΗΕ κοντά σε γραμμές μέσης τάσης. Η εγκύκλιος, η οποία χαρακτηρίστηκε ως «εξαιρετικά επείγουσα», εκδόθηκε στις 16 Ιουνίου 2026, δηλαδή αρκετές εβδομάδες μετά την επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Την ίδια ώρα, η διαδικασία μεταφοράς των εναέριων δικτύων ηλεκτροδότησης κάτω από το έδαφος εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς. Ο στόχος που έχει τεθεί αφορά την υπογειοποίηση περίπου του 12% του δικτύου, παρά το γεγονός ότι έχουν εξασφαλιστεί ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα προειδοποιήσεις για την ανάγκη επιτάχυνσης των σχετικών έργων.
Οι πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές επαναφέρουν, έτσι, στο προσκήνιο το ζήτημα της υπογειοποίησης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Τοπικές αρχές, τεχνικοί φορείς και κάτοικοι υποστηρίζουν ότι η ταχύτερη υλοποίηση των έργων αυτών θα μπορούσε να περιορίσει τους κινδύνους που συνδέονται με το εναέριο δίκτυο.
Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η αντικατάσταση των εναέριων γραμμών με υπόγειες θα μπορούσε να μειώσει την πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιών που σχετίζονται με βλάβες ή τεχνικές αστοχίες, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε την αξιοπιστία της ηλεκτροδότησης σε περιόδους ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η εικόνα των έργων που έχουν ήδη προχωρήσει παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Με βάση την επεξεργασία στοιχείων του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων, ο ΔΕΔΔΗΕ εμφανίζεται να έχει αναλάβει 53 αρχικές συμβάσεις σχετικές με έργα υπογειοποίησης, συνολικού συμβατικού προϋπολογισμού 13.974.347 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Τα έργα περιλαμβάνουν την αντικατάσταση τμημάτων εναέριου δικτύου με υπόγειες εγκαταστάσεις, την αναβάθμιση της εικόνας των αστικών περιοχών, αλλά και παρεμβάσεις που εντάσσονται σε ευρύτερα σχέδια αναπλάσεων και βελτίωσης των δημόσιων χώρων. Παράλληλα, αρκετές από τις δράσεις έχουν ως στόχο να καταστήσουν το δίκτυο περισσότερο ανθεκτικό απέναντι σε φυσικές καταστροφές και ακραίες συνθήκες.
Οι συμβάσεις εκτείνονται σε πολλές περιοχές της χώρας. Στην Κεντρική Μακεδονία περιλαμβάνονται έργα σε Έδεσσα, Βέροια, Πέλλα και Καστοριά. Στη Δυτική Ελλάδα καταγράφονται παρεμβάσεις στην Πάτρα, τη Δυτική Αχαΐα, την Τριφυλία, την Καλαμάτα και τη Σικυώνα, ενώ στην Ήπειρο περιλαμβάνονται τα Ιωάννινα και η Πάργα.
Στην Αττική, μεταξύ άλλων, υπάρχουν συμβάσεις που αφορούν τον Δήμο Κρωπίας. Σημαντική είναι και η παρουσία έργων στην Κρήτη, όπου προβλέπονται παρεμβάσεις σε περιοχές όπως οι Αρχάνες-Αστερούσια, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, ο Άγιος Νικόλαος και η Φαιστός, καθώς και στο Ατσιπόπουλο, τα Μάταλα και το Λενικό.
Επιπλέον, έργα καταγράφονται στο Ξηρόμερο, ενώ στο νησιωτικό τμήμα της χώρας περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στην Πάρο, μέσω του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πάρου-Αντιπάρου, αλλά και στον Πλατανιά Χανίων. Αντίθετα, δεν προκύπτει αναφορά στην περιοχή «Κασγκάρ» στο σχετικό έγγραφο και η συγκεκριμένη περιοχή δεν περιλαμβάνεται στις συμβάσεις που εξετάστηκαν.
Τι απαντά ο ΔΕΔΔΗΕ
Ο ΔΕΔΔΗΕ, από την πλευρά του, δεν αποδέχεται την άποψη ότι το ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόκλησης πυρκαγιών. Επισημαίνει ότι τα συνεργεία του συμμετέχουν ενεργά στις επιχειρήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, υποστηρίζοντας το έργο της Πυροσβεστικής και παράλληλα εργαζόμενα για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης στις περιοχές που πλήττονται.
Ο Διαχειριστής υποστηρίζει ακόμη ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις που συνδέουν το δίκτυο με τις πυρκαγιές δεν συνοδεύονται από επαρκή στοιχεία και, ως εκ τούτου, μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Ως επιχείρημα επικαλείται δεδομένα του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, το 2025 μόλις το 1% των περιστατικών πυρκαγιάς αποδόθηκε στο δίκτυο ηλεκτροδότησης. Ο ΔΕΔΔΗΕ αναφέρει ότι το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από αντίστοιχες διεθνείς αναλογίες, φέρνοντας ως παράδειγμα τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου το αντίστοιχο ποσοστό υπολογίζεται περίπου στο 3%.
Οι νέες οδηγίες για τις γραμμές μέσης τάσης
Στις 16 Ιουνίου 2026 εκδόθηκε εγκύκλιος από τον Γενικό Γραμματέα Δασών, με την οποία καθορίζεται η διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθούν οι δασικές υπηρεσίες όταν ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά σε εργασίες καθαρισμού γύρω από εγκαταστάσεις μέσης τάσης.
Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν ως στόχο την ενίσχυση της προληπτικής αντιπυρικής προστασίας και περιλαμβάνουν εργασίες όπως αποψιλώσεις, καθαρισμούς της βλάστησης, κλαδέματα και κοπές δέντρων που βρίσκονται κοντά σε πυλώνες και ηλεκτροφόρους αγωγούς.
Η προβλεπόμενη απόσταση ασφαλείας είναι κατά κανόνα τρία μέτρα από κάθε πλευρά των στοιχείων μέσης τάσης. Ωστόσο, όταν οι συνθήκες του εδάφους το απαιτούν, η ζώνη αυτή μπορεί, σε ειδικές περιπτώσεις, να διευρυνθεί μέχρι τα 15 μέτρα.
Επειδή οι συγκεκριμένες εργασίες θεωρούνται επείγουσες για λόγους αντιπυρικής προστασίας, η εγκύκλιος προβλέπει μια απλουστευμένη διαδικασία αδειοδότησης. Η αρμόδια δασική υπηρεσία έχει προθεσμία 15 ημερών από την κατάθεση του αιτήματος του ΔΕΔΔΗΕ για να εκδώσει την απαιτούμενη άδεια.
Σε περίπτωση που δεν υπάρξει απάντηση μέσα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, η άδεια θεωρείται ότι έχει εγκριθεί. Έτσι, ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί να ξεκινήσει τις εργασίες, αφού προηγουμένως ενημερώσει το αρμόδιο Δασαρχείο ή τη Διεύθυνση Δασών.
Παράλληλα, η νέα διαδικασία δεν απαιτεί την έκδοση έγκρισης για εργασίες έκτακτης κάρπωσης ούτε την υποβολή αναλυτικού τοπογραφικού διαγράμματος για τις περιοχές όπου θα πραγματοποιηθούν οι κοπές.
Ωστόσο, προβλέπεται ως καλή πρακτική η γενική αποτύπωση των σημείων όπου θα γίνουν οι εργασίες σε απόσπασμα του δασικού χάρτη. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται αφενός η προστασία και η συνέχεια των δασικών οικοσυστημάτων και αφετέρου η καλύτερη οργάνωση και εποπτεία των παρεμβάσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Διαβάστε περισσότερα