Στις 6 Αυγούστου του 1945, ώρα 01.37 το πρωί, τρία αμερικανικά ανιχνευτικά αεροπλάνα Β-29 απογειώθηκαν από τη νήσο Τινιάν. Μισή ώρα αργότερα τα ακολούθησε ένα άλλο, βομβαρδιστικό, Β-29 που στην πλώρη του με μαύρα γράμματα έγραφε «Enola Gay» (Ενόλα Γκέι). Ηταν το όνομα της μητέρας του 29χρονου κυβερνήτη του, σμηνάρχου Πολ Τίμπετς, ο οποίος είχε βαφτίσει το σκάφος με αυτό το όνομα.
Το πλήρωμα του «Enola Gay», μαζί με τον Π. Τίμπετς, ήταν δωδεκαμελές ενώ στην κοιλιά του αεροσκάφους μεταφερόταν κάτι το εντελώς καινούργιο: μόνο μία βόμβα, που το βάρος της ήταν διπλάσιο από το βάρος της πιο βαριάς συμβατικής βόμβας.
Βόμβα τύπου «Little boy» σαν αυτή που ρίχτηκε στη Χιροσίμα
Τούτη η βόμβα είχε ένα εντελώς παράξενο όνομα που καθόλου δεν ταίριαζε στη δύναμη που έκρυβε μέσα της, αφού δεν περιείχε κοινή εκρηκτική ύλη, αλλά ουράνιο 235. Επρόκειτο για μια ατομική βόμβα που την είχαν βαφτίσει «Little Boy» («αγοράκι») και η αποστολή του πληρώματος του «Enola Gay» ήταν να τη ρίξει πάνω σε πραγματικό στόχο.
Το «Little Boy» ισοπεδώνει τη Χιροσίμα
Η νυχτερινή πτήση έγινε χωρίς προβλήματα και κατά τις 06.40 τα χαράματα το «Ενόλα Γκέι» άρχισε να ανεβαίνει από το ύψος πτήσεως των 9.000 ποδών, στο ύψος του βομβαρδισμού των 30.000 ποδών. Στις 07.09 από τα ανιχνευτικά Β-29 αναγγέλλεται ότι «ο ουρανός είναι αίθριος πάνω από τη Χιροσίμα». Στις 08.11 η πόλη φαινόταν καθαρά από τα μέλη του πληρώματος του «Ενόλα Γκέι». Δυόμισι λεπτά αργότερα ο κυβερνήτης Τσίμπετς διατάζει τον σκοπευτή του, επισμηναγό Τόμας Φίρμπι, να αφήσει τη βόμβα στο κενό.
Γιατρός περιποιείται μια γυναίκα- θύμα της ατομικής βόμβας που ρίχτηκε στη Χιροσίμα
Ωρα οκτώ, δεκαπέντε πρώτα λεπτά και δεκαεφτά δεύτερα. Το «Little Boy» εγκαταλείπει το «Ενόλα Γκ;ei» και 45 δευτερόλεπτα αργότερα μια τρομερή αστραπή τυφλώνει τους αεροπόρους που φοράνε γυαλιά οξυγονοκολλητών. Επειτα, ένα τεράστιο κοκκινωπό μανιτάρι υψώνεται στον ουρανό (Ρεμόν Καρτιέ, «Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου», εκδ. Πάπυρος, τόμος β΄, σ. 564).
Λίγες ώρες αργότερα ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Χ. Τρούμαν uα ανακοίνωνε στην ανθρωπότητα αυτό που είχε συμβεί: «Ατομική βόμβα –είπε μεταξύ άλλων–, βόμβα συνδυασμένη με τη βασικήν δύναμιν του σύμπαντος, τη δύναμιν εκ της οποίας και ο ήλιος αντλεί την ιδικήν του, εξαπελύθη εναντίον εκείνων που έφεραν τον πόλεμον εις την Απω Ανατολήν […] Εδαπανήσαμεν 2.000 εκατομμύρια δολλάρια διά την πρωτοφανούς μεγέθους εις την ιστορίαν επιστημονικήν αυτήν κερδοσκοπίαν και ενικήσαμεν […] Θα προβώ εις περαιτέρω μελέτας και θ’ απευθύνω κι άλλας συστάσεις προς το Κογκρέσσον ως προς τον τρόπον καθ’ ον η ατομική δύναμις θα αποβή μέσον πανίσχυρον και αναγκαστικής επιδράσεως προς διατήρησην της παγκοσμίου ειρήνης» («Καθημερινή», 7/8/1945).
Ο «Fat Man» ισοπεδώνει το Ναγκασάκι
Τρεις ημέρες αργότερα. Στις 9/8/1945, ώρα 02.30 από το Τινιάν απογειώθηκαν δύο Β-29 τα οποία είχαν αποστολή να χρησιμοποιηθούν ως μετεωρολογικά αναγνωριστικά. Περίπου μισή ώρα αργότερα, στις 02.56 ξεκίνησαν άλλα τρία Β-29. Τα δύο από αυτά έχουν αποστολή να ρίξουν όργανα καταγραφής της έκρηξης στην πόλη που είχε επιλεγεί να βομβαρδιστεί, να φωτογραφήσουν και να κινηματογραφήσουν το γεγονός. Το τρίτο, με το όνομα «Bocks’ Car», με 13μελές πλήρωμα και με κυβερνήτη τον Τσαρλς Σουίνι, μετέφερε μια βόμβα μήκους 3 μέτρων και 24 εκατοστών, με μέγιστη διάμετρο 1 μέτρο και 35 εκατοστά, που ζύγιζε 4,5 τόνους και ήταν βαμμένη κίτρινη με πτερύγια μαύρα.
Τούτη η βόμβα που έφερε το κοροϊδευτικό όνομα «Fat Man» («Χοντρομπαλάς»), αν και ήταν το ίδιο καταστρεπτική μ’ εκείνη που ρίχτηκε στη Χιροσίμα, δεν περιέχει ουράνιο 235, αλλά το ατομικό της φορτίο ήταν πλουτώνιο, ένα υπερουρανικό στοιχείο που δεν υπάρχει στη φύση. Η διαταγή που είχε δοθεί ήταν ο «Fat Man» να ριχτεί στην ιαπωνική πόλη Κοκούρα, κι εφόσον αυτό δεν ήταν δυνατό ως δεύτερος στη σειρά στόχος οριζόταν το Ναγκασάκι.
Στις 09.50 το «Bocks’ Car» βρισκόταν πάνω από την Κοκούρα έτοιμο για τη ρίψη, αλλά τα σύννεφα που καλύπτουν την πόλη δεν επέτρεπαν κάτι τέτοιο, δεδομένου ότι η ορατότητα ήταν ελάχιστη. Ετσι, αποφασίστηκε η ρίψη να γίνει στο Ναγκασάκι.
Ωρα 11.01 της 9ης Αυγούστου 1945. Ο «Fat Man» απελευθερώνεται από την κοιλιά του σκάφους. Υστερα από 52,5 δευτερόλεπτα φτάνει στο σημείο εκρήξεως. Ακολουθεί «μια λάμψη που δεν την αντέχουν τα μάτια, μια έκλυση αστρικής θερμότητας, ένα κύμα πιέσεως που κονιορτοποιεί οποιοδήποτε εμπόδιο σε μια έκταση τριών-τεσσάρων τετραγωνικών χιλιομέτρων από το σημείο μηδέν και προκαλεί σοβαρές ζημιές στον υλικό πολιτισμό σε τριπλάσια έκταση κι ύστερα μια ορμητική καταιγίδα φωτιάς που κατακαίει κι αποτεφρώνει τα πάντα, ενώ μια στήλη από καπνό, ατμό ραδιενεργά υπολείμματα, απανθρακωμένα συντρίμμια και λείψανα ανθρώπων και ζώων ανεβαίνει στον ουρανό» («Η ατομική βόμβα της Χιροσίμα», εκδόσεις Mondadori-Φυτράκης, σ. 71).
Εικόνα καταστροφής από το Ναγκασάκι
Η εικόνα της φρίκης και της καταστροφής
Σύμφωνα με όσα περιγράφει ο Ιάπωνας καθηγητής Αράτα Οσάντα, όταν έπεσε η βόμβα στη Χιροσίμα οι κάτοικοί της είχαν αρχίσει να ασχολούνται με τις συνηθισμένες καθημερινές ασχολίες τους. Πολλά μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας έπαιζαν στα σπίτια τους ή έξω, στους δρόμους της γειτονιάς τους. Οι μαθητές της Α΄ και της Β΄ Δημοτικού έκαναν το μάθημά τους είτε σε προσωρινές αίθουσες, είτε στους ναούς και τις εκκλησίες της περιοχή τους ή βρίσκονταν καθ’ οδόν προς τα μέρη όπου έκαναν μάθημα. Πολλοί εργάτες και δημόσιοι υπάλληλοι είχαν αρχίσει τη δουλειά τους, ενώ άλλοι πήγαιναν να δουλέψουν.
Οι περισσότεροι καταστηματάρχες είχαν ήδη ανοίξει τα μαγαζιά τους. Ετσι τους βρήκε ο θάνατος που σκόρπισε η ατομική βόμβα τη Χιροσίμα («Τα παιδιά της Χιροσίμα», εκδ. Μπουκουμάνη, σσ. 29-30).
Ο Ρεμόν Καρτιέ συμπληρώνει την εικόνα της φρίκης: «Η πόλη άρχιζε την εργάσιμη ημέρα της. Σύμφωνα με τον κανόνα, δεν είχε δοθεί το σύνθημα του συναγερμού για αεροπλάνα μεμονωμένα που πετούν από πάνω της. Μια τρομακτική αστραπή την κατάπιε, αφήνοντας πίσω της μια κολοσσιαία πυρκαγιά, που άναψε και διαδόθηκε μέσα σ’ ένα δευτερόλεπτο.
Τα τροχιοδρομικά οχήματα έμειναν γεμάτα με τους απανθρακωμένους επιβάτες τους στριμωγμένους στα καθίσματα ή στοιβαγμένους όρθιους στους εξώστες. Ενας άνεμος ταχύτητος 1.200 χλμ. την ώρα σηκώθηκε και γκρέμισε τους τοίχους σε μια ακτίνα 1.500 μ., θρυμματίζοντας τα τζάμια των παραθύρων ακόμα και σε απόσταση 12 χλμ. από το σημείο Μηδέν. Ενας πύρινος κυκλώνας, όμοιος με αυτούς που άναψαν οι εκατοντάδες βομβαρδιστικών στη Δρέσδη, στο Αμβούργο ή στο Τόκιο, στροβιλιζόταν επί έξι ώρες. Επειτα διαπιστώθηκαν στους επιζώντες παράξενα φαινόμενα: έμετοι, διάρροιες εξαιρετικής εντάσεως, πλήθος μικρών αιμορραγιών στο στόμα και στο λαιμό. Πολλά από τα θύματα που παρουσίασαν τέτοια συμπτώματα ψυχορραγούν. Ο απολογισμός που θα καταρτισθεί αργότερα θα εμφανίσει 78.150 νεκρούς, 9.284 βαριά τραυματισμένους και 13.938 εξαφανισθέντες. Δεν υπολογίζονται μέσα σ’ αυτούς οι στρατιωτικοί, 40.000 περίπου, από τους οποίους οι μισοί υπήρξαν θύματα της εκρήξεως. Το γενικό στρατηγείο της 2ης στρατιάς, η έδρα της περιφερειακής διοικήσεως της δύσεως, η στρατιωτική σχολή και το στρατιωτικό νοσοκομείο εκμηδενίσθηκαν» (Ρεμόν Καρτιέ, «Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου», εκδ. Πάπυρος, τόμος β΄, σσ. 565- 566).
Οι σοβιετικές ιστορικές πηγές παρουσιάζουν την εικόνα της καταστροφής ακόμη μεγαλύτερη: «Για μια στιγμή άναψε ένα εκτυφλωτικό φως. Σχηματίστηκε ένα γιγάντιο σύννεφο σε σχήμα μανιταριού. Η πόλη σκεπάστηκε με κουβάρια καπνό. Σε ακτίνα 4 χιλιομέτρων από το επίκεντρο της έκρηξης φούντωσαν πυρκαγιές, τα εννέα δέκατα από τα σπίτια της Χιροσίμα έγιναν στάχτη. Ανθρωποι πέθαιναν από εγκαύματα, από το εκρηκτικό κύμα.
Στη Χιροσίμα ξετυλίγονταν εικόνες γεμάτες απ’ όλες ταυτόχρονα τις φρικαλεότητες της κόλασης» (Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ, «Παγκόσμια ιστορία», εκδ. Μέλισσα, τόμος Ι1- Ι2, σσ. 709-710). Και ο Γ. Α. Ντεμπόριν προσθέτει: «Οι ιθύνοντες κύκλοι των ΗΠΑ έδειξαν πλήρη περιφρόνηση προς τους πιο στοιχειώδης και καθιερωμένους κανόνες του διεθνούς δικαίου, τα έθιμα του πολέμου και τις αρχές του ανθρωπισμού… Οπως αναφέρουν οι Ιάπωνες συγγραφείς, στη Χιροσίμα σκοτώθηκαν όχι λιγότεροι από 247 χιλιάδες άνθρωποι» (Υπουργείο Αμύνης της ΕΣΣΔ – Γ. Α. Ντεμπόριν, «Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος», εκδ. 20ός ΑΙΩΝΑΣ, Αθήνα 1959, σ. 459).
Το ίδιο ακριβώς σκηνικό επαναλήφθηκε και στο Ναγκασάκι. Χιλιάδες φτωχά πλάσματα, ανάμεσά τους και άνθρωποι αεριοποιήθηκαν σε κλάσματα δευτερολέπτου. Αλλα λαμπάδιασαν αυτοστιγμεί και λίγο αργότερα δεν έμεινε τίποτε περισσότερο από το απανθρακωμένο σημάδι τους. Οσοι βρέθηκαν πιο μακριά από το σημείο της έκρηξης έπαθαν φρικιαστικά εγκαύματα ή έχασαν το δέρμα τους και κομμάτια από τις σάρκες τους. Πολλοί πέθαναν καταπλακωμένοι από τα κτίρια που γκρεμίστηκαν ή από θραύσματα γυαλιών και μπαμπού που στροβιλίζονταν στον πυρακτωμένο αέρα.
Οι νεκροί, σύμφωνα με κάποιες πηγές, υπολογίζονται από 60.000 έως 80.000, ενώ οι Αμερικανοί τους κατέβαζαν αργότερα στις 16.000, υπολογίζοντας μόνο τα θύματα με εξακριβωμένη ταυτότητα («Η ατομική βόμβα της Χιροσίμα», εκδ. Mondadori-Φυτράκης, σ. 72). Αντίθετα, οι Σοβιετικοί μελετητές, παίρνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα του εγκλήματος στη διάρκειά του, υπολογίζοντας δηλαδή τις επιπτώσεις όχι μόνο στο άμεσο χρονικό διάστημα από τη ρίψη της βόμβας, αναφέρουν ότι οι νεκροί και οι τραυματίες στο Ναγκασάκι είναι γύρω στις 200.000 ) Υπουργείο Αμύνης της ΕΣΣΔ- Γ. Α. Ντεμπόριν, «Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος», εκδ. 20ός ΑΙΩΝΑΣ, Αθήνα 1959, σ. 459).
Αντί επιλόγου
Το κύριο ερώτημα όλης αυτής της υπόθεσης αφορά το αν η χρήση της ατομικής βόμβας από τις ΗΠΑ ήταν απαραίτητη για το τέλος του πολέμου με την Ιαπωνία. Την απάντηση τη δίνει ένας πολύ καλός γνώστης του πολέμου, του οποίου η γνώμη δεν χωράει αμφισβήτηση. Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ γράφει στα απομνημονεύματά του: «Θα ήταν λάθος να πιστέψωμε ότι η τύχη της Ιαπωνίας ερρυθμίσθη από την ατομική βόμβα. Η ήττα της ήταν βεβαία πριν ριφθή η πρώτη βόμβα» (Ουίνστον Τσώρτσιλ: «2ος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδ. «Ελληνική Μορφωτική Εστία», τόμος ΣΤ΄, σ. 464). Αλλά τότε γιατί έγινε αυτό το έγκλημα; Ηταν σαφές πως οι ΗΠΑ έστελναν ένα μήνυμα προς την ανθρωπότητα ότι η μεταπολεμική τους κυριαρχία ήταν αδιαμφισβήτητη. Ακόμα πιο σαφές ήταν το μήνυμα προς την ΕΣΣΔ ότι οι ΗΠΑ δεν θα δίσταζαν να χρησιμοποιήσουν το ατομικό όπλο εναντίον της, αν αυτό υπαγόρευαν τα συμφέροντά τους. Σε κάθε περίπτωση, η χρήση του ατομικού όπλου αποτελεί και την έναρξη του ψυχρού πολέμου αλλά κι έναν κίνδυνο πραγματικό στη σημερινή πυρηνική εποχή, όπου μια παγκόσμια πολεμική ανάφλεξη χτυπάει την πόρτα της ανθρωπότητας πιο απειλητικά από ποτέ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr