Την Παρασκευή 29/5/2026, στη μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής, η ΚΟΑ, υπό την κινεζικής καταγωγής Νεοζηλανδή αρχιμουσικό Τιάνγι Λου, έδωσε μια (λόγω επιλεγμένων έργων) καταφανώς άνιση –και επιπλέον έκδηλα, για να μην πω «τσιγγούνικα» σύντομη– συναυλία, αφήνοντας τελικά μέτριες εντυπώσεις.
Η βραδιά ξεκίνησε με την πρόσφατη σύνθεση «Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα, Μητέρα Γη» (2024) του Τούρκου συνθέτη / πιανίστα Φαζίλ Σάι. Ο Σάι είναι γνωστός στο αθηναϊκό κοινό από παλαιότερες εμφανίσεις του και διεθνώς διάσημος για το ιδιότυπο, ομολογουμένως υπερδεξιοτεχνικό, ερμηνευτικό του ύφος όσο και για τους ασύλληπτα εμπνευσμένους αυτοσχεδιασμούς του. Μάλιστα αυτός επάνω στο «Τούρκικο εμβατήριο» του Μότσαρτ –το οποίο συμπιστώνεται στον Αρκάντι Βόλοντος– έχει αφήσει ισχυρό αποτύπωμα και τον παρουσιάζουν και άλλοι κορυφαίοι πιανίστες όπως η Γιούτζα Γουάνγκ.
Ο σήμερα 56χρονος πιανίστας δέχτηκε το 2024 παραγγελία από τον γαλλικό οίκο Cartier για τη σύνθεση ενός κοντσέρτου. Καρπός υπήρξε αυτό που ακούσαμε για πρώτη φορά ζωντανά στην Αθήνα και το οποίο είχε κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στην EXPO (διεθνή έκθεση) της Οσάκα πέρυσι τον Μάιο. Κατά τον συνθέτη το έργο είναι «καλλιτεχνική απάντηση στις ραγδαίες οικολογικές αλλαγές και την ανησυχητική επιτάχυνση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. (….) Πρόκειται για ένα έργο – έκκληση: μια δραματική αποτύπωση των δραματικών εξελίξεων που βιώνουμε. (…) Η “Μητέρα Γη” είναι μια πρόσκληση να προστατεύσουμε ό,τι ακόμη μπορεί να σωθεί και να τιμήσουμε τη ζωή μέσα από τη μουσική (…)».
Ο ίδιος ο Σάι αυτοσυστήνεται ως «ένας συνθέτης προγραμματικής μουσικής που αρέσκεται να αφηγείται ιστορίες μέσω του ήχου». Είναι φανερό, λοιπόν, ότι πρόκειται για μια μουσική με αυτόκλητα φιλόδοξες, εκ του ασφαλούς καλοπροαίρετες εξωμουσικές προθέσεις. Ωστόσο, όπως συχνά συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, το ερώτημα αν το αποτέλεσμα δικαιώνει παραμένει αναπάντητο… Με όρους καθαρά μουσικούς, αυτό που ακούσαμε άλλοτε θύμιζε τις ευκολίες και την αφελή περιγραφικότητα ενός Αλαν Χοβάνες, άλλοτε τον θορυβώδη «βαρβαρισμό» των soundtracks του Πολυδούρη (Basil Poledouris) για τον «Κόναν τον βάρβαρο» (1982), άλλοτε τον εγγυημένης απήχησης συναισθηματισμό της New Age ή ενός Τζορτζ Γουίνστον. Από την άλλη, η θορυβώδης, αριστοτεχνικά πλούσια ορχηστρική πλαισίωση ακούστηκε ως μια υποβλητική φασαρία μπουκωμένη από δυσδιάκριτη λεπτομέρεια, στο εμπρεσιονιστικά σαγηνευτικό ηχοτοπίο της οποίας –όταν δεν καταπνιγόταν τελείως– το πιάνο «σέρφαρε» σολάροντας ρητορικά αλλά δίχως να αφήνει κάποιο αποτύπωμα φραστικής στις εντυπώσεις. Το ότι μουσικές όπως αυτή, και όχι μόνο, προτείνονται στα σοβαρά στο πλαίσιο μιας συμφωνικής συναυλίας δίπλα σε «κανονικά» έργα ρεπερτορίου, συνιστά θέμα προς συζήτηση που ξεφεύγει από το πλαίσιο μιας τακτικής μουσικοκριτικής.
Ολο το δεύτερο μισό της βραδιάς αφιερώθηκε στη «Συμφωνία αρ. 5» του Γιάν Σιμπέλιους. Εδώ αποκαλύφθηκαν με πλήρη σαφήνεια τόσο οι μείζονες αρετές της αρχιμουσικού όσο και τα γνωστά, πάγια ελλείμματα ποιότητας ήχου της ΚΟΑ. Εργο πασίγνωστο και δημοφιλές, η «Συμφωνία αρ. 5» περιλαμβάνει όλες τις παγιωμένες, καλλιτεχνικά ώριμες στρατηγικές ανάπτυξης της μουσικής δραματουργίας του Φινλανδού συνθέτη: τις πικρές μεταπτώσεις / ανατροπές των διαθέσεων, τα περίτεχνα, αιθέρια μινιμαλιστικά συνεχή που λειτουργούν ως υπόβαθρα, τις μακρές κλιμακώσεις κ.λπ.. Από την αρχή, η Τιάνγι Λου έδειξε ότι κατανοεί πλήρως και σε βάθος την περίπλοκη δραματουργία της Σιμπέλιους. Ωστόσο, παρ’ ότι τόσο στο εναρκτήριο μέρος όσο και στο καταληκτικό Allegro molto το ξετύλιγμα του μουσικού ειρμού διέθετε λειτουργικό, σταθερό ωστικό παλμό που εξασφάλιζε τη συνοχή και τη συνέχεια της μουσικής, η προφανής αδυναμία διαμόρφωσης ισορροπιών δυναμικής ανάμεσα σε χάλκινα και κρουστά αφενός και στα έγχορδα αφετέρου, είχε ως αποτέλεσμα αποδιοργανωτικά χαοτικά ακροάματα˙ δηλαδή απλώς κακόφωνα θορυβώδεις κορυφώσεις, μη αναγνώσιμες όσον αφορά την εσωτερική στρωμάτωση και δράση του συμφωνικού ήχου.
Πολύ καλές ήταν οι συνεισφορές των ξύλινων πνευστών, στα οποία ο Σιμπέλιους εμπιστεύεται κρίσιμες, κομβικές μεταπτώσεις. Τέλος, για πολλοστή φορά, το ακροατήριο (προφανώς αγνοώντας το έργο) έσπευσε να χειροκροτήσει ενθουσιωδώς μετά την πρώτη κορύφωση του finale, αλλά ολοφάνερα πριν κλείσει αρμονικά η φράση…
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr